NORWAY (NA UY): ĐỈNH ĐẦU (NORDKAPP) NƯỚC NORWAY, MƯƠI ĐIỀU…

(*Nếu cần bấm hai lần vào tựa bài để mở bài).

Phải tuân thủ luật Tác quyền Copyright.

 

NORWAY (NA UY):

ĐỈNH ĐẦU (NORDKAPP) NƯỚC NORWAY, MƯƠI ĐIỀU…

clip_image002Tác giả thăm Nordkapp.

1. Tổng Quát.

.Nordkapp là tên Norway, Anh ngữ là North Cape (Đầu Phía Bắc).

Xin nói một chút về ngôn ngữ học. Norway ngữ kapp (đầu) ruột thịt với:

1. Ấn-Âu ngữ như Anh ngữ cape, cap (đầu, đỉnh, chóp) = Latin caput, đầu = Tây Ban Nha ngữ cabeza, đầu = Pháp ngữ chapeau, mũ = Sanskrit: kapla, cup (cốc), skull (sọ).

2. = Thuần Việt cáp (đầu, sừng, cứng). Ta có từ đôi cứng cáp với cáp = cứng và từ đôi cứng đầu cũng cho cứng = đầu. Như thế cáp = đầu. Theo c=s, cứng = sừng. Ta cũng có từ đôi sừng sỏ với sỏ (đầu sỏ) = sừng (có cùng nghĩa cứng). Tóm lại cáp = cứng = sừng = sỏ = đầu.

Ngoài ra cap = cup, cốc uống nước. Thời thượng cổ con người thường dùng sọ làm vật đựng nước, uống nước. Phật giáo Tây Tạng La-Ma dùng những cốc bằng sọ người dâng vật cúng lễ. Ta có thể kiểm chứng lại, trong ngôn ngữ Middle High German có “koft”, ‘drinking cup’, tuy nhiên vài khi cũng có nghĩa là sọ, đầu (hence sometime ‘skull, head’) (REW 8682). Ta cũng vừa thấy Phạn ngữ kapâla, skull có kap-. Tóm lại ta có cap = kap (sọ) = cup (ly uống nước) = koft = cốc (ly uống nước) = chốc (đầu như ăn trên ngồichốcmặc áo tới vai, không ai mặc quá chốc).

Vân vân…

.Thủ phủ hành chính của vùng là Honningsvag.

.Ở vĩ độ 71 (dưới Longyearbyen ở vĩ độ 78).

.Dân số: 3291 người (năm 2017).

.Được mệnh danh là vùng gió giá buốt như dao cắt.

clip_image004

Vị trí Nordkapp (ảnh của tác giả chụp trên tầu Meraviglia, MSC).

clip_image006Bản đồ Norway. Vùng đỏ là địa phận Finnmark, chỏm đầu phía bắc của Norway (nguồn: Wikipedia).

clip_image008

Nordkapp trong địa phận Finnmark (nguồn: Wikipedia).

Finn chỉ nhóm người Finno-Ugric sống ở vùng Sapmi (bao gồm Norway, Thụy Điển, Bắc Phần Lan Finland và vùng Murmansk Oblast ở Nga) nên còn gọi là người Sami.

Vào thời Trung Cổ dân Âu châu cho vùng này là Bờ Mép của Thế Giới.

Norkapp là một vách núi dựng đứng:

clip_image010

Nordkapp với dấu mốc Quả Địa Cầu (ảnh của tác giả chụp từ ngoài khơi).

clip_image012Quả địa cầu biểu tượng của Nordkapp.

clip_image014

Cờ.

Cờ đỏ vàng. Phần đỏ là hình bóng của vách đá dựng Nordkapp và biển (tức cõi Đất và Nước). Mầu vàng là bầu trời nắng đêm lụa vàng của mặt trời nửa đêm (cõi trời).

Bây giờ là mùa mặt trời nửa đêm tại Nordkapp (từ 14 tháng 5 tới 29 tháng 7).

Chúng tôi dự tính xem mặt trời nửa đêm tại Norkapp này. Hai giờ sáng tầu mới nhổ neo để du khách nếu muốn có thể xem mặt trời nửa đêm ở Nordkapp.

Ngược lại nếu ai muốn xem Bắc Quang (Northern Light) hãy đến đây vào mùa đông.

2. Bến Cảng Honningsvag.

clip_image016

Bến cảng Honningsvag. Một tầu vận tải biến cải thành tầu hỗn hợp du lịch-vận tải Hurtigruten (ảnh của tác giả).

clip_image018

Bản đồ thông tin về Cộng Đồng Nordkapp (ảnh của tác giả).

clip_image020

Thanh Mai và hoàng mai (mai vàng).

Lưu ý người và nhân vật huyền thoại troll ‘đồng phục’ khăn đỏ vì thời tiết lạnh.

clip_image022

Tượng Chó Anh Hùng Bamse. Chó đội mũ Hải Quân Hoàng Gia Norway.

Bamse tiếng Norway có nghĩa là “Teddy Bear” (‘Gấu Bông’). Bamse trở thành một biểu tượng anh hùng của Lực Lượng Tự Do Norway trong thế chiến thứ II. Bamse được một thuyền trưởng tầu đánh cá voi ở đây nuôi. Ngay từ bé đã được mang theo ra biển. Khi thế chiến thứ II bùng nổ, tầu của viên thuyền trưởng được sát nhập vào lực lượng tuần duyên Hoàng Gia Norway. Bamse được gia nhập vào làm một nhân viên thủy thủ đoàn. Khi Norway bị Đức chiếm đóng. Tầu của viên thuyền trưởng là một trong 13 chiếc chậy thoát được tới Anh. Tầu biến cải thành tầu vét mìn đồn trú tại Montrose và Dundee ở Scotland. Trong trận chiến, Bamse lúc nào cũng tham dự chiến đấu, lúc nào cũng đứng trước pháo đài súng. Thủy thủ đã làm cho Bamse một chiếc mũ sắt. Nó đã từng cứu một viên trung úy bị kẻ lạ tấn công bằng dao, cứu một thủy thủ rơi xuống biển… và thường can ngăn các thủy thủ đánh nhau. Tại Scotland Bamse giữ nhiệm vụ như một ‘quân cảnh’ truy lùng lôi kéo đem về tầu vào lúc thiết quân luật các thủy thủ vô kỷ luật. Để làm nhiệm vụ này nó được mua cho một thẻ đi xe bus đeo vào cổ. Nó lên xe đi và về một mình. Nó biết rõ các quán bar, ổ điếm các thủy thủ thường lui tới. Nó lôi cổ về tầu, không bỏ sót một người nào… Bamse trở thành một biểu tượng của Hải Quân Hoàng Gia Norway và sau đó của cả Lực Lượng Tự Do Norway. Bamse được đội mũ thủy thủ và dùng làm thiệp Phục Sinh và Giáng Sinh của quân đội trong thời chiến. Bamse chết vì suy tim vào ngày 22 tháng 7, 1944 tại Montrose (sinh năm 1937). Lễ mai táng được tổ chức với đầy đủ nghi thức quân cách trọng thể. Hải Quân Hoàng Gia Norway làm lễ tưởng niệm 10 năm một lần.

Sau chiến tranh Bamse được tưởng thưởng rất nhiều huy chương cao quý của Norway và Anh quốc… được viết thành sách…

Hải Quân Hoàng Gia Norway đúc một tượng đồng đặt tại Horten, Montrose. Sau đó thị trưởng Nordkapp xin làm một phó bản đặt tại đây vào ngày 19 tháng 6, 2009 (chính là tượng này). Tượng ở đây hướng về Montrose. Ngược lại tượng ở Montrose hướng về đây, Honningsvag.

….

3. Du Ngoạn.

Ở đây có thể đi du ngoạn bằng đi bộ loanh quanh tại vùng bến cảng. Đi vào vùng sâu vùng xa có thể đi tua, thuê xe đạp, xe đất bụi bốn bánh, tầu thuyền… Có đủ các môn thể thao, thú vui ngoài trời vùng băng tuyết kể cả ‘king crab safari’ (đi bắt và ăn cua)…

4. Bảo Tàng Viện Nordkapp.

Một trong các việc đầu tiên là chúng tôi ghé thăm Bảo Tàng Viện Nordkapp. Bảo Tàng Viện trưng bầy rất đầy đủ các tài liệu về vùng này.

Con người đã có mặt tại đây sau thời băng tan vào khoảng 11.500 năm về trước. Con người thời đồ đá bị thu hút tới đây vì có nhiều cá, trứng chim, sò ốc, tuần lộc (reindeer) và các thú nhỏ khác…

clip_image024

Những nơi con người đầu tiên nhất sống ở vùng Finnmark (ảnh của tác giả).

Đặc biệt có một khu triển lãm về nghệ thuật và văn hóa thổ dân Sami.

Trong chuyến đi này chúng tôi cũng lưu tâm nhiều tới văn hóa của thổ dân Sami ở vùng đất Sapmi này. Có nhiều khảo cứu cho rằng họ có nguồn gốc Á-Âu nên văn hóa có nhiều điểm tương đồng với cổ Việt qua vũ trụ giáo.

Theo truyền thống họ giống các dân tộc khác trong đó có cổ Việt là thờ bái giáo và đa thần giáo. Họ tin rằng mọi thứ trong trời đất đều có hồn và nhiều hồn. Họ thờ người chết, tin là có một đời khác sau khi chết. Thờ các thú vật liên hệ tới cuộc sống hàng ngày trong đó quan trọng nhất là thờ vong linh tuần lộc (reindeer). Rồi từ bái giáo chuyển qua vũ trụ giáo dựa trên nòng nọc (âm dương), vũ trụ, trời đất. Sami có một nghĩa gốc là Đất. Họ thờ mẹ tổ là Mẹ Đất:

clip_image026

Mẹ Đất đang sinh ra trái đất theo vũ trụ quan của người Sami, Bảo Tàng Viện Nordkapp (vì vội quá tôi quên không lấy tên tác giả).

Một đặc điểm khiến tôi lưu tâm nhiều là họ cũng thờ trống như người cổ Việt thờ trống đồng Đông Sơn.

clip_image028

Một trống thờ của pháp sư (ảnh của tác giả).

Mặt trống nhiều khi diễn tả vũ trụ tạo sinh, vũ trụ giáo cũng giống như ở trống đồng Đông Sơn. Ví dụ ta thấy trống ở trên có hình trứng vũ trụ, có vòng tròn ở tâm diễn tả hư vô, thái cực, lưỡng nghi và chữ thập diễn tả tứ tượng… Có nhiều trống có mặt trời ở tâm mặt trống.

clip_image029

Ca sĩ Mari Boine với trống dùng làm bộ gõ và là biểu tượng của Sami (nguồn: ipfs.io).

Trống có mặt trời 12 nọc tia sáng. Số 12 là số Cấn (Núi, Non, Đất âm) tầng 2 (4, 12). Cấn hôn phối với Chấn có một khuôn mặt sấm (Chấn vi lôi). Đất Núi ứng với một khuôn mặt Âu Cơ (dẫn 50 con lên non) hôn phối với Chấn Lạc Long Quân có một khuôn mặt sấm mưa (trống này giống như các trống đồng cóc/ếch biểu tượng cho sấm mưa thường có mặt trời 12 nọc tia sáng. Nhìn một trống đồng có tượng cóc/ếch ta đoán được ngay hơn 90 % các trống đó có mặt trời 12 nọc tia sáng (Giải Đọc Trống Đồng Nòng Nọc Âm Dương Đông Nam Á). Chữ thập trong mặt trời có một nghĩa là tứ phương. Đây là trống có một khuôn mặt sấm chuyển động bốn phương trời.

clip_image031

Tác giả và một trống Sami hình trứng vũ trụ. Trống này có vòng tròn ở chóp diễn tả hư vô, thái cực, lưỡng nghi, chữ thập diễn tả tứ tượng và mặt trống diễn tả tam thế (ảnh chụp tại Flam).

Lưu Ý.

Trống Sami hình trứng vũ trụ diễn tả theo mặt bằng tương đương với trống cái (trống thùng barrel drum) hình quả trứng (cắt hai đầu để làm mặt trống) của Việt Nam diễn tả theo ba chiều. Nói một cách khác trống hình trứng Sami là thiết diện bổ dọc của trống cái hình quả trứng Việt Nam.

(sẽ viết khai triển thêm vào dịp khác).

5. Làng Đánh Cá.

Norway là biển cá. Norway có một ‘lực lượng’ đánh cá lớn nhất thế giới. Tiền rừng bạc biển. Sản phẩm cá của Norway có mặt khắp nơi trên thế giới, nhất là ở Âu châu.

clip_image033

Một làng đánh cá trù phú (ảnh của tác giả).

clip_image035

Một ngôi nhà ngư phủ sống trong cảnh thần tiên (ảnh của tác giả).

Ở đâu cũng có đầy dẫy hải sản (cũng nhờ là tầu cá Trung Quốc chưa dám bén mảng được tới đây). Chỉ trong vòng một giờ đồng hồ là ta có thể câu được cả thùng một hai chục kí lô cá. Sáng ăn điểm tâm bằng cá. Trưa cá và tối cá. Ăn dặm (snack) cũng là khô cá.

clip_image037

Cá cod (cá tuyết) hong khô dưới mái tôn (ảnh của tác giả).

Cá chỉ cần làm sạch rồi treo lên hong khô thành khô cá. Ở đây khô cá ăn như một thứ kẹo cao su cá khô. Khô cá ngon và ngọt nhưng rất dai và cứng, phải dần hay cán mỏng cho mềm như cán mực khô.

Tuy nhiên Norway đã là một nước văn minh, tiến bộ nên có một luật biển rất chặt chẽ không phải là ‘luật rừng’ như ở Việt Nam.

Đánh bắt hải sản (cá, cua, tôm…) phải tuân thủ theo các luật lệ nghiêm túc để bảo vệ biển và các sinh vật biển. Hãy lấy một ví dụ cỏn con là khi đi câu cá, tới mỗi nơi phải dùng lưỡi câu riêng cho mỗi vùng để tránh ô nhiễm nước và lây lan bệnh cho các thủy sản… Không như ở Vũng Áng Việt Nam.

6. Cua Bắc Cực.

Bên cạnh cá, cua Bắc Cực cũng là ‘bạc biển’ ở đây. Đây là loại Cua Kình, Cua Kềnh (King Crab, Krongerkrabbe). Norway ngữ konger = Anh ngữ king = Việt ngữ kình (nghĩa đen kình là lớn như kình ngư) = kềnh (chấy kềnh). King, kình, kềnh với nghĩa lớn, đứng đầu là vua. Ví dụ Đức ngữ Kaiser là Vua có Kai = Việt ngữ Cái (lớn như ngón cái). Tóm lại cua kồng, konger = cua kềnh (kồng kềnh là lớn) = cua kình = cua king.

clip_image039Cua ‘kình’ (King) Bắc Cực (ảnh của tác giả).

Cua cỡ to nhất 1.5 mét. Cua có quanh năm, chúng sống ở độ sâu 400m.

Nếu không có thì giờ đi King Crab Safari hãy đến thăm một xóm đánh bắt cua, ở các chỗ này cũng có quán ăn bán cua sống nấu ngay tại chỗ.

7. Làng Thổ Dân Sami.

clip_image041

Một lều ở của người Sami. Lều giống tipi của thổ dân Bắc Mỹ.

Vì trời mưa, bùn lầy chúng tôi ngại không ra thăm trại nuôi tuần lộc. Cũng nên biết là những con tuần lộc thấy khắp nơi ở đây đều thuộc về dân Sami. Họ nuôi bằng cách thả rông trong thiên nhiên.

Sẽ viết chi tiết về thổ dân Sami vào dịp khác. Chỉ xin đưa ra một tấm hình trông cũng có những nét giống người Sami:

clip_image043

8. Nordkapp.

Đến gần, Nordkapp có chiếc sừng giống như sừng tê giác.

clip_image045

Nordkapp có chiếc sừng như sừng tê giác(ảnh của tác giả).

clip_image047

Chào mừng tới Norkapp.

clip_image049Vách đá có quả địa cầu, biểu tượng của Nordkapp (ảnh của tác giả).

Norkapp có Lều Đặc Sảnh (Pavilion) và Quả Địa Cầu:

-Lều Đặc Sảnh.

Pavilion là một loại kiến trúc đặc biệt hình lều dùng vào nhiều mục đích.

clip_image051

Pavilion (ảnh của tác giả).

Lều Đặc Sảnh ở đây trên cũng có quả địa cầu ở chỏm nóc. Trong có bảo tàng viện, nhà nguyện St John, Hang Động Ánh Sáng (Caves of Lights), Hội Quán Hoàng Gia Nordkapp, Bảo Tàng Viện Thái Lan, tiệm bán vật lưu niệm, bưu điện, tiệm ăn…

clip_image053

Điện thờ vua Thái Lan Chulalongkorn tại Bảo Tàng Viện Thái Lan.

Vua Chulalongkorn tới thăm nơi đây vào năm 1907 và ký tên lưu niệm trên một tảng đá:

clip_image055

Tảng đá có chữ ký lưu niệm của vua Thái Lan Chulalongkorn (ảnh của tác giả).

Vua Chulalongkorn là vị vua Thái Lan được biết nhiều qua phim The King and I (Vua và Tôi). Dân Thái Lan rất ghét phim này vì diễn đạt nhà vua như một tên ngố và hề.

Vua Chulalongkorn đã đi ra ngoài thế giới đến mãi tận đây trong khi các vua Việt Nam cùng thời còn ru rú trong xó hoàng cung nhai trầu, chả trách Việt Nam chậm tiến và mất nước vào tay thực dân Pháp.

-Quả Địa Cầu.

Như đã nói ở trên Quả Địa Cầu là biểu tượng của Nordkapp.

NORDKAPP

‘Tôi đã đến…’

Ngoài ra tại đây còn có:

Điêu khắc “Con Trẻ của Thế Giới’ (Children of the Earth).

clip_image059

clip_image061

Điêu khắc “Con Trẻ của Thế Giới’ gồm 7 hình đồng tiền kim loại.

Đây là các tác phẩm của 7 em nhỏ ở khắp thế giới đã viếng thăm Nordkapp năm 1988. Tác phẩm của các em chuyên chở niềm vui sống, hòa bình, tình thân hữu và đoàn kết.

clip_image063

Một trụ mốc (ảnh của tác giả).

clip_image065

Đài Tưởng Niệm do vua Oscar II dựng lên vào thế kỷ 19 xác định Nordkapp là phần đất của Norway (ảnh của tác giả).

clip_image067

Giã từ Nordkapp với niềm nuối tiếc vì không có mặt trời nửa đêm tại đây đêm nay.

9. Vực Biển Băng Hà (Fjord).

Vì trời mưa không có mặt trời đêm chúng tôi trở về sớm. Trên đường về ghé thăm một vực biển băng hà (fjord).

clip_image069

Sẽ có bài viết riêng về những vực biển băng hà tuyệt vời này của Norway.

10. Quán Bar Rượu Băng Đá Bắc Cực.

Trở về phố cảng còn sớm. Như đã nói ở trên hai giờ đêm tầu mới nhổ neo nên chúng tôi có thì giờ vào một quán bar rượu đá băng bắc cực.

clip_image071

clip_image075

Được vợ hầu rượu.

clip_image078

Quán rượu đá băng Nordkapp.

clip_image080

 Lò lửa hồng Nordkapp.

clip_image084

Hầm băng Igloo.

clip_image086

Nửa đêm vầng nhật sáng huy hoàng,

Mái lều đông lạnh nắng đêm vàng.

Bên ngoài, vũ-trụ đông thành đá.

Trong lều, tình đốt lửa khôn-càn.

clip_image088

Ngồi chốn băng hà nhớ nước nhà,

Nước nhà giờ kể đã băng hà.

Cạn chén rượu băng…  một tiếng!

Lệ đẫm men tuôn. Tuổi đã già.

…….

Chút nữa thì nhỡ tầu vì mải nhâm nhi và làm thơ…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: