LỊCH ĐỒNG ĐÔNG SƠN (6): LỊCH MAYA TRÊN TRỐNG NGỌC LŨ I (Phần c).

LỊCH ĐỒNG ĐÔNG SƠN.

(6)

LỊCH MAYA TRÊN TRỐNG NGỌC LŨ I.

(Phần c).

Nguyễn Xuân Quang.

5. Lịch Trăng Âm Lịch Maya Trên Trống Ngọc Lũ I.

Lịch trăng âm lịch Maya thường cho là một Chuỗi Phụ Mặt Trăng (Supplementary Lunar Series). Chiều dài một chu kỳ trăng (Lunation length) nhìn chung hoặc 29 hay 30 ngày với khoảng 30 ngày hơi nhiều hơn 29 ngày. Người Maya viết tháng trăng (âm lịch) 29 ngày bằng một hình tự (glyph) chỉ chiều dài chu kỳ trăng tiếp theo sau là một hình ngữ có đuôi chữ là số 9 và chu kỳ trăng 30 ngày tiếp theo sau là một hình ngữ có đuôi chữ là số 10. Chuỗi phụ trăng của Maya cũng thấy qua lịch mặt trời âm thái dương hay âm lịch ông trăng ngành thái dương trên trống Ngọc Lũ I như đã nói ở trên.

6. Lịch Sao Đỏ Venus Maya Trên Trống Ngọc Lũ I.

Lịch Sao Đỏ Maya thường cho là một Chuỗi Phụ Sao Đỏ Venus. Như đã biết người Maya gọi sao Venus là Chac ek, Sao Đỏ. Từ ngàn xưa họ đã theo rất sát đường đi nước bước và hiểu biết rất rõ về Sao Đỏ Venus. Venus là tuyệt đỉnh của vũ trụ học và thần thoại học của Maya. Lịch Sao Đỏ đã được ghi lại thấy qua:

-Các văn kiện, ảnh tượng như trong Dresden codex trang 24 và 46 diễn tả niên gián Venus.

clip_image001

Hình ngữ Chac Ek ở trang 46 Dresden codex.

clip_image002

Thần Sao Mai ở trang 46 [ichael John Finley, Saskatoon, Saskatchewan, Canada The Dresden Codex, Venus Table, May 2002 (revised Dec 2002) from TheRealMayaProphecies Website].

-Ký tự, hình tự, ảnh tượng ở các đền đài như ở toà nhà 22 ở Copan, Guatemala được gọi là Đền Venus vì có rất nhiều biểu tượng Venus được khắc ghi ở đó.

-Các kiến trúc đền thờ, tháp được xây dựng theo sự vận hành của Sao Đỏ ví dụ như Đài Thiên Văn Con Sò Caracol ở Chichen Itza:

clip_image004

Đài Thiên Văn Con Sò Caracol ở Chichen Itza (ảnh của tác giả).

Lưu ý số không zero Maya diễn tả bằng hình con sò clip_image006. Theo duy âm con sò có một khuôn mặt biểu tượng cho Khôn, hư không, không gian. Tên này cho thấy đài thiên văn này có một chủ đích chính là theo dõi quan sát Sao Đỏ Venus vì Venus có một khuôn mặt âm, nữ phía con sò.

Như đã biết Chichen Itza của người Itza ở Yucatan có thần tổ là Itzamna (Itzam là thằn lằn, cá lớn, cá sấu và -na chính là Việt ngữ  nhà, gia, dòng tộc, đất nước như quốc gia) có nghĩa là Đất, Quốc gia Thằn Lằn, Cá Lớn, Cá Sấu, mang hình bóng Đất Nước của Lạc Long Quân, Lạc Việt. Vị thần tổ này có một khuôn mặt là Rắn Lông Chim Kukulcan, một thứ ‘rồng chim thái dương’ cùng dòng với Rồng Lạc Long Quân. Vì thế tháp chính ở Chichen Itza còn được gọi là tháp Kukulcan (Bishop Landa 1566). Sao Đỏ Venus Maya có một khuôn mặt là thần tồ Kukulcan. Kukkulcan được minh họa trong các trang Venus trong Dresden Codex.

Như vậy tháp lớn Chichen Itza có một khuôn mặt là tháp Venus. Vì thế ở đây có Đài Thiên Văn Con Sò Caracol quan sát Sao Đỏ Venus là chuyện tất nhiên.

Ngoài ra còn có rất nhiều tháp, đền thờ Sao Đỏ như tháp Venus tại Chacchoben ở Costa Maya, Mexico (Mexico: Phế Tích Chacchoben)…

clip_image008

Tháp Venus tại Chacchoben ở Costa Maya, Mexico. 

Quần thể tháp Chacchoben gồm có ba tháp chính là Tháp Mặt Trời, Mặt Trăng và Venus. Các tháp ở đây rất mộc mạc không có ảnh tượng thần linh, không có ký tự cho thấy có một khuôn mặt chính về thiên văn học, chiêm tinh học và lịch học. Chắc chắn vị trí và cấu trúc của quần thể tháp này diễn tả những khuôn mặt chính nói trên. Điểm này giống như quần thể tháp Teotihuacan ở Thành phố Mexico ở Mexico gồm ba kiến trúc chính được dàn dựng theo chu kỳ của mặt trời, mặt trăng và sao đỏ Venus. Rất tiếc không có các hình vẽ chi tiết về quần thể tháp Chacchoben này.

-Người Maya dùng lịch Sao Đỏ trong canh nông như trong việc trồng ngô, bắp, một thực phẩm chính của người Maya. Vì mang tính lửa đỏ nên Sao Đỏ liên hệ tới hạn hán và chiến tranh. Người Maya thường khởi sự chiến tranh, khai chiến dựa vào Sao Đỏ. Đây là thời chiến ‘wartime’. Một thứ ‘star war’! Sao Đỏ, Sao Vàng, Kim Tinh Venus có một khuôn mặt biểu tượng cho hiếu chiến, máu lửa, chết chóc (vì sao mọc về đêm có một khuôn mặt mang tính âm ma, nữ quái). Vì thế cho nên tháp Sao Đỏ Venus ở Chacchoben hiện nay được cho là Đền Thờ Chiến Tranh.

Vì vậy Sao Đỏ cũng là một vị thần với nhiều khuôn mặt như canh nông, mắn sinh, chiến tranh, sinh tử, kể cả là thần sáng thế Kukulcan của Maya như đã nói ở trên.

Nhưng quan trọng nhất là dùng để tiên đoán nhật thực. Maya cũng như các tộc thờ mặt trời khác trong đó có cổ Việt rất sợ nhật thực vì cho rằng mặt trời bị quỉ ám, giết hại có thể chết đi luôn (người Việt khi có nhật thực thường gõ nồi, thùng kim loại để xua đuổi ma quỉ đi). Vì thế phải tính toán, tiên đoán ngày tháng nhật thực để tế lễ, phòng chống lại tà ma, quỉ ám, để giúp mặt trời sống lại. Do đó lịch Venus rất quan trọng.

Hệ Thống Lịch Venus Maya.

Như đã nói ở trên Venus có hai chu kỳ hữu dụng có thể dùng để đo thời gian.Chu kỳ thứ nhất ghi lại sự du hành dài của nó trong bầu trời tạo ra một hình bát giác và chu kỳ thứ hai tạo ra một hình ngũ giác. Chu kỳ bát giác xẩy ra cứ 8 năm một lần khi Venus hoàn tất một chuyến du hành dài quanh mặt trời và trở về cùng một điểm trong bầu trời nơi khởi đầu chu kỳ. Trong chu kỳ sao năm cánh, ngũ đồ (pentagram cycle), quả Đất, Venus và Mặt Trời thẳng hàng 5 lần trong chu kỳ 8 năm. Khoảng cách giữa các đỉnh sao năm cánh là 584 ngày.

Quĩ đạo ngôi sao năm cánh này gọi là Ngũ Đồ Venus (pentagram of Venus).

clip_image009

Ngũ Đồ Venus. 

Ngũ đồ ngôi sao 5 cánh có cánh sao như cánh hoa mang âm tính thích hợp với khuôn mặt âm, nữ của Venus vì thế hình hoa năm cánh này còn có tên là Hoa Hồng Venus (Rose of Venus). Hình sao năm cánh, ngũ đồ, hoa hồng này thường thấy ở nhà thờ Đức Bà vì Đức Mẹ Đồng Trinh có khuôn mặt là Mẹ Tổ Loài Người, Nữ Vương ứng với một khuôn mặt Sinh Tạo của Sao Venus (tương tự Âu Cơ  có một khuôn mặt Sao Mai là Mẹ Tổ Sinh Tạo của Việt Nam).

Nói rộng ra hình ngũ đồ hoa hồng biểu tượng cho Venus, các thần tổ nữ sinh tạo, nữ vương. Vì vậy hình này có thể thấy trên gương đồng (gương bểu tượng cho phái nữ, sao, mặt trăng trong khi trống biểu tượng cho phái nam, mặt trời). Ví dụ một gương đồng thời Tây Sơn có hình hoa 5 cánh hiện trưng bầy tại Bảo Tàng Viện Quang Trung ở Bình Định:

clip_image002[4]

Gương đồng Tây Sơn (Nguồn: Bùi Thụy Đào Nguyên https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/). 

Có nhiều lịch và chuỗi Phụ Trợ Sao Đỏ trong lịch Maya. Trong lịch Maya thời kỳ 13-ngày, 20-ngày cùng với các chu kỳ 260 ngày, 52 năm và 104 năm tất cả tạo thành một hệ thống Lịch Sao Đỏ Venus. Các khuôn mặt lịch chính là:

.Một Năm Sao Đỏ Quanh Mặt Trời.

Sao Đỏ Venus đi quanh mặt trời hết một vòng là 224,65 ngày tính theo Sao Mai nhìn từ quả đất.

Như thế một năm trên Sao Đỏ Venus (thời gian quay quanh Mặt Trời) ngắn hơn một năm quả đất quay quanh mặt trời, chỉ bằng 224,65 ngày trên Trái Đất ( ta có 8 x 28 = 224 tức 8 tháng-28 ngày).

.Chu kỳ Sao Đỏ (Venus cycle) 584 ngày.

Khởi đầu chu kỳ Venus được coi như là ngày Sao Mai xuất hiện. Phải cần 584 ngày để cho quả đất, mặt trời và Venus trở về một vị trí thẳng hàng đặc biệt.

Sự liên hệ giữa chu kỳ quả đất quanh mặt trời và Sao Đỏ khá đơn giản. 5 chu kỳ Sao Đỏ = 8 chu kỳ quả đất quanh mặt trời (tức một năm dương lịch thái dương Càn Đông Sơn hay một Haab 365 ngày: ta có 5 x 584 = 8 x 365 = 2920).

clip_image010

5 chu kỳ Sao Đỏ = 8 chu kỳ quả đất quay quanh mặt trời (The Planets Testify of the Creator by John P. Pratt, Reprinted from Meridian Magazine (14 April 2004) johnpratt.com).

.Chu Kỳ Vòng Tròn Sao Đỏ (Venus Round).

Như đã biết Lịch Vũ Trụ, Trời Đất trên trống Ngọc Lũ I tương ứng với Lịch Chu Kỳ Vòng Tròn (Calendar Round) của Maya có chu kỳ là 52. Ta cũng biết dương lịch thái dương Càn Ngọc Lũ I tương ứng với lịch mặt trời dân sự Maya Haab 365 ngày một năm và lịch tế thiêng liêng Tzolkin 260 ngày đồng bộ với nhau cứ 52 năm một lần. Thời điểm này gọi là Lịch Vòng Tròn (Calendar Round).

Trong lịch Sao Đỏ của Maya cứ hai Lịch Vòng Tròn (52 x 2 = 104) tạo thành một chu kỳ vòng tròn Venus. Như thế lịch Tzolkin, Haab và chu kỳ Venus đồng bộ cứ mỗi 104 Haab (37.960 ngày). Ta có 13 x 8 = 104.

HỆ THỐNG LỊCH VENUS TRÊN TRỐNG NGỌC LŨ I.

Trống Ngọc Lũ I thuộc nhóm trống thái dương có mặt trời 14 nọc tia sáng mũi mác Tốn tầng 2 có một khuôn mặt âm thái dương (Tốn OII là âm O thái dương II) và sao Venus cũng có một khuôn mặt âm thái dương nên có lịch Venus trên trống Ngọc Lũ I là chuyện tất nhiên.

Như đã biết lịch Sao Đỏ Venus liên hệ với các con số tố lịch chính yếu là số 5 và 8 (5 chu kỳ Sao Đỏ = 8 chu kỳ quả đất quanh mặt trời). Từ hai số này cho ra số 13 (5 + 8), 52 (13 x 4), 104 (13 x 8).

Ta tìm lịch Sao Đỏ trên trống Ngọc Lũ I dựa và các yếu tố lịch có các con số này ở các vành diễn tả Càn Khôn, Trời Đất mang âm tính và cũng có thể ở bán viên âm của vành sinh hoạt nhân sinh số 6, Tốn-Càn (vì quả đất có liên hệ với Venus như đã nói ở trên).

Lưu Ý: Trong dịch học sao sáng về đêm mang âm tính, nữ và chói sáng nhất mang tính thái dương. Sao Đỏ mang tính âm thái dương, nữ thái dương. 

Tuy nhiên trên trống đồng Sao Đỏ Venus có thể mang khuôn mặt âm nam giống như trong lịch Maya cũng mang khuôn mặt các thần tổ nam vậy. Vì thế ở lịch Venus trên trống đồng nòng nọc ta phải chọn các yếu tố lịch mang tính âm thái dương kể cả âm nam thái dương, đại diện cho âm nữ thái dương. 

.Liên Hệ Giữa Chu Kỳ Bát Giác và Ngũ Giác của Venus.

Như đã nói ở trên chu kỳ bát giác xẩy ra cứ 8 năm một lần khi Venus hoàn tất một chuyến du hành dài quanh mặt trời và trở về cùng một điểm trong bầu trời nơi khởi đầu chu kỳ. Trong chu kỳ ngũ đồ (pentagram cycle), quả Đất, Venus và Mặt Trời thẳng hàng 5 lần trong chu kỳ 8 năm. Khoảng cách giữa các đỉnh sao năm cánh là 584 ngày.

Bởi vì Sao Đỏ là vật sáng về đêm mang âm tính, ta phải lấy những yếu tố lịch mang âm tính. Sao Đỏ không có người ở là một thiên thể nên trước hết ta chọn các yếu tố lịch Venus ở vành số 8 Khôn-Càn Chim Nông-Hươu Nai. Ta chỉ lấy ở bán viên âm. Ta có 8 con nông bay và 10 con hươu nai ở vành số 8 Khôn Càn, đất trời ở bán viên âm. Trong 10 hươu nai, theo chính thống, có 5 con hươu đực và 5 con nai cái. Ở đây áp dụng cho Venus, âm, nữ, ta chỉ lấy 5 con nai cái (Âu Cơ có một khuôn mặt là Sao Mai Venus có thú biểu là con nai sao cái, vật tổ của bà Ngu Cơ của người Mường).

Như vậy trên cùng một vành số 8 Khôn Càn, đất trời ta có 8 nông nước âm đi cặp với 5 nai cái lửa âm, ăn khớp với khuôn mặt âm, nữ của Venus, quay quanh mặt trời có một khuôn mặt diễn tả chu kỳ dài bát giác 8 và chu kỳ ngũ giác 5.

Vì chu kỳ Sao Đỏ liên hệ với dương lịch quả đất nên nhìn theo diện này ta cũng có thể lấy các yếu tố lịch ở vành nhân sinh số 6. Ở cõi trời diễn tả bằng chim ứng với Sao Đỏ, ta thấy ở cõi trời nhân gian vành số 6 có 3 chim trĩ trên hai nóc nhà nọc và 2 chim bay ở hai khu giã chầy cối, tổng cộng là 5 ứng với 5 chu kỳ Sao Đỏ.

Ở cõi đất diễn tả bằng người ta thấy hai khu nhà nòng mỗi nhà có 1 người trong nhà và 3 người ở chỗ giã chầy cối. Tổng cộng cả hai khu nhà nòng là 8 người, ứng với chu kỳ 8 năm dương lịch cõi thế gian phía âm.

Lưu ý ta thấy tại khu nhà nòng ở bán viên âm có một người trong nhà đứng ở cửa ngửa mặt lên trời:

clip_image011

Tại nhà nòng ở bán viên âm, một người đứng ở cửa ngửa mặt lên trời. 

Ở hai khu giã chầy cối, có hai ông mo (pháp sư, giáo sĩ) đứng ngửa mặt lên trời.

clip_image012

Một ông mo, pháp sư ngửa mặt lên trời ở một khu giã chầy cối. 

Những người này có thể là đang tế trời đất, tế sao hay đang quan sát các hiện tượng thiên văn, chiêm tinh.

Hai người ở chỗ giã chầy cối tay cầm một vật gì có phần hình thanh que, hình cây thước để đứng nghiêng có thể là lá sớ, bài vị tế lễ hay là một dụng cụ dùng trong thiên văn, chiêm tinh học. Hai người này đứng ở chỗ giã chầy cối, ở hai khu nhà nòng mang âm tính và đứng quay mặt nhìn trời về phía trái, chiều âm (cùng chiều kim đồng hồ) nên nghiêng nhiều về phía sao, mặt trăng hơn mặt trời (chiều dương mặt trời là chiều ngược kim đồng hồ). Từ chấm-vòng tròn trên người có một nghĩa là dương, thái dương. Ở đây là âm thái dương thích hợp với Sao Đỏ.

Như vậy vành số 8 và vành số 6 là hai vành căn bản của lịch Venus vì có hai chu kỳ hữu dụng của Venus có thể dùng để đo thời gian. Chu kỳ thứ nhất ghi lại sự du hành của nó trong bầu trời tạo ra một hình bát giác và chu kỳ thứ hai tạo ra một hình ngũ giác như đã nói ở trên.

Ta thấy rõ số 5 và số 8 là hai con số căn bản của lịch Venus thấy có mặt trên trống Ngọc Lũ I.

.Lịch 1 năm Sao Đỏ quay quanh mặt trời 224, 7 ngày.

Như đã biết 28 x 8 = 224.

Ta chỉ lấy ở bán viên âm (vì Venus mang âm tính). Ta có 8 con nông bay và 10 con hươu nai ở vành số 8 và 9 con cò bay + 9 con chim đứng ở vành số 10. Ta thấy 8 con nông Khôn biểu tượng tầng trời Khôn Càn cõi âm thái âm, nữ ăn khớp với khuôn mặt âm nữ của Venus, biểu tượng cho Venus. Còn 10 hươu nai có một khuôn mặt biểu tượng tầng trời cõi lửa trời. Chín cò bay biểu tượng tầng trời cõi gió và 9 chim đứng biểu tượng tầng trời cõi đất. Vì trống Ngọc Lũ I là trống thế gian ta lấy ba cõi trời lửa 10 hươu nai + cõi trời gió 9 cò bay + cõi trời đất 9 chim đứng. Tổng cộng 10 + 9 + 9 = 28.

Ta có 8 (con nông) x 28 (hươu nai + cò bay + chim đứng) = 224 ngày.

Đây là lịch Sao Đỏ Venus quay quanh mặt trời. Lịch chỉ có 8 tháng-28 ngày.

.Chu kỳ Sao Đỏ (Venus cycle) 584 ngày.

Như đã nói ở trên chu kỳ sao đỏ là 584 ngày để cho quả đất, mặt trời và Venus trở về một vị trí thẳng hàng đặc biệt.

clip_image013

 Trang 48 trong Dresden codex có ghi chu kỳ Sao Đỏ Venus 584 ngày (https://www.bibliotecapleyades.net/ciencia/dresden/dresdencodex04.htm). 

5 chu kỳ Sao Đỏ 584 ngày = 8 chu kỳ quả đất quanh mặt trời 365 ngày.

Qua số 5 và 8 (và 5 + 8 =13) chu kỳ Sao Đỏ 584 này liên hệ với dương lịch thái dương Càn Đông Sơn hay lịch Haab 365 ngày (13 x 28 = 364 +1) và lịch 260 ngày (Tzolkin của Maya) (13 x 20 = 260). Các loại lịch này thấy trên trống Ngọc Lũ I, đã nói ở trên.

.Lịch Vòng Tròn Sao Đỏ (Venus Round).

Lịch Venus có chu kỳ 52. Đây cũng là một thứ Lịch Vũ Trụ, càn khôn, trời đất Đông Sơn đã nói ở trên.

Ta thấy qua tục vũ tế Người Bay của Maya như đã nói ở trên, bốn người bay 13 vòng từ đỉnh trục vũ trụ xuống tới mặt đất, tức 13 x 4 = 52.

Ngoài ra ta có bán viên âm nhóm 6 người nhẩy múa + 3 người trong nhà nọc + 4 người đánh trống (có một người đứng chỉ cho biết rõ là dương của âm), gộp lại là 13. Khu nhà nòng có 1 người trong nhà và 3 người ở chỗ giã chầy cối, gộp lại là 4. Ta có 13 x 4 = 52.

Trong lịch Venus Maya như đã nói ở trên gọi là Lịch Vòng Tròn (Calendar Round) còn lịch Sao Đỏ Đông Sơn này ngày nay không còn biết tên.

.Lịch Chu Kỳ Sao Đỏ (Venus Cycle).

Cứ hai Lịch Vòng Tròn (52 x 2 = 104) tạo thành một chu kỳ Venus.

Ta thấy số 104 = 13 x 8.

Ta có 13 người nhầy múa (lấy theo diện âm tính của phần bầu của trang phục đầu bầu nậm của người cuối cùng nhóm 7 người nhẩy múa ) x 8 người ở 2 khu nhà nòng [ (một khu nhà có 1 người đứng trong nhà + 3 người ở khu giã chầy cối, lvị chi là 4) x 2 khu nhà = 8]. Ta có 13 x 8 = 104.

Như thế rõ như ban ngày trên trống Ngọc Lũ I có một hệ thống Lịch Venus. Ta có thể dùng Lịch Maya kiểm chứng lại.

……..

Kết Luận.

Mỗi trống diễn tả ngành, nhánh mang trọn vẹn ý nghĩa vũ trụ tạo sinh có thể có những loại lịch riêng của nhóm trống, của ngành, đại tộc đó. Ta có ít nhất 4 nhóm trống: nhóm trống thái dương Càn như trống Ngọc Lũ I, nhóm trống dương thái âm Chấn như trống Hoàng Hạ, nhóm trống thiếu âm Đoài vũ trụ khí gió như trống Làng Vạc II và nhóm trống thiếu dương Li đất như trống Vienna (Khai Hóa) nên có ít nhất 4 thứ lịch dương và 4 thứ lịch âm.

Ở đây trên trống Ngọc Lũ I thuộc nhóm trống thái dương Càn và cũng là trống Tốn Càn nên các loại lịch mang tính dương thái dương và trong đó lịch dương thái dương Càn 365 ngày có thể là khuôn mặt mang tính chủ.

Ở đây trên trống Ngọc Lũ I dương thái dương Càn, ta có những loại lịch đồng Đông Sơn mang tính thái dương:

-Dương lịch Đông Sơn Người Mặt Trời, lịch-quả đất quay quanh mặt trời 365 ngày của ngành dương thái dương Càn. Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt là Lịch Người Việt Mặt Trời Thái Dương Càn 365 ngày.

Loại lịch đồng này được xác thực, kiểm chứng bằng lịch Maya Haab, bằng dương lịch Âu châu Gregrory.

-Các loại lịch khác như lịch đất, lịch tế, lịch vũ trụ, trời đất, lịch Sao Đỏ Venus.

Vì chúng ta không còn dấu tích của cổ lịch Việt Nam nên ta có thể xác thực và kiểm chứng lại bằng các lịch của các nền văn minh khác nhất là của Maya, vì Việt Nam và Maya liên hệ mật thiết với nhau.

(xem tiếp Lịch Đồng Hoàng Hạ).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: