NHẬT BẢN: CỔNG TORII, BIỂU TƯỢNG THẦN ĐẠO.

NHẬT BẢN: CỔNG TORII, BIỂU TƯỢNG THẦN ĐẠO.

Nguyễn Xuân Quang

Cổng Torii được coi là biểu tượng của Thần đạo (Shinto, 神道) Nhật Bản.

clip_image002Tác giả tại torii nổi Miyajima (xem dưới).

Muốn hiểu rõ Torii, trước tiên cần phải hiểu rõ tín ngưỡng căn bản của người Nhật. Tín ngưỡng này là Thần đạo dựa trên sự thờ phượng các thần linh thiên nhiên gọi là kami ở tại các miếu thờ gọi là điện Thần đạo (Jinja, Shinto shrine).

Theo Thần đạo, Torii được coi là cổng phân chia ranh giới giữa thế giới phàm tục và thế giới siêu phàm thiêng liêng vì thế torii thấy hầu hết ở cổng vào một điện Thần đạo. Torii báo cho biết đó là vùng đất thiêng liêng, thần thánh.

Nguồn Gốc Torii.

Nguồn gốc torii không biết rõ. Có nhiều giả thuyết về nguồn gốc torii nhưng không một giả thuyết nào được tất cả mọi người chấp nhận. Câu hỏi chính chưa có câu trả lời dứt khoát là torii có trước hay do Phật giáo mang theo vào Nhật.

-Torii có trước Phật giáo.

Môn phái thứ nhất cho rằng cổng torii có nguồn gốc từ Thần đạo, một thứ tín ngưỡng đã có từ năm 699 Trước Dương Lịch. Torii phát âm là Tô-ri-i. Về từ nguyên nghĩa ngữ thường cho rằng có nghĩa đen là ‘điểu cư’ (鳥居), ‘chỗ chim ở’ (bird abode), ‘cành chim đậu’ (‘bird perch’). Cách nhớ nghĩa của torii là torii có to- cùng âm với tổ (chim).

Cách giải nghĩa thứ hai giản dị hơn. Torii chỉ có một nghĩa đơn giản ruột thịt với từ ngữ tōri-iru (通り入る): thông qua, bước vào (tức cổng vào).

Với nghĩa điểu cư, sào chim đậu đẻ ra truyền thuyết sau đây.

Theo truyền thuyết, nữ thần mặt trời Amaterasu vì giận em trai mình nên trốn trong hang, khiến dân Nhật sống trong đêm tối. Họ dựng lên một cây sào cho gà trống đậu lên đó. Thái dương thần nữ Amaterasu khi nghe tiếng gà gáy tưởng có một mặt trời khác hiện ra, nên tò mò ra khỏi hang tìm xem. Dân làng lấp cửa hang lại. Nữ thần mặt trời  xuất hiện lại. Đó là nguồn gốc của torii.

Theo nghĩa điểu cư này, hiển nhiên torii có nguồn gốc liên hệ với với thái dương thần nữ, với Thần đạo.

Ở đây làm liên tưởng tới khuôn mặt nữ thần mặt trời Âu Cơ của Chim-Rắn, Tiên Rồng Việt Nam.

Nữ thần mặt trời Amaterasu tương ứng với Âu Cơ thuộc nhánh Chim tức nhánh lửa, mặt trời ngành nọc dương Âu Cơ-Kì Dương Vương-Đế Minh-thần mặt trời Viêm Đế. Như đã biết Viêm Đế có chim biểu là chim Cắt Lớn (Great Hornbill), Chim (mỏ) Rìu, Chim Việt (Việt Là Gì?) và ở cõi đất thế gian có chim biểu là con gà trống như thấy qua trò chơi Gà Tôm- Bầu Cua Cá Cọc (Việt Dịch Bầu Cua Cá Cọc), (sẽ có một bài viết riêng về Sự Tương Đồng Giữa Nhật và Việt Cổ).

-Torii do Phật giáo mang vào Nhật.

Môn phái thứ hai cho rằng torii có nguồn gốc từ bên ngoài, có thể do Phật giáo mang vào Nhật. Giả thuyết này ăn khớp với nghĩa ngữ giản dị là ‘cổng vào’ của torii.

Trước hết, Torii mang hình ảnh các cổng đền chùa Phật giáo. Ví dụ torii giống cổng đền tháp Phật Sanchi được xây dựng vào thế kỷ thứ 3 Trước Dương Lịch ở Trung Ấn Độ:

clip_image003Cổng torana đền tháp Phật Sanchi (nguồn: Wikipedia).

Torana và torii có cùng gốc tor-.

Ngoài ra kiến trúc tương tự torri cũng thấy khắp nơi ở Á châu trong các kiến trúc thờ phượng liên hệ với Phật giáo.

Ví dụ: ở Trung Quốc có bài lâu (pailou), ‘lầu có bảng tên’ (bài là tấm bảng tên như thẻ bài).

clip_image004Bài lầu (nguồn: Wikipedia)

Ở Đại Hàn có Hongsal-môn.

clip_image006Hongsalmun (ảnh của tác giả chụp tại Đại Hàn).

Hongsal-mun có các cọc ‘mũi tên’ ‘sal’ (“arrowsticks”) mầu đỏ ‘hong’nên mới có tên là ‘cổng mũi tên hồng “hongsal môn’, thường thấy trước đền, miếu, lăng tẩm…

Ở giữa cổng phía trên có hình đĩa thái cực (taeguek) cho thấy cổng liên hệ với Thần giáo, Lão giáo, vũ trụ giáo, dịch học.

Ở Việt Nam có cổng làng, cổng tam quan trước đền chùa, đình cũng có loại giống hệt loại torii ghép ba torii đầu mái cong lên.

clip_image008

clip_image009Miwa torii gồm ba myōjin torii mái cong lên, một dạng cổng tam quan.

Theo tôi cả hai thuyết đều đúng một phần vì torii cùng có nguồn cội từ một thuyết chung là vũ trụ thuyết.

Như đã biết thờ đa thần thiên nhiên lúc khởi thủy đưa tới Thần giáo thờ phượng vũ trụ tức vũ trụ giáo có vũ trụ thuyết là vũ trụ tạo sinh dựa trên nguyên lý nường nõ, nòng nọc (âm dương) (thờ sinh thực khí nõ nường như linga-yoni của Ấn giáo là một ví dụ điển hình). Thần đạo đẫn đến vũ trụ giáo. Phật Giáo cũng như các tôn giáo khác như Lão giáo, Ấn giáo, Thiên Chúa giáo, Hồi giáo, về vũ trụ quan đều là di duệ hay bị ảnh hưởng của Vũ Trụ Giáo nên ruột thịt với Thần giáo, Thần đạo.

. Torii và Vũ Trụ Giáo.

Torii là biểu tượng của vũ trụ giáo thấy rõ qua:

-Torii biểu tượng cho nòng nọc (âm dương).

Ta thấy rõ torii biểu tượng cho nòng nọc (âm dương), nguyên lý căn bản của vũ trụ tạo sinh, vũ trụ giáo qua torii ở Hai Hòn Đá Vợ Chồng Meoto Iwa ở Futami, Mie.

Hai Hòn Đá Vợ Chồng Meoto Iwa (nguồn: panoramio.com). Lưu ý có con chim đậu trên ‘cành chim torii’.

Theo Thần đạo, hai hòn đá biểu tượng cho sự hôn phối của hai anh em tạo hóa là Izanagi và Izanami. Hòn lớn, đực là anh và hòn nhỏ, cái là em, kết nối với nhau bằng sợi dây rơm (shimenawa). Tại hòn lớn, anh, đực có cổng torii.

Ở đây torii rõ ràng biểu tượng cho sự hôn phối, giao hòa nòng nọc (âm dương) sinh ra vũ trụ, muôn sinh.

Lưu ý trong vũ trụ giáo hai vị thần tạo hóa nam nữ thường là anh/chị/em ruột vì cùng sinh ra từ hư vô, từ cùng một trứng vũ trụ, thái cực. Hai anh em tạo hóa Izanagi và Izanami giống hệt Phục Hy và Nữ Oa của Bách Việt.

Cũng nên biết sự thờ phượng nõ nường, sinh thực khí rất đậm nét trong Thần đạo Nhật như thấy thờ dương vật qua các lễ hội phồn thực Honen Matsuri (Lễ Năm Thịnh Vượng, Được Mùa) ở thành phố Komaki, Nagoya vào ngày 15 tháng 3. Tại điện Shinmei Sha thờ một nõ dài 2.5 m (nếu muốn xem hình vào mạng tìm Honen Matsuri), vào ngày lễ nõ được rước tới điện Tagata nên còn gọi là lễ hội Tagata.

Còn thờ âm vật tại Điện Oh-agata gần Nagoya. Ở đây thờ tảng đá âm vật (nếu muốn có thể xem hình tại greenshinto.com). Lễ hội âm vật xẩy ra một tuần trước lễ hội dương vật Tagata (cho thấy xã hội mẫu quyền có trước, nòng có trước nọc, nhất là dân Nhật là con cháu của nữ thần mặt trời Amaterasu).

Tại đây cổng torii là ‘cửa mình’, cửa ngõ vào dạ con vũ trụ. Theo thần giáo lỗ âm hộ là nguồn sự sống. Con người tiểu vũ trụ chui ra torii là sinh ra từ đại vũ trụ và chui vào là trở về với lòng vũ trụ (chết là trở về với vũ trụ, hư không) đúng như thuyết vũ trụ tạo sinh, vũ trụ giáo bao gồm cả tử sinh, tái sinh và vĩnh hằng. Điểm này chính là quan niệm cho rằng torii phân chia giữa cõi  phàm tục và cõi siêu phàm. Chui ra torii (cửa mình) là sinh ra đời làm người thế phàm. Chui vào là trở về cõi siêu phàm.

clip_image012Chui qua lỗ… ‘nường’ torii (Nguồn greenshinto.com). Hạnh phúc thay!

Rõ như ban ngày, torii là cổng của tam thế, vũ trụ mang trọn vẹn thuyết vũ trụ tạo sinh dựa trên nguyên lý nường nõ, nòng nọc (âm dương).

Trong trường hợp cổng Mũi Tên Đỏ của Đại Hàn ruột thịt với torii, như đã nói ở trên, cổng có đĩa thái cực cũng cho thấy rõ torii hiển nhiên liên hệ với nòng nọc (âm dương).

-Torii biểu tượng tam thế và trục thế giới.

Vũ trụ do nòng nọc (âm dương) sinh ra gồm tam thế: thượng thế là cõi của đấng tạo hóa và các thần linh, trung thế là cõi nhân gian và thần nhân và hạ thế là cõi âm và âm thần. Tam thế thông thương với nhau bằng trục thế giới. Torii là hình ảnh của tam thế với trục thế giới nối liền tam thế.

Hãy lấy một vài ví dụ điển hình từ loại đơn sơ nhất.

Torii đơn giản nhất chỉ gồm có hai trụ diễn tả lối vào mang ý nghĩa trục thế giới.

clip_image002[4]

Shime torii ở Điện Omiwa ở Kyoto.

Cổng vào tam thế gồm hai cột trụ này đã thấy rõ trên một chiếc thuyền ở trống Hoàng Hạ từ đã hơn 2.000 năm rồi.

clip_image017Đài cao tam thế có cổng vào trục thế giới diễn tả bằng hai trụ cột trên một chiếc thuyền ở trống Hoàng Hạ.

Hai trụ cổng có khi được nối với nhau ở phần trên đầu bằng một sợi dây rơm bện lại (shimenawa) (cách nhớ từ shime là sợi dây có shi- biến âm với Việt ngữ chỉ, sợi chỉ). Loại torii nguyên sơ này gọi là shime torri. Tôi gọi là torii hai trụ cột dây trục thế giới.

Sợi dây được giải thích là mang ý nghĩa dùng để phân chia hai vùng thế phàm và siêu phàm. Thật ra sợi dây cũng có thể dùng để tạo ra hình ảnh một cổng ngõ vào. Vì sau này sợi dây rơm được thay bằng một đà gỗ nằm ngang cho thấy hiện rõ ra là một chiếc cổng.

Dạng torii có chỉ một đà ngang ở trên (nguồn: sawemup.com) thay thế sợi dây rơm.

Sợi dây rơm được thay thế bằng đà ngang tạo ra rõ hình một chiếc cổng. Tôi gọi loại này là torii cổng trục thế giới.

Dạng cổng vào trục thế giới có đà ngang ở trên của tam thế này cũng đã thấy trên trống Hoàng Hạ.

clip_image021Cổng vào trục thế giới có đà ngang ở trên ở trống Hoàng Hạ .

Ở cổng vào trục thế giới  trên một chiếc thuyền khác có hình một linh hồn đang đi vào trục thế giới để đi qua Cầu Thử Thách hầu được phán xét, định giá xem là thiện hay ác.

 

Một linh hồn đang đi vào trục thế giới để đi qua Cầu Thử Thách.

Nếu là linh hồn thiện sẽ được cho về Thượng Thế (Trống Hoàng Hạ 3).

Dạng torri này cũng mang hình ảnh núi tháp trụ vũ trụ (như núi Meru) bằng đầu như các tháp vũ trụ, tam thế bằng đầu của Maya.

clip_image022

clip_image023Tháp Maya đầu bằng (ảnh chụp tại Tikal, Guatemala).

Ta thấy rõ tháp bằng đầu có chung một hình ảnh với torii. Rõ hơn các cổng tháp mang hình ảnh cổng torii có đà ngang ở trên.

clip_image024Cổng hình núi tháp đầu bằng (ảnh của tác giả chụp tại Chichen Itza, Cancun, Mexico).

Rõ nhất là torii giống y chang hình biểu tượng bàn thờ:

clip_image025Bàn thờ mang hình ảnh một torii chỉ có một đà ngang.

Hình bàn thờ dùng để hiến tế, dâng cúng lễ vật tới tam thế chính là hình thiết diện của tháp bằng đầu Maya, có một khuôn mặt núi vũ trụ, núi trụ thế gian và trong có trục thế giới. Biểu tượng bàn thờ này giống hệt một loại torii chỉ có một đà ngang như đã nói ở trên.

Về sau đà trên có thêm một đà ngang thứ hai dính liền với nó và ở dưới có thêm một đà ngang nữa để cho thấy rõ ba cõi của tam thế.  Ba đà ngang biểu tượng tam thế: đà trên cùng có đầu cong biểu tượng cõi trên thượng thế, đà thứ hai biểu tượng cõi trên trung thế và đà thứ ba biểu tượng cõi trên hạ thế.  Loại thường thấy là loại có đà ngang phía trên có hai đầu cong lên gọi là myojin.

clip_image027Myōjin torii tam thế có đầu mái cong lên trước Điện Hòa An (Heian).

Đà ngang lõm phía trên diễn tả thượng thế giống như mái cong lõm hình thuyền của các nhà nọc mặt trời trên trống Ngọc Lũ I và họ hàng. Các con chim đậu trên mái lõm xác thực mái nhà diễn tả cõi trên thượng thế, cõi siêu phàm. Khoảng giữa mái lõm hai đầu cong lên và đà ngang thẳng phía dưới diễn tả cõi bằng trung thế, cõi thế phàm có cảnh sinh hoạt nhân sinh. Phần dưới đà ngang dưới là hạ thế, cõi âm. Lối vào hạ thết là phần dưới của trục thế giới. Torii loại này gọi là myojin. Tôi gọi là loại torii tam thế.

Hãy so sánh với ngôi nhà nọc, mặt trời xây theo kiến trúc tam thế trên trống Ngọc Lũ I và họ hàng.

clip_image029Một ngôi nhà nọc, mặt trời trên trống Ngọc Lũ I.

Ta thấy rất rõ nhà xây theo tam thế. Mái lõm cong có hình chim diễn tả thượng thế. Phần giữa có cảnh người tế lễ, cung nghinh mặt trời là trung thế và phần dưới sàn là hạ thế. Hai trục hai bên hạ thế là cửa ngõ vào trục thế giới.

Cấu trúc trong nhà có hình ảnh của một torii myojin tam thế.

clip_image002[3]

Cấu trúc bên trong một ngôi nhà nọc, mặt trời trên trống Ngọc Lũ I theo tam thế giống một torii myojin tam thế trăm phần trăm. Con chim trĩ  trên nóc nhà mang hình ảnh chim đậu trên’cành đậu torii’!

Torii biểu tượng trục thế giới cũng thấy rõ qua sự kiện là torii được cho là cổng phân chia ranh giới giữa cõi phàm tục với cõi siêu phàm thần linh. Đi qua cổng torii là bước vào thế giới siêu phàm. Quan niệm này cũng giống như các cổng đền của Ấn giáo, Phật giáo… ví dụ như cổng đền candi bentar ở Bali, Nam Dương.

Cổng vào đền gồm một cổng chính hay ba cửa. Cửa chính chỉ mở vào dịp lễ lạc và dành cho các quan chức dùng. Bình thường dùng hai cổng phụ hai bên giống như một cửa tam quan. Trong trường hợp  ba cửa giống cổng tam quan. Trường hợp chỉ có một cửa thì làm theo dạng Núi vũ trụ Meru của Ấn giáo hay Núi Tu Di của Phật giáo. Cổng vào là khe núi Meru chẻ đôi (split gates) gọi là candi bentar. Tôi gọi là cổng núi vũ trụ chẻ đôi.

clip_image033Cổng núi vũ trụ chẻ đôi candi bentar.

Khoảng hở của cổng là lối vào. Như đã biết núi Meru có Trục Thế Giới là đường thông thương ba cõi Tam Thế. Khoảng hở của cổng giữa hai nửa núi chính là hình ảnh của trục thế giới. Đứng trước cổng ta có cảm tưởng Núi Trụ Thế Gian tách mở ra làm hai để hiện ra trục thế giới. Bước qua cổng trục thế giới này là bước vào ba cõi của vũ trụ, ba thế giới linh thiêng của Tam Thế trong đó có đủ các điện, miếu thờ các thần linh thiện, ác của cả ba cõi (Sự Tương Đồng Giữa Cổ Việt và Đảo Ba Li Qua Cấu Trúc Một Ngôi Đền).

Cuối cùng ý nghĩa vũ trụ tạo sinh của torii được xác thực bởi torana của Phật giáo, Chinh Phục giáo (Jainism) và cả Ấn giáo. Như đã biết tháp Phật (stupa) như tháp Sanchi vốn là lăng mộ có kiến trúc xây theo tam thế và trục thế giới (Ý Nghĩa Một Tháp Phật) vì thế cổng torana cũng diễn tả vũ trụ tạo sinh: 3 đà ngang giốgn như ở torii biểu tượng tam thế và lối cổng vào là trục thế giới.

Như thế torii có một khuôn mặt là trục thế giới có cùng ý nghĩa là cổng phân chia thế phàm và siêu phàm như các cổng trong vũ trụ giáo hay bị ảnh hưởng của vũ trụ giáo còn thấy rõ qua Ấn giáo, Phật giáo.

Về mầu sắc thường torii có mầu son đỏ và mầu đen. Mầu đỏ là mầu thái dương, mặt trời, lửa thái dương, Càn. Mầu đen là mầu thái âm, nước thái âm, Khôn. Torii có mầu lưỡng hợp thái dương-thái âm, nòng nọc (âm dương), Càn Khôn cũng mang sắc thái vũ trụ giáo.

Thỉnh thoảng cũng có torii mầu trắng đỏ như Nakayama torii:

clip_image034Nakayama torii (nguồn: Wikipedia).

Mầu trắng là mầu khí gió, Khôn thái dương. Torii trắng đỏ này mang tính lưỡng hợp lửa-gió thái dương, càn khôn ngành nọc thái dương.

Tóm lại torii là hình ảnh tam thế có trục thế giới mang trọn vẹn thuyết vũ trụ tạo sinh, biểu tượng của Thần đạo trong vũ trụ giáo. Vì thế mà torii và các thể biến dạng có mặt trong các tôn giáo, tín ngưỡng con cháu hay bị ảnh hưởng vũ trụ giáo như Thần giáo, Ấn giáo, Phật giáo…

Những Torii Nổi Tiếng.

Có rất nhiều cổng torii nổi tiếng ở Nhật và cả thế giới đáng viếng thăm. Sau đây là một vài cổng dễ tiếp cận.

-Torri Tại Điện Thần đạo Fushimi Inari Taisha ở Kyoto.

Điện Fushimi Inari Taisha thoạt đầu tiên thờ thần lúa gạo về sau là thần bảo trợ thương vụ, buôn bán và sản xuất. Điện nổi tiếng với con đường (hành lang) torii dẫn lên tới đỉnh núi. Các người thành công trong thương vụ, kỹ nghệ để tỏ lòng biết ơn và cầu may mắn, tặng cổng torii dâng cho thần Inari. Điện này có hàng ngàn torii ghi tên các nhà dâng cúng thần Inari.

clip_image036Đồ hình Điện Fushimi Inari và con đường torii (ảnh của tác giả).

clip_image038Torri mái cong lên loại myojin trước Điện Fushimi Inari.

clip_image040Lối vào đường cổng torri.

Hai bên cổng torri thường thờ các thú vật được cho là thiên sứ của thần. Thú vật có thể là mèo, chuột, cáo chồn…

clip_image042Thiên sứ cáo (ảnh của tác giả).

Tại Điện thờ thần Inari có một khuôn mặt là thần lúa gạo nên có con cáo là thiên sứ. Ở đây con cáo ngậm một nhánh lúa (Cáo có thể ngậm các biểu tượng khác nhưng ngậm nhánh lúa đích thực là biểu tượng của khuôn mặt thần lúa của Inari). Trong thực tế chồn cáo ở Nhật được tôn thờ vì bắt chuột bảo vệ mùa màng, lúa gạo.

Đặc biệt ở điện chính có thờ một chiếc gương tròn. Gương soi mặt biểu tượng cho phái nữ. Trong Thần đạo gương biểu tượng cho thái dương thần nữ Amaterasu (có truyền thuyết tương tự như truyền thuyết làm cây sào cho gà trống đậu, gáy để dụ nữ thần mặt trời Amaterasu ra khỏi hang là truyền thuyết để chiếc gương tròn thay vì cây sào gà đậu). Như thế thần lúa Inari có một khuôn mặt liên hệ với nữ thần mặt trời Amaterasu. Điểm này cũng ăn khớp với Âu Cơ của Việt Nam (tương ứng với Amaterasu) có một khuôn mặt là Mẹ Lúa, Nữ Thần Lúa.

Sau điện chính là con đường có hàng ngàn các torii dẫn vào điện trong (inner shrine) ở lưng chừng đồi.

clip_image044

clip_image046Đường dẫn vào điện trong ở lưng chừng đồi có hàng ngàn các torii.

clip_image048Đường chính torii lớn chia ra hai nhánh torii nhỏ để đi hai chiều (ảnh của tác giả).

clip_image050

clip_image052Mặt bên (ảnh của tác giả).

clip_image054Đường torii nhỏ nhìn một bên (ảnh của tác giả).

Trên đỉnh núi có hàng ngàn gò đống thờ của tư nhân.

clip_image056Các torii dâng cúng nhỏ có bán tại chỗ (ảnh của tác giả).

-Torii Nổi Miyajima.

Điện Itsukushima ở trên đảo cùng tên thường được gọi theo dân dã là Miyajima thuộc địa hạt Hiroshima.

clip_image058Điện Itsukushima.

Điện nổi tiếng nhờ torii ở ngoài biển được mệnh danh là ‘torii nổi’ (‘floating torii’), được xây dựng vào năm 1875 và là cổng lớn nhất Nhật Bản (cao 16 m) và được thừa nhận là một Địa Danh UNESCO).

clip_image059Torii nổi ở Điện Itsukushima loại Ryōbu (nguồn: Wikipedia)

Đảo Miyajima được coi là vùng đất thiêng liêng thờ ba người con gái của Thần Biển, Dông Tố và em trai của thái dương thần nữ Amaterasu. Vì là đảo thiêng nên thường dân trước đây bị cấm đặt chân tới. Để giữ cho vùng đất thiêng được tinh khiết theo tinh thần Thần đạo, các sự việc sinh tử không cho phép thực hiện tại đây. Các phụ nữ mang thai gần ngày sanh phải vào đất liền sinh đẻ. Các người bệnh gần chết hay đã quá già cũng phải vào đất liền. Không được phép chôn cất tại đây. Đây cũng chính là lý do torii được dựng lên ngoài biển để được tinh khiết hoàn toàn.

Thông thường trước khi bước vào một điện Thần đạo phải ‘tẩy trần’, giữ cho tâm hồn và thể xác thanh khiết bằng cách rửa tay, mặt, ngậm nước trong miệng và dùng cây phát trần giấy bùa phủi ‘bụi trần’.

clip_image061Để giữ được thanh khiết, trước khi vào điện phải làm lễ ‘tẩy trần’ bằng cây phất trần giấy bùa.

Torri này là loại Ryōbu có thêm hai hàng cột hai bên để giúp torii vững chắc thêm chống lại sóng to gió biển.

Mục đích chủ yếu đến đây là chiêm ngưỡng và sờ tận tay được torii nổi này, nghĩa là vào lúc thủy triều rút cạn hết.

clip_image063Thủy triều bắt đầu xuống (ảnh của tác giả).

clip_image065Thủy triều đã xuống hết ở khu điện thờ nhà sàn (ảnh của tác giả chụp từ trong điện).

clip_image067(ảnh của tác giả).

IMG_3631

(ảnh của tác giả).

clip_image069Thủy triều xuống hoàn toàn ở torii.

IMG_3628

clip_image071Chân trụ torii với đầy hào sò bám. Các du khách sờ tay vào trụ cầu nguyện và cắm tiền kim loại cầu nguyện vào các khe trụ hay ném ở chân trụ.

Tại đây cũng nuôi những con hươu nai thần giống như ở Nara.

clip_image073Hươu nai thần (ảnh của tác giả).

Khi về có dư thì giờ hãy thả bộ đi dọc theo con đường chính đông vui như ngày lễ hội từ Điện Itsukushima ra bến phà. Đừng quên thưởng thức một vài món đặc sản của Yimajima.

Những món ngon nổi tiếng như loại bánh hình lá phong (maple) Momiji Manjyu đã có lâu đời.

clip_image075Bánh hình lá phong (ảnh của tác giả).

Nhân bánh có nhiều vị như đậu đỏ, chocolate, trà (macha), phô-mai… Có thể xem làm bánh và ăn bánh làm tại chỗ vừa mới nướng xong và uốgn với trà macha. Ngoài ra còn có loại Age momiji là momiji chiên.

Kẹo thì có kẹo ‘phân hươu’ là kẹo chocolate viên tròn nhỏ như phân hươu thần. Trẻ em nghe tên và nhìn thấy kẹo giống hệt phân hươu không dám ăn.

Nghề nuôi sò ở Onoseto, Yimajima nổi tiếng cả trăm năm nay. Mùi, vị và thể chất của sò nướng Yimajima tuyệt vời.

Cơm lươn anago meshi cũng rất ngon.

Lưu ý:

Mục đích viếng thăm torri này là ra được tận nơi sờ tay vào torii, vì thế phải lên kế hoạch khi đến phải đúng lúc thủy triều xuống. Vì vậy phải tới vào buổi sáng. Miyajima nằm trong địa hạt Hiroshima nên buổi sáng thăm torii nổi rồi buổi chiều thăm nơi bom nguyên tử nổ cũng rất thuận lợi. Vì ở vùng hẻo lánh nên đường xe lửa đi hơi khó khăn. Phải chọn chuyến xe hỏa tốc (express). Nếu chọn nhầm những chuyến tầu chợ, xe dừng nhiều bến và chạy vòng quanh một cái vòng (loop) để chuyển nối với nhiều ngã rẽ khác nên rất lâu, dễ đi lạc và bị lỡ lúc thủy triều xuống. Thêm vào đó, bởi vì là tầu địa phương nên không nói tiếng Anh, khó biết tới trạm nào thì xuống. Nếu lỡ chọn tầu chợ thì hãy chọn đi theo cùng toa tầu với các du khách khác hay tìm khách Nhật biết nói chút ít tiếng Anh hỏi hoặc đưa tờ giấy du lịch có tên torri này.

-Torii Một Chân ở Nagasaki.

clip_image077Torii một chân ở Nagasaki.

Torii bằng đá chỉ còn lại một chân sau vụ nổ bom nguyên tử ở Nagasaki.

….

Kết Luận

Như thế dựa vào triết thuyết, cấu trúc, mầu sắc của torii ta thấy torii mang trọn vẹn ý nghĩa của vũ trụ tạo sinh, vũ trụ giáo. Torii là một biểu tượng của vũ trụ giáo.

Hơn nữa trống đồng nòng nọc (âm dương) của đại tộc Đông Sơn có tuổi trên dưới 3.000 năm cũng xác thực torii có nguồn gốc từ vũ trụ giáo. Bởi vì trống đồng nòng nọc (âm dương) là trống biểu của vũ trụ giáo có triết thuyết là vũ trụ tạo sinh, dịch học nên ta thấy rất rõ và chắc chắn là torii mang triết thuyết vũ trụ tạo sinh của vũ trụ giáo. Điểm này giải thích torii hay các dạng torii cũng thấy ở Phật giáo và ở các nơi khác liên hệ với Phật giáo hay đa thần giáo vì tất cả đều là di duệ của vũ trụ giáo hay bị ảnh hưởng của vũ trụ giáo. Thần đạo là tín ngưỡng gốc của người Nhật có trước Phật giáo vì thế torii nghiêng về nguồn gốc từ Thần đạo. Đây là lý do đối với người Nhật torii liên kết mật thiết hơn hết với Thần đạo và là biểu tượng chính cho Thần đạo. Chỗ nào có cổng torri là chỗ đó hầu như có điện Thần đạo hay có Phật giáo liên hệ với Thần đạo qua vũ trụ giáo. Bởi vì Thần đạo và Phật giáo cùng là con cháu của vũ trụ giáo nên Thần đạo đã sát nhập chung với Phật giáo rất gắn bó ở Nhật. Các Nhật Hoàng tự cho mình là các vị thần của Thần đạo vì thế trước các lăng mộ Nhật Hoàng đều có cổng torii.

Ngày nay torii được dùng rộng ra thêm, trở thành một biểu tượng của nước Nhật, dùng trong mọi lãnh vực như trong văn hóa, tín ngưỡng, quân đội…

Nhìn chung torii là biểu tượng, một hình tượng đặc thù của văn hóa, của Thần đạo của xứ Mặt Trời Mọc, Phù Tang.

Phải hiểu torii theo nòng nọc (âm dương) của Thần giáo, Thần đạo, của vũ trụ tạo sinh, vũ trụ giáo mới thấu triệt được, mới không còn nói qua nói lại và cho rằng ‘nguồn gốc không biết rõ’.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: