VÒNG ĐAI DUYÊN HẢI ẤN ĐỘ (Phần 7): TIỂU BANG ODISHA (phần A): BHUBANESWAR, THÀNH PHỐ ĐỀN ĐÀI.

(*Nếu cần bấm hai lần vào tựa bài để mở bài).

Phải tuân thủ luật Tác quyền Copyright.

 

VÒNG ĐAI DUYÊN HẢI ẤN ĐỘ.

(Phần 7).

Nguyễn Xuân Quang.

TIỂU BANG ODISHA.

(phần A).

Tên cũ là Orissa.

clip_image002

Từ Kolkata chúng tôi bay xuống Bhubaneswar, thủ đô của tiểu bang Odisha. Như đã nói ở trên, đi máy bay nội địa phải coi chừng những hãng máy bay chỉ cho mang theo 15kg hành lý thay vì ở đường bay quốc tế cho 25 kg. Chúng tôi phải trả thêm cả trăm Mỹ kim!

Các rìu đá tiền sử cho thấy con người đã có mặt ở đây và Cuối Thời Cổ thạch (Lower Paleolithic).

Vương quốc xưa nổi tiếng Kalinga I Trước Dương Lịch (không rõ niên đại) đã được nói tới trong Mahabharata, Vayu Purana. Kalinga I chưa bị ảnh hưởng của truyền thống Veda mà vẫn theo truyển thống bộ tộc bản địa.

Vua Ashoka (A Dục) của triều đại Mauryan đã chiếm Kalinga trong một trận chiến đẫm máu vào năm 261 Trước Dương Lịch. Sau trận này ông cải đạo qua Phật giáo (xem dưới ở phần Phật giáo).

……

Odhisha cũng có một vùng gọi là vùng Tam Giác Vàng nối ba thành phố Bhubaneswar-Puri-Konark (như đã biết ở Bắc Ấn có Tam Giác Vàng Delhi-Jaipur-Agra).

clip_image004

Tam Giác Vàng Odisha (nguồn: commons.wikimedia.org).

Chuyến đi này chúng tôi lưu tâm nhiều về đời sống tâm linh của vùng Nam Ấn Độ nên ở tiểu bang này chủ yếu đi thăm các đền đài vùng Tam Giác Vàng của Odisha, đi qua ba địa danh chính Bhubaneswar, Puri và Konark, thăm viếng những đền đài của ba tôn giáo chính của Ấn Độ là Ấn giáo, Phật giáo và Chinh Phục giáo.

I. Thủ Đô Bhubaneswar.

Bhubaneswar có aeswar có nghĩa đen là Chúa Tể (Lord), iswara là toàn năng và có bhubana, đất. Bhubaneswa là Đất của Thần Linh nên được mệnh danh là Thành Phố Đền Đài.

Bhubaneswa cũng được cho là có gốc từ tên Tribhubaneswar, Chúa Tể của Tam Thế (Tribhubana,) ám chỉ Shiva. Như thế khuôn mặt Shiva là khuôn mặt chủ ở Bhubaneswa.

Lưu ý: aeswar với nghĩa là chúa tể, thần thánh toàn năng nên các đền đài thờ các vị thần thường tận cùng bằng eswar.

Ngay tại phi trường Bhubaneswar đã thấy quảng bá về các đền đài, về đời sống tâm linh của tiểu bang Odisha.

clip_image006

Phi trường Quốc Tế Biju Patnaik ở Bhubaneswar.

Như đã nói ở trên chúng tôi ở tại Khu Tĩnh Dưỡng Mayfair Lagoon rộng 10 acres bên hồ nước biếc giữa rừng cây xanh.

clip_image008

Ngay cổng vào có tượng thần mặt trời Surya đi xe ngựa mang hình ảnh Đền Mặt Trời Konark, Odisha.

Khu tĩnh dưỡng này cũng là một bảo tàng viện thu thập các báu vật đủ mọi thứ của thế giới, Đông và Tây.

clip_image010

Thần nữ ngực trần rất hiếm thấy đứng trên hình người mang sắc thái Lào-Myanmar-Thái (ảnh của tác giả).

clip_image012

Xe Ford Roadster 1930.

Như đã nói ở trên trưng bầy cả chiếc máy bay D 185 của hãng Douglas ra đời năm 1942, đầu tiên đáp xuống đất Odisha:

clip_image014

Máy bay D 185 của hãng Douglas ra đời năm 1942 (ảnh của tác giả).

Trong khu Tĩnh Dưỡng có điện thờ Shiva.

clip_image016

(ảnh của tác giả).

clip_image018

Điện thờ Shiva (ảnh của tác giả).

Lưu ý:

.Xin nhắc lại trên linga có bình nước thiêng nhểu xuống đầu linga và có con rắn hổ mang làm lọng che linga để giúp cho Shiva ‘hạ hỏa’.

.Vì Shiva thuộc ngành nọc dương, linga nên theo dịch học phải đi theo chiều dương từ trái qua phải, ngược chiều kim đồng hồ như trên trống đồng nòng nọc (âm dương) của đại tộc Đông Sơn. Chúng ta có câu ‘trai tay trái gái tay phải’, nếu nhìn theo chiều nòng nọc (âm dương), ta phải hiểu theo dịch là trai đi từ tay trái qua phải và gái từ tay phải qua trái. Vì thế ở đây mới có tấm bảng đề “PLEASE ENTER FROM THE RIGHT SIDE”, tức đi vào phía dương, theo chiều dương. Phật giáo là tôn giáo Tĩnh nghiêng về phía nòng âm Vũ của Vũ Trụ nên thường có các kiến trúc thờ phượng và các nghi thức hành lễ đi theo chiều âm cùng chiều kim đồng hồ. Ngay cả nhang vòng cũng đốt cháy theo chiều âm, cùng chiều kim đồng hồ.

Khởi đầu chúng tôi viếng thăm các hang động của Chinh Phục Giáo ở ngay vùng phụ cận của Bhubaneswar.

. CHINH PHỤC GIÁO (Jainism).

Hang động Udayagiri và Khandagiri của giới tu sĩ khổ hạnh Chinh Phục giáo.

Vào khoảng năm 150 Trước Dương Lịch Hoàng đế Kharavela chiếm một phần lớn cận-lục địa (sub-continent) Ấn Độ. Kharavela theo Chinh Phục giáo. Ông cho xây tu viện Chinh Phục giáo trong các hang động thiên nhiên trên đỉnh đồi Udayagiri vào khoảng thế kỷ thứ 2 Trước Dương Lịch.

clip_image020

 

(ảnh của tác giả).

Các hang được chạm khắc, trang trí tinh xảo, có một tầm quan trọng về khảo cổ học, lịch sử, tôn giáo và đời sống xã hội của thời Kharavela của vương quốc Kalinga. Chia làm hai nhóm:

I. Hang Động Nhóm Udayagiri.

Udayagiri có nghĩa là Đồi Mặt Trời Mọc. Nhóm hang này đẹp và các điện thờ còn được bảo tồn, gìn giữ tốt. Có tất cả 18 hang. Một số hang có chạm khắc dùng làm điện thờ, một số hang lớn hai tầng dùng làm tu viện, các hang nhỏ giản dị chỉ có nền dốc thoa thải làm giường và gối đá dùng làm phòng ở nhỏ.

clip_image022

Hang động đền đài và tu viện Chinh Phục giáo..

.Hang Số 1 Rani Gumpha.

Lớn nhất và biết đến nhiều nhất là Hang Số 1 Rani Gumpha hai tầng, còn gọi là Hang Cung Điện Nữ Hoàng (Rani Ka Naur, Queen’s Palace cave) hay nói gọn lại là Hang Nữ Hoàng (Rani ruột thịt với Pháp ngữ Reine, Tây Ban Nha ngữ Raina, Bồ Đào Nha, Rani. Theo g = h như góa chồng = hóa chồng ta có gumpha với gum– = hầm. Hầm có nghĩa ruột thịt với hang như hang hầm; hang hố = hầm hố và biến âm với gầm là phần thấp tăm tối dưới đất tương tự hang hốc ví dụ như gầm nhà).

clip_image024

Hang Số 1 Rani Gumpha (ảnh của tác giả).

Hang làm vào thế kỷ thứ 1 Trước Dương Lịch. Đây là một kiến trúc kỳ diệu trong cả quần thể.

Hang có ba cánh: cánh giữa và hai cánh hai bên, có sân trước rất rộng. Cửa vào hang trang trí chạm khắc nổi có hình chiến sĩ.

clip_image026

Tượng chiến sĩ (ảnh của tác giả).

Tầng dưới các trang trí mô tả các cảnh như diễn binh của vua và chiến thắng trở về, voi vui đùa trong đầm sen trong rừng…

Ở tầng trên khoảng giữa các vòm cung trang trí các cảnh như:

Cảnh hoàng gia đi săn:

clip_image028

Hoàng gia đi săn (ảnh của tác giả).

Cảnh đánh nhau:

clip_image030

Cảnh đánh nhau (ảnh của tác giả).

Cảnh voi cuồng nộ tấn công người (1 nam và 10 phụ nữ):

clip_image032

Cảnh voi cuồng nộ tấn công người (ảnh của tác giả).

Cảnh nhẩy múa trước một cặp hoàng gia:

clip_image034

Cảnh nhẩy múa trước một cặp hoàng gia (ảnh của tác giả).

…….

Các hang động có điêu khắc đẹp và quan trọng khác là:

.Hang số 3: Chota Hathi Gumpha.

Chota Hathi là một hang nhỏ. Chota Hathi có hình 6 con voi nhỏ ỏ mặt tiền.

clip_image036

Hang số 3: Con Voi Nhỏ Chota Hathi Gumpha.

Chota là nhỏ biến âm với Việt ngữ chút (có nghĩa là nhỏ: chút xíu, chút chít), với chót (út chót, hạng chót) và với chuột (như dưa chuột là dưa nhỏ) và hathi là voi.

.Hang Số 5: Jaya Vijaya Gumpha.

Hang hai tầng. Cửa hang dưới có hai người gác cửa một nam và một nữ. Người nữ trần truồng tay phải cầm con chim két:

clip_image038

Người gác cửa nữ trần truồng (ảnh của tác giả).

Trong hang này có cảnh chạm nổi thờ phượng cây.

clip_image040

Cảnh tế lễ Cây Vũ Trụ (Cây Tam Thế, Cây Đời Sống) (ảnh của tác giả).

Cây linh thiêng thấy rõ qua hàng rào đá bao quanh, cảnh người tế lễ và dâng cúng tế vật. Theo một số tác giả cho đây là cây bồ đề. Theo tôi có lẽ không hẳn là vậy. Đây là đền thờ Chinh Phục giáo. Nếu là cây bồ đề thì là hình có muộn sau này khắc thêm vào lúc Phật giáo cực thịnh đã thống trị Chinh Phục giáo. Vua Ashoka sau này mới đánh bại vương quốc Kalinga của Kharavela qua một trận đẫm máu rồi mới cải đạo qua Phật giáo. Đây là cảnh thờ phượng Cây Vũ Trụ (Cây Tam Thế, Cây Đời Sống) của vũ trụ giáo (Ấn giáo, Chinh Phục giáo và Phật giáo là di duệ của vũ trụ giáo nên đều thờ cây vũ trụ, cây tam thế, cây đời sống. Cây bồ đề của Phật giáo có một khuôn mặt là cây vũ trụ, cây tam thế, cây đời sống. Đức Phật thành đạo dưới gốc cây bồ đề là nhập vào, soi sáng vũ trụ, tam thế, đời sống con người). Ta thấy rõ cây ở đây có vòm cây hình lọng biểu tượng vòm vũ trụ tức thượng thế, cõi tạo hóa. Hai cành ngang biểu tượng trung thế, cõi người, đất bằng. Gốc biểu tượng hạ thế, cõi nước, cõi âm. Thân cây là trục thế giới nối liền tam thế. Ta cũng thấy núi Tản Viên của Việt Nam ‘thắt cổ bồng’ hình tán (lọng) có một khuôn mặt là núi cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống) nên mới có ‘thánh sinh’ và theo truyền thuyết Mường sinh ra Hùng Vương. Cây dù Payong của người Ngaju, Dayak, Borneo biểu tượng cho cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống) (Khai Quật Kho Tàng Cổ Sử Hừng Việt).

.Hang Số 10: Ganesha Gumpha.

Hang Ganesha là một trong những hang quan trọng nhất ở Đồi Mặt Trời Mọc này. Được gọi tên như vậy là vì có hình khắc Ganesha trên tường phía sau ở phòng hang bên phải. Dĩ nhiên hình này khắc thêm vào sau này, không phải là hình chính gốc, khắc vào thời Ấn giáo thống trị Chinh Phục giáo. Ở lối vào có hai con voi lớn đeo vòng hoa, hình chiến sĩ giữ cửa và trên đầu cột có tượng các tín đồ chắp tay lậy.

clip_image042

Hang số 10: Hang Ganesha (ảnh của tác giả).

Một trong hai tượng voi ở sân. Bên trái là tượng chiến sĩ canh gác dvarapala và trên đầu cột hình các tín đồ chắp tay lậy.

clip_image044

Hình trang trí cảnh bắt cóc ở ngoài hành lang (ảnh của tác giả).

Hình khắc trong động diễn tả cảnh công chúa Bassavadatta xứ Ujjayini bỏ trốn cùng vua Udayan xứ Kausambi.

.Hang 12: Hang Cọp, Hang Hùm (Vyaghra Gumpha).

Miệng hang hình miệng cọp đang há rộng.

clip_image046

Ngồi trong miệng cọp!

Hang là địa điểm được chụp ảnh nhiều nhất. Các hàng chữ khắc ở đây cho thấy hang thuộc về quan tòa thành phố Sabhuti.

.Hang 14: Hathi Gumpha.

Như đã nói ở trên Hathi là voi. Hang voi.

Hathi là một hang động thiên nhiên.

clip_image048

Hang 14: Hathi (ảnh của tác giả).

Hang giữ một vai trò lịch sử quan trọng. Trên tường có khắc các chữ viết Brahmi của vua Kharavela thuộc triều đại Kalinga vào thế kỷ 2 Trước Dương Lịch. Đây là nguồn tài liệu chính về lịch sử của thời Kharavela.

clip_image050

Các chữ viết Brahmi trên chóp vách động của vua Kharavela (ảnh của tác giả).

Các hang động còn lại không quan trọng.

II. Hang Động Nhóm Khandagiri.

Đối diện với nhóm hang Đồi Mặt Trời Mọc là nhóm hang Khandagiri.

clip_image052

Nhóm hang Khandagiri (ảnh của tác giả).

Nhóm này có 15 hang, không quan trọng bằng nhóm trước.

Đặc biệt :

.Hang số 3 Annata.

Ở đây cũng có cảnh thờ phượng cây:

clip_image054

Thờ phượng cây (nguồn : en.wikipedia.org).

Sự thờ phượng cây ở đây cho thấy rõ ràng là thờ cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống) thấy qua cây ở dưới vòm bầu vũ trụ và xác thực cây ở hang Số 5 Jaya Vijaya Gumpha ở nhóm hang bên Đồi Mặt Trời Mọc không hẳn là cây bồ đề của Phật giáo. Như đã nói ở trên vương quốc Kalinga khởi thủy chưa bị ảnh hưởng của văn hóa Veda còn theo truyền thống bản địa. Như thế thờ cây có thể bắt nguồn từ bái giáo bản địa.

.Hang số 7: Navamuni Gumpha.

Hang gọi theo tên 9 vị Tôn Sư Tirthankaras của Chinh Phục giáo (nava- là 9 ruột thịt với nine).

clip_image056

Hình khác 9 Tôn Sư Tirthankaras và Thần Nữ Sasana Devis (ảnh của tác giả).

Hai vị thần bảo vệ Ganesha và và Thần Nữ Sasana Devis cũng được khắc tại đây.

Ngày nay thần Sasana Devis được thờ phượng như là nữ thần Durga của Ấn giáo.

…….

Hai nhóm hang này có một tầm quan trọng về khảo cổ học, lịch sử, tôn giáo và đời sống xã hội của thời Kharavela của vương quốc Kalinga.

(còn nữa).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: