VÒNG ĐAI DUYÊN HẢI ẤN ĐỘ (Phần 8) TIỂU BANG ODISHA (Phần B): PHẬT GIÁO: SẮC LỆNH ĐÁ ASHOKA.

(*Nếu cần bấm hai lần vào tựa bài để mở bài).

Phải tuân thủ luật Tác quyền Copyright.

 

VÒNG ĐAI DUYÊN HẢI ẤN ĐỘ.

(Phần 8).

Nguyễn Xuân Quang.

TIỂU BANG ODISHA (phần B)

  PHẬT GIÁO: SẮC LỆNH ĐÁ ASHOKA.

B. PHẬT GIÁO.

ĐỒI DAULI ĐỊA PHẬN PURI, ODISHA.

.Sắc Lệnh Ashoka Khắc Trên Đá (Ashokan Rock Edict) Ở Đồi Dauli.

Như đã nói ở trên Hoàng đế Ashoka (A Dục) đã chiếm nước Kalinga hiện nay là phần đất ở gần Bhubaneswar tiểu bang Odisha trong một trận chiến năm 261 Trước Dương Lịch. Theo các sắc lệnh khắc trên đá của chính ông, đây là một trận đánh đẫm máu vào khoảng 100.000 người bị giết, 150.000 bị bắt làm tù binh và nhiều người khác nữa bị thương tổn. Máu nhuộm đỏ cả dòng sông Daya ở gần Bhubaneswar ngày nay. ‘Đống xương vô định đã cao bằng đầu’ (Kiều, Nguyễn Du) và nỗi thống khổ vì chiến tranh gây ra đã lay động sâu sa lòng Hoàng đế Ashoka. Ông đã từ bỏ Ấn giáo, cải đạo qua Phật giáo. Sau đó ông biến Dauli trở thành một trung tâm Phật giáo chính. Tại đây ông đã cho xây nhiều điện, đền, nhà cầu nguyện (chaityas) (Việt Nam có từ nhà chai hay nhà trai ở trong chùa ruột thịt với chaityas), tháp Phật (stupas) và trụ Ashoka, cho làm những nhà vách đất làm nơi qui ẩn, khắc ghi trên đá các sắc lệnh cho quan chức và quần chúng…

Vì vậy mặc dù ở tiểu bang Odisha có rất nhiều di tích Phật giáo khác nhưng chúng tôi chọn viếng thăm địa danh Đồi Dauli ở bên bờ sông Daya này).

clip_image002[3]Dòng sông Daya (ảnh của tác giả).

Bên con đường lên đỉnh đồi có những sắc lịnh chính của Ashoka khắc ghi trên các tảng đá lớn (số I, X và XIV).

Phía trên ngôi nhà có sắc lịnh tại Dauli này có hình tượng nửa người phía trước của một con voi.

clip_image004[3]Ngôi nhà chứa tảng đá Sắc Lệnh Ashoka.

clip_image006[3]Tượng voi ở phía trên ngôi nhà chứa tảng đá có khắc sắc lệnh Ashoka tại Dauli vào thế kỷ thứ 3 Trước Dương Lịch. Chúng tôi cầu nguyện cho hòa bình thế giới (tại đỉnh đồi Dauli này Nhật Bản có xây một Bảo Tháp Hòa Bình, Shanti Stupa) và cầu cho sự sống còn của Việt Nam…

Tượng khắc vào thế kỷ thứ 3 Trước Dương Lịch mà thật tinh xảo, hình dáng đầy mỹ thuật và sống động. Cũng nên biết voi là biểu tượng của Phật giáo. Hoàng hậu Maya nằm mơ thấy con voi trắng 6 ngà nên có thai Phật Tổ. Trong thời Phật giáo suy đồi, Ấn giáo vùng trở dậy, trong các đền đài Ấn giáo ta thấy các tượng sư tử, biểu tượng của Ấn giáo vồ tượng voi Phật giáo (sẽ có bài viết riêng Sự Ấn Giáo Hóa Phật Giáo Tại Ấn Độ).

Căn nhà phía dưới tượng voi chứa sắc lệnh Ashoka, đây là một trong những sắc lệnh chính.

Cũng xin nói thêm là chúng tôi tới đây vào lúc bình minh. Căn nhà có mặt tiền cửa kính song sắt chưa mở cửa. Du khách thường đứng ở bên ngoài nhìn qua kính chỉ thấy bóng chữ lờ mờ. Chúng tôi quyết tâm vào bên trong xem cho được tận mắt và sờ tận tay sắc lệnh của Ashoka. Tôi muốn tìm dấu vết chữ nòng nọc vòng tròn-que trong Sắc Lệnh Ashoka trên đá này. Chúng tôi xin được vào trong ngôi nhà nên ngồi chờ ở gốc cây đa cổ thụ đợi người gác nhà mở cửa.

clip_image008[3]

Ở đây cũng cung cấp nước uống cho người qua đường (dĩ nhiên chúng tôi có mang theo nước uống riêng). Bóng mát cây đa và giếng nước uống này làm đúng theo lệnh của Ashoka mấy ngàn năm trước đây (xem dưới).

Khi tới giờ mở cửa thì được biết người giữ chìa khóa đang đi công tác nơi khác sẽ tới trễ. May mắn người làm vườn có lòng tốt đã dùng kềm, búa phá ổ khóa cửa cho chúng tôi vào.

clip_image010[3]Phá khóa cửa (ảnh của tác giả).

clip_image012[3] Sắc lệnh khắc trên đá của Hoàng đế Ashoka tại Dauli viết bằng chữ Tiền-Brahmi.

clip_image014[3]Sờ tận tay.

clip_image016[3]Nhìn tận mắt.

Tôi tìm ra được nhiều chữ nòng nọc vòng tròn-que, thứ chữ viết rất chuẩn trên trống đồng nòng nọc (âm dương) của đại tộc Đông Sơn như chữ nọc que (I), chữ nòng vòng tròn (O), từ mũi mác (clip_image018[3]), từ tam giác (clip_image020[3]), từ chấm vòng tròn (clip_image022[3])…. (xem Chữ Nòng Nọc Vòng Tròn-Que).

clip_image024[3]Phóng lớn cho thấy một vài chữ ở dạng chữ nòng nọc vòng tròn-que (ảnh của tác giả).

Những chữ nòng nọc vòng tròn-que này là những chữ cái trong bảng mẫu tự Ashoka (chữ Brahmi lúc khởi đầu).

clip_image026[3]Mẫu tự Ashoka (chữ Brahmi khởi đầu) (nguồn: Wikipedia).

Mẫu tự Ashoka là dạng khởi đầu của chữ Brahmi:

clip_image028[3]Mẫu tự Brahmi.

Ta thấy chữ nọc que I phát âm là ra clip_image029[3], từ nọc mũi mác là ga clip_image030[3], chữ nòng vòng tròn là tha clip_image031[3] (t có chấm ở dưới), từ chấm-vòng tròn là tha clip_image032[3]….

Rõ như ban ngày các mẫu tự của nhiều chữ viết hiện nay là con cháu của chữ nòng nọc vòng tròn-que (xem Chữ Nòng Nọc Vòng Tròn-Que và Mẫu Tự ABC).

Sắc lệnh ở đây được dịch sang Anh ngữ:

clip_image034[3]Sắc lệnh trên đá Ashoka dịch qua Anh ngữ (ảnh của tác giả).

Sau đây là một vài điểm chính:

-Cấm giết thú vật kể cả trong bếp của hoàng cung…

-Phải chữa trị cho người và thú vật. Trồng cây thuốc để chữa bệnh…

-Các viên chức phải đi kinh lý thanh tra cứ năm năm một lần để thực thi các qui lật đạo lý.

-Tuyên bố chỉ có đạo đức là hành vi duy nhất để được coi là đạt được danh tiếng và vinh quang.

……

Đặc biệt Hoàng đế Ashoka tuyên bố ông coi mọi người như là con ông và ông đối xử với mọi người như chính con ông.

Ở khắp nơi trên đế quốc Mauryan của ông từ 269 Trước Dương Lịch tới 232 Trước Dương Lịch có tất cả có 33 sắc lệnh Ashoka khắc trên đá hay trên trụ Ashoka.

clip_image036[3]Sự phân bố các sắc lệnh Ashoka (nguồn: Wikipedia).

Tổng quát các sắc lệnh nói về

-Sự cải đạo qua Phật giáo.

Truyền bá Dhamma hay dharma (Pháp). Khuyên mọi người tụng niệm tên Phật. Tin vào luân hồi, đời sống kiếp sau. Hạnh phúc ở thế giới này và kiếp sau khó mà đạt được nếu không có lòng yêu kính Dhamma, tự xét mình, nhiều tôn trọng, nhiều sợ điều ác và nhiều nhiệt tâm (Sắc Lệnh trên Trụ Bb1, S. Dhammika).

Sự truyền bá đạo Phật đi khắp nơi.

Đạo lý: thiện tâm, từ tâm, kính trọng người khác, rộng lượng, trong sạch, thành thật…

Từ thiện: chương trình an sinh xã hội cho con người. Ông dùng quyền lực của mình làm cho đời sống dân mình tốt đẹp hơn và cũng cố gắng thay đổi lối suy nghĩ và sống của dân. Dharma cũng có nghĩa là làm việc phải.

-Đối xử tử tế với tù nhân.

Thực thi pháp lý công bằng, thận trọng và khoan dung khi kết án và ân xá tù nhân. Những tù nhân bị tử hình được ba ngày sống thoải mái. Trong thời gian này thân nhân có thể kháng án. Nếu không có gì để kháng án, tù nhân có thể dâng hiến cho Dhamma để lấy công đức cho kiếp sau hay làm theo nghi thức nhịn đói theo ý muốn.

Trong 26 năm ông trị vì, tù nhân được ân xá 25 lần.

 -Tôn trọng đời sống loài vật.
Đế quốc Mauryan là đế quốc đầu tiên thống nhất Ấn Độ và có nột chính sách rõ ràng về khai thác và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên với các viên chức đặc biệt có nhiệm vụ bảo vệ.

Bảo vệ cây cỏ, muông thú và ngay cả bãi bỏ các cuộc săn bắn của hoàng gia. Ông có lẽ là vị hoàng đế đầu tiên trong lịc sử ban các biện pháp bảo tồn đời sống hoang dã. Cấm hiến tế, sát sinh, ăn thịt, cấm thiến… loài vật (như thấy khắc trên tảng đá ở Dauli này).

Đối với các tôn giáo khác.

Hoàng đế Ashoka, dựa trên lòng tin là tất cả các tôn giáo đều cùng chia chung một cái tinh hoa, ông tích cực khuyến khích sự khoan dung và hiểu biết các tôn giáo khác (Rock Edict Nb7, S. Dhammika).

-Chữa trị bệnh.
 Khắp nơi trong đế quốc và các xứ chư hầu đều phải cung cấp hai loại chữa bệnh: cho người và thú vật. Phải trồng dược thảo (như thấy ghi khắc ở đây). Nếu không trồng được phải nhập cảng.
-Các cơ sở bên đường.
 Dọc đường ông cho trồng cây đa để làm bóng mát và giếng nước uống cho người và thú vật (như cho chúng tôi ngồi chờ mở cửa ở gốc đa có vòi nước ở đây) và trồng các vườn xoài. Cứ cách tám krosas (đơn vị chiều dài dùng thời Văn Minh Sông Ấn) làm một nhà nghỉ và ở nhiều nơi có chỗ tắm rửa cho người và vật (Pilar Edict Nb7, S. Dhammika).
 -Các viên chức của đức tin.
 Đây là một thứ tuyên úy.
Ông cho thành lập đoàn viên chức của đức tin để tạo lập, truyền bá Dhamma, đem lại sự an sinh và hạnh phúc cho tất cả những ai tận tụy với Dhamma. Những người này đã làm việc tại Hy Lạp, Kambojas, Gandharas (Afghanistan), Rastrikas, Pinikas và dân chúng ở biên giới phía Tây. Họ làm việc giữa quân đội, lãnh tụ, Brahmans, gia chủ, người nghèo, người già và những người hiến thân cho Dhamma (Rock Edict Nb5, S. Dhammika).

……

(xem thêm trong Wikipedia).

Như đã nói ở trên, Ashoka là vị hoàng đế đầu tiên đã thống nhất được cả bán đảo cận-lục địa Ấn Độ. Đế quốc Mauryan của ông ngày nay gồm cả Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Afghanistan và Pakistan.

Các sắc lệnh này là những chứng tích lịch sử cho thấy nhờ AShoka sự truyền bá đạo Phật đã lan tỏa ra khắp nơi. Không những Phật giáo lớn mạnh tại Ấn Độ, Nepal, Bangladesh, Pakistan và Afghanistan (như thấy qua các tượng Phật đứng khắc vào vách núi đã bị Taliban bắn phá hủy) mà Phật giáo lan tới mãi tận Athens (Hy Lạp) Địa Trung Hải, Alexandria (Ai Cập), Batria (Trung Á), khu lòng chảo Tarim (Tân Cương), Myanmar (Miến Điện) và Sri Lanka (Tích Lan).

clip_image038[3]Truyền bá đạo Phật thời Vua Ashoka (260–218 Trước Dương Lịch) (nguồn: Wikipedia).

Nhờ vậy mà Phật giáo lan truyền đi khắp thế giới.

clip_image039[3]Sắc Lệch Đá của Ashoka ở Khalsi (cửa ngõ ở Kashmir đổ vào Thung Lũng Sông Ấn) có nói tới các vị vua Hy Lạp Anchiochus, Ptolemy, Antigonus, Magasand, Alexander (tên có gạch mầu ở dưới) (nguồn: Wikipedia)

Lưu ý ở đây cũng có tượng voi giống như ở Dauli này.

clip_image041[3]Tượng Phật đứng kiểu Gandhara, Afghanistan thế kỷ 2-3 Sau Dương Lịch. Áo kiểu Hy Lạp (ảnh của tác giả, Bảo Tàng Viện Ấn Độ Kolkata).

clip_image043[3]Tượng Phật Vị Lai Maitreya

120-200 Sau Dương Lịch, Gandhara, Afghanistan.

Kết hợp của nhiều nền văn hóa: áo kiểu Hy Lạp. Hình râu ‘cá chốt’ và mắt ‘lim dim mơ màng’ được cho là hai biểu tượng của vẻ đẹp lý tưởng của người vùng Trung Á. Bình nước là của các tu sĩ khổ hạnh Ấn Độ thường mang theo (ảnh của tác giả chụp tại Bảo Tàng Viện Mumbay).

clip_image045[3]Tượng Phật Phopnar Kalan, Madhya Pradesh. Chiếc dù và hoa sen của văn hóa Ấn Độ diễn tả quyền cai trị và siêu việt. Nhưng tượng hai thần linh nam đang bay gandharvas là ảnh hưởng của Hy Lạp, La Mã của Gandhara, Afghanistan (Bảo Tàng Viện New Delhi, ảnh của tác giả).

……

Phật giáo nguyên thủy trước đây gọi là Tiểu Thừa (Theravada) từ Tích Lan truyền tới Đông Nam Á. Phật giáo Đại Thừa (Mahayana) từ Trung Á tới Tây Tạng rồi qua Trung Quốc, Đại Hàn, Nhật Bản.

……

Chúng tôi đưa tiền cho người làm vườn mua ổ khóa mới và uống trà nước.

Trụ Đài Tưởng Niệm Ashoka.

Cách Sắc Lệnh Đá này không xa là Trụ Đài Tưởng Niệm Ashoka.

clip_image047[3]Trụ Đài Tưởng Niệm Ashoka.

Trụ Ashoka này mới làm không phải là trụ nguyên thủy của Ashoka cho dựng lên để ghi nhớ sự cải đạo qua Phật giáo và tưởng niệm Trận Chiến Kalinga. Trụ Đài tưởng niệm này làm giống như Trụ Ashoka có Đầu Trụ Sử Tử ở Sarnath, nơi có Vườn Nai, Lộc Uyển.

clip_image048[3]Đầu trụ Pháp Ashoka ở Sarnath (250 (Trước Dương Lịch) hiện trưng bầy ở Bảo Tàng Viện Sarnath (wikipedia).

Giải thích theo nhà Phật, bốn con sư tử ở trên, mỗi con quay về một hướng. Miệng há to đang gầm rống như đang truyền pháp, truyền Tứ Diệu Đế đi ra khắp bốn phương của cõi đất trần gian.
Nhìn theo Vũ Trụ giáo, trụ Ashoka mang ý nghĩa của trục thế giới của Vũ Trụ Tạo Sinh, Vũ Trụ giáo.

Ngày nay, như đã biết, hình bốn con sư tử dựa vào nhau trên trụ Ashoka cũng được dùng làm quốc biểu của Ấn Độ.

clip_image049[3]Quốc biểu của Ấn Độ.

và Bánh Xe Pháp của Ashoka được dùng trên lá cờ Ấn Độ.

clip_image050[3]Cờ Ấn Độ.

Cờ có ba mầu: phần trên mầu nghệ (Kerasi), ở dưới là mầu xanh lá cây và ở giữa mầu trắng có Bánh Xe Ashoka mầu xanh dương có 24 căm xe. Mầu nghệ biểu hiện cho can đảm và hy sinh; mầu trắng cho sự thật, hòa bình và trong sạch; mầu xanh lá cây cho thịnh vượng và bánh Xe Ashoka cho Pháp Dharma (có một nghĩa chính trực) [xem Ấn Độ (Bắc): Vườn Nai Sarnath, Nơi Sinh Phật Giáo].

Tháp Hòa Bình.

Trên đỉnh đồi Dauli có Tháp Hòa Bình (Shanti Stupa) hay Chùa Hòa Bình (Peace Pagoda) do Hiệp Hội Tăng Già Phật Giáo Nhật Bản và Tăng Già Nhật ở Kalinga xây dựng năm 1972.

clip_image052[3]Bảo Tháp Hòa Bình, Shanti Stupa (ảnh của tác giả).

Người Nhật đã liên tưởng tới Chiến Tranh và Hòa Bình nên xây Tháp Hòa Bình này đi cùng với Công Viên Tưởng Niệm Hòa Bình Hiroshima (HIroshima Peace Memorial Park), hoàn tất ngày 1-4-1954

Trái bom nguyên tử thả xuống Hiroshima chỉ có ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp tới 140.000 nạn nhân. clip_image004Tác giả đứng tại Trung Tâm Bom Nổ từ 600m ở trên cao chỗ này vào lúc 8 giờ 15 phút ngày 6-8-1945 (quang cảnh tàn phá phía bắc trung tâm điểm) (ảnh của Quân Đội Hoa Kỳ).

(xem Nhật Bản: Hiroshima, Công Viên Hòa Bình Mươi Điều).

Trong khi trận chiến Kalinga này, như đã nói ở trên, khoảng 100.000 người bị giết, 150.000 bị bắt làm tù binh và nhiều người khác nữa bị thương tổn.

Hãy viếng thăm Sắc Lệnh Đá của Ashoka tại Đồi Dauli ở bên bờ sông Daya này (chỉ cách Bhubaneswar 8 km về phía nam) nơi đã xẩy ra trận chiến Kalinga mà tưởng nhớ tới Hoàng đế Ashoka. Trận chiến Kalinga là một ‘mốc lịch sử trọng đại’ của Phật giáo. Không có Ashoka, không có trận chiến Kalinga, Phật giáo chỉ là một tôn giáo nhỏ, nội địa như Chinh Phục giáo. Nhờ Ashoka mà Phật giáo được truyền bá đi khắp thế giới.

Nếu ở một tôn giáo khác ông đã được phong thánh, phong thần. Ông là một vĩ nhân của Ấn Độ không phải vì là một hoàng đế đã chiến thắng, đã thống nhất được Ấn Độ mà một Phật tử có tâm Phật. Tổng thống Thein Sein, một Phật tử của Myanmar đã noi gương Ashoka nghe theo lời Phật dậy từ bỏ chế độ quân phiệt độc tài. Bao giờ các lãnh tụ Việt Nam noi theo những gương này nghe lời Phậy dậy?

(còn nữa) (số tới phần C: Ấn giáo).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: