PAPUA NEW GUINEA, ĐẤT CỦA KẺ SĂN ĐẦU NGƯỜI.

QUẦN ĐẢO ĐEN MELANESIA.

PAPUA NEW GUINEA: ĐẤT CỦA KẺ SĂN ĐẦU NGƯỜI.

clip_image002

Nguyễn Xuân Quang

clip_image004

Tác giả đổ bộ lên vùng Quần Đảo Đen.

Tổng Quát.

Vùng đảo rộng lớn ở nam Thái Bình Dương gồm ba nhóm quần đảo có nền văn hóa khác nhau là Đảo Đen hay Hắc Đảo (Melanesia), Tiểu Đảo (Micronesia) và Đa Đảo (Polynesia) nằm trong châu Đại Dương (Oceania).

Đảo đen hay Hắc Đảo Melanesia (gốc Hy Lạp Melas- đen và –neso, đảo) là một vùng trải rộng từ phía tây của đông Thái Bình Dương tới Biển Arafura gồm 2.000 hòn đảo bao trùm một vùng rộng khoảng 386.000 dậm vuông (1 triện km vuông) với dân số 12 triệu người. Hắc Đảo gồm có Papua New Guinea (PNG), Solomon, Vanuatu, New Caledonea và Fiji.

clip_image006

Melanesia gồm có những quần đảo chính: Papua New Guinea, Solomon, Vanuatu  New Caledonia  Fiji.

Melanesia là một trong ba vùng văn hóa chính ở Thái Bình Dương.

Người Papua tới New Guinea vào khoảng 40.000 năm trước theo ngả Đông Nam Á (trong đó có Việt Nam). Họ phát triển canh tác. Đợt thứ nhì người Nam Đảo tới đây từ Nam Trung Quốc (địa bàn của Bách Việt) qua ngả Đài Loan.

clip_image008

Hai ngả di dân tới Đảo Đen từ Đông Nam Á và Nam Trung Quốc-Đài Loan (tất cả thuộc địa bàn Bách Việt).

Melanesia là một vùng đa dạng với văn hóa và ngôn ngữ khác biệt giữa các đảo. Melanesia rất độc đáo trong vùng vì có văn hóa chồng chất nhiều tầng lớp sắc diện. Mỗi sắc thái của đời sống đều mang nét rực rỡ và thay đổi hơn các chỗ khác trong vùng bởi vì môi trường rất khác biệt. Papua New Guinea là trung tâm điểm văn hóa vùng này. Bởi kích thước của đảo (Papua New Guinea là đảo lớn thứ nhì trên thế giới, sau đảo Greenland) hàng trăm nhóm văn hóa phát triển biệt lập với nhau, không bị ảnh hưởng lẫn nhau. Vì thế nhiều nghệ thuật sắc tộc rất phong phú đã được khám phá thấy tận trong những vủng rừng sâu, núi cao.

Tục Săn Đầu Người.

Một trong những sắc thái nổi tiếng nhất là tục săn đầu người.

clip_image010Săn đầu người phổ biến rộng rãi ở Papua New Guinea và vùng Hắc Đảo khác. Một nhà truyền giáo đã tìm thấy 10.000 chiếc sọ người trong một ngôi ‘nhà dài’ ở Đảo Goari năm 1901.

Tục này còn thấy mãi tới thế kỷ 20. Một vài nhà nghiên cứu tin rằng Michael Rockefeller, con trai Thống Đốc New York Nelson Rockefeller mất tích ở New Guinea năm 1961 có thể đã bị những kẻ săn đầu người ở vùng Asmat ăn thịt.

Ngày nay, một cách tổng quát các học giả đồng ý rằng chức vụ tiên khởi của săn đầu người là tế lễ (Today’s scholars generally agree that headhunting’s primary function was ritual and ceremonial) (Wikipedia).

clip_image012Săn đầu người là một hình thức tế lễ. Khởi đầu được khởi động bằng trống thờ để triệu mời thần linh, tổ tiên về (ảnh của tác giả).

clip_image014

Nhẩy múa ca hát lời cầu nguyện (ảnh của tác giả).

Đầu săn được thường là của kẻ thù và lấy trong khi giao chiến.

Đầu được coi là trung tâm của linh hồn và nơi ở của sức mạnh, nơi có mana (Nam Đảo ngữ mana có nghĩa là sức mạnh, uy lực, thần lực). Lấy được đầu kẻ thù là đoạt được cái ‘nghị lực‘, bộ lạc đó chiếm được thượng phong, đạt được quyền lực tối cao, ngự trị và kiểm soát tất cả. Cá nhân người săn được đầu kẻ thù có được một địa vị quí trọng trong cộng đồng cũng như đối với các thần linh của rừng núi.

Ăn thịt người chỉ là thứ yếu coi như là một thứ tiệc lễ.

clip_image016Nĩa ăn thịt người, thế kỷ 19, Fiji, Bảo Tàng Viện Bower, Santa Ana, Orang County, California (ảnh của tác giả).

Chỉ có tù trưởng dùng nĩa ăn thịt người. Vị này không bao giờ cầm tay thức ăn kể cả thịt người trong tiệc lễ… Có tù trưởng đã ăn thịt hơn 900 kẻ thù.

Sau khi tế lễ xong, dùng chùy đập vỡ sọ nạn nhân. Não được tù trưởng ăn trước. Trái tim nạn nhân được moi ra, tù trường uống máu trong trái tim và ăn tim trước. Phần còn lại của não và tim chia cho các chức sắc.

Phần thân thể nạn nhân còn lại được đem nấu súp.

IMG_4230

Súp thịt người tại Đảo Huyền Bí (ảnh của tác giả).

Họ chỉ săn đầu kẻ thù nam, không bao giờ săn đầu phái nữ và ăn thịt phái nữ như thấy ở hình dưới đây:

clip_image018Hình này hoàn toàn không đúng sự thật. Không bao giờ có chuyện săn đầu phái nữ và ăn thịt phái nữ.

Lưu ý: nồi nấu súp người thường bằng đất dạng gốm Lapita. Chiếc nồi gang ở đây made in Japan. Toàn vùng chỉ có 4 chiếc nồi gang này. Lúc trước người Nhật dùng nồi gang này như là phẩm vật có giá trị cao nhất để đổi lấy hàng tấn gỗ trầm từ những kẻ săn đầu người Papua.

Họ săn đầu phái nam và ăn thịt phái nam vì tin là lấy thêm được thần lực và sức mạnh.

Một hình thức khác là săn đầu người và lưu giữ lại bằng các hông khói sọ cho khô lại.

Tôi đồng ý điểm cho rằng ‘chức vụ tiên khởi của săn đầu người là tế lễ’ nhưng tiến xa hơn nữa về mặt tâm linh. Đúng là dùng đầu để tế lễ nhưng tế ai? Nhìn dưới diện đa thần giáo, vũ trụ giáo con người là tiểu vũ trụ, con của đại vũ trụ. Vũ trụ, thế giới gồm tam thế được biểu tượng bằng cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống). Cây này sinh ra con người. Vì vậy con người mạng hình dạng cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống). Đầu là vòm cây ứng với thượng thế, nơi đấng tạo hóa, thần linh, tổ tiên cư ngụ. Hai tay dang ngang là cành cây ứng với trung thế là cõi người. Gốc rễ là hạ thế ứng với âm thế. Thân là trục thế giới nối liền tam thế.

Ta thấy rõ đầu con người ứng với thượng thế nơi đấng tạo hóa, thần linh và tổ tiên cư ngụ. Thờ vũ trụ, thần linh, tổ tiên sinh ra con người là những điểm chính yếu của thần giáo, vũ trụ giáo (và của cả nhiều tôn giáo ngày nay). Đầu cũng là nơi trú ngụ của linh hồn, sự sống, thần lực là vậy. Do đó họ thờ sọ tổ tiên. Khi một người chết, họ đem xác bỏ vào một nơi như nhà mồ cho thịt rữa nát, tiêu đi. Sau đó lấy sọ đem về thờ trong hang. Sọ được xếp trên cao thành từng tầng lớp theo phả hệ. Xương cốt còn lại đem để nơi khác cho tan rã đi. Ở Papua New Guinea còn rất nhiểu hang thờ sọ tổ tiên này. Mặt khác, sọ kẻ thù được coi như là một thứ tế vật quí giá để tế vũ trụ, trời đất, đấng tạo hóa, tổ tiên. Do đó họ mới có tục săn đầu người. Sọ kẻ thù cũng được giữ lại ở những hang riêng biệt.

IMG_1880

Hang sọ người Auma ở đảo Kitava, Papua New Guinea (ảnh của tác giả).

 Lưu ý đây là hang sọ kẻ thù nên sọ không xếp theo tầng lớp và để dưới đất.

Nếu nhìn theo đức tin của con người vào thời ban sơ, của các thổ dân còn giữ truyền thống sơ khai thì chúng ta sẽ thấy tục săn đầu người không còn là man rợ. Những thổ dân này không phải là mọi rợ.

Săn Đầu Người Trên Thế Giới.

Săn đầu người nổi tiếng ở Đảo Đen thật ra thấy ở khắp nơi trên thế giới bởi vì như đã nói ở trên đầu coi như là biểu tượng thiêng liêng của cõi thượng thế, nơi đấng tạo hóa, đấng sinh tạo, tổ tiên ngự trị. Đầu người là một tế vật dâng cúng trọng đại.

-Bách Việt (Đông Nam Á lục địa và Nam Trung Quốc).

Hiển nhiên nguồn gốc của người Hắc Đảo đến từ vùng Đông Nam Á và Nam Trung Quốc qua ngả Đài Loan thuộc địa bàn của Bách Việt (tại Việt Nam cũng đào tìm được những sọ người Hắc Đảo Negrito) thì vùng đất tổ đó cũng có tục săn đầu người. Ví dụ trong Sở Từ Ca của Khuất Nguyên cũng nói tới vùng đất Nam Trung Quốc có tục ăn thịt người.

Các nhà khảo cổ đã tìm thấy sọ người chôn trong trống đồng nòng nọc (âm dương) của đại tộc Đông Sơn. Điểm này giống như ở đảo Vanuatu thuộc Đảo Đen nổi tiếng về tục săn đầu người cũng tìm thấy sọ người chôn trong các vật đựng bằng gốm Lapita trông giống như chiếc vò.

-Đông Nam Á hải đảo.

Người Nam Đảo, Đa Đảo chia xẻ nguồn gốc và văn hóa với Hắc Đảo hiển nhiên có tục săn đầu người. Ví dụ như thấy ở các tộc Đa Đảo Murut, Ilongot, Igorot, Iban, Dayak, Berawan, Wana, Sumba….clip_image020Sọ treo trong nhà làng ở Sabah, Borneo (ảnh của tác giả).

Các tộc Đa Đảo như Maoi ở New Zeland cũng vậy.

-Đài Loan.

Như đã nói ở trên, người Đảo Đen có một nhánh đến từ Đài Loan. Hiển nhiên thổ dân Đài Loan phải có tục săn đầu người. Phần lớn các tộc thổ dân Đài Loan đều có tục săn đầu người và tục này chỉ bị chấm dứt khi người Nhật xâm chiếm cấm đoán vào năm 1930.

-Trung Mỹ

Chúng ta ai cũng biết rõ người Aztec và Maya hiến tế người, uống máu từ trái tim và ăn trái tim kẻ thù trong khi tế lễ. Họ cũng có tục săn đầu người.

Dựa vào con số của Andrés de Tapia và Fray Diego Durán, Bernard Ortiz de Montellano vào cuối thế kỷ 20 có ít nhất 60.000 sọ ở trên các giá sọ Hueyi Tzompantli (great Skullrack) của Tenochtitlan…

Người Maya cũng còn thấy có rất nhiều sọ thờ ở các đền đài…

-Nhật Bản

Như đã biết Nhật Bản có một rễ lớn văn hóa Nam Hải như thấy qua kiến trúc đặc thù kiểu nhà sàn, đầu mái hình chữ V của Đại Điện Thần Đạo Ise và Điện Lớn Sumiyoshi Taisha (xem Đại Điện Thần Đạo Sumiyoshi Taisha, Osaka) nên cũng có tục lấy đầu người. Các võ sĩ đạo cũng lấy thủ cấp kẻ thù.

-Vùng Cận Ấn Độ.

Vùng cực tây địa khối Vân Nam (địa bàn cũ Bách Việt) sát biên giới Ấn Độ, Assam, Myanmar, Bangladesh, các tộc người Mizo và Naga, Ao-Naga (Âu-Long) có tục săn đầu người cho tới thế kỷ 19 sau khi bị người Anh cấm.

-Trung Quốc

Tượng tự ngày trước cũng có tục lấy thủ cấp kẻ thù.

-Amazone

Các tộc ở vùng thượng nguồn sông Amazone như JIvaroan, Shuar ổ Đông Ecuador và Bắc Peru có tục săn đầu người coi như một chiến lợi phẩm. Đầu được làm teo nhỏ lại (shrunken head) gọi là Tzan-Tzas. Thổ dân cũng tin là đầu chứa linh hồn người bị giết.

Tộc Quechua Lamista ở Peru cũng săn đầu người.

-Ottoman Turks

Ottoman Turks cũng lấy thủ cấp kẻ thù.

-Âu châu.

Âu châu tục này thấy vào cuối thời trung cổ\ ở Ái Nhĩ Lan và Anglo-Scottish và mãi tới thế kỷ 19 ở Montenegro, Croatia, Albania và phần phía tây Herzegovina.

Người Celts cũng có tục săn đầu người và cũng tin là đầu là chỗ ở của linh hồn người.
…..

Tóm lại Papua New Guinea được mệnh danh là vùng đất săn đầu người và nổi tiếng thế giới nhờ con thống đốc New York Nelson Rockfeller.

Dưới con mắt ngày nay cho những kẻ săn đầu người là bọn mọi rỡ, dã man, kinh tởm. Nhưng nếu nhìn theo đức tin của con người vào thời ban sơ, của các thổ dân còn giữ truyền thống sơ khai thì chúng ta sẽ thấy tục săn đầu người không còn là man rợ. Những thổ dân này không phải là mọi rợ. Tục săn đầu người nằm trong đức tin thờ phượng vũ trụ, đấng tạo hóa, tổ tiên sinh tạo thấy khắp nơi trên thế giới. Bách Việt cũng có tục này bằng chứng khảo cổ học là sọ người được tìm thấy trong trống đồng nòng nọc của đại tộc Đông Sơn.

Các tộc săn đầu người, thờ phượng sọ người đều có đức tin theo hay bị ảnh hưởng của đa thần giáo, vũ trụ giáo.

(Đón xem các vài viết về Đảo Đen trong những số tới).

3 comments

  1. Dat Nguyen · · Reply

    Nho anh Quang cho biet xu Papua New Guina co an ninh khong? Toi muon di den do ma toi hoi lo van de an toan. Cam on Anh.

  2. dat b nguyen · · Reply

    Nho anh Quang cho biet xu Papua New Guina co an ninh khong? Toi muon di den do ma toi hoi lo van de an toan. Cam on Anh. 1-7-2018

    1. Quang Nguyen · · Reply

      Kính anh,

      Thành thật xin lỗi anh vì trả lời thư chậm trễ. Tôi đi Ấn Độ một tháng mới về nhà.
      Đi Papua New Guinea (PNG) muốn an toàn thì đi bằng cruise. Dĩ nhiên đi bằng đường bộ (land tours) thì thấu đáo hơn nhưng mạo hiểm hơn, nguy hiểm hơn, nhất là về vấn đề sức khỏe (ở rừng rú, muỗi mòng, sâu bọ, ăn uống thức ăn lạ…).
      Nếu đi cruise thì khởi hành từ Úc và chỉ đến các cảng, các đảo của PNG. Muốn hiểu văn hóa PNG phải lấy các tour du ngoạn (excursion) đi thăm các bảo tàng viện địa phương (nên đến Úc sớm một, hai ngày, thăm trước Bảo Tàng Viện Sydney, tại đây có trưng bầy về văn hóa PNG và Hắc Đảo), thăm các trung tâm văn hóa, các làng văn hóa, các xóm làng thổ dân sống… Nên đi theo tours thì chắc chắn được xem trình diễn văn hóa, ca vũ nhạc từ các vùng xa xôi tới trình diễn. Còn đi riêng một mình, ít người, họ không trình diễn mà giá vé vào cửa cũng gần bằng giá tours của tầu… Đi PNG mà không xem văn hóa thì các đảo, các bãi biển ngọc thạch rất đẹp nhưng cũng giống như ở các đảo ở Tahiti thuộc Pháp mà thôi…
      Mong anh có dịp ghé PNG. Văn hóa PNG có nhiều điểm tương đồng với văn hóa Việt Nam, còn thấy ghi trên trống đồng nòng nọc (âm dương) của đại tộc Đông Sơn, có thì giờ tôi sẽ viết về văn hóa PNG và trống đồng Đông Sơn…

      Nguyễn Xuân Quang.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: