ẤN ĐỘ: GOA, VÙNG ĐẤT TƯƠNG PHẢN.

(*Nếu cần bấm hai lần vào tựa bài để mở bài).

GOA, VÙNG ĐẤT TƯƠNG PHẢN.

MƯƠI ĐIỀU…

Nguyễn Xuân Quang

1. Tổng Quát.

Tầu chúng tôi từ Muscat, thủ đô Oman băng qua Biển Ả Rập, một phần của Ấn Độ Dương tới Goa, ở bờ Tây Ấn Độ.

clip_image002 clip_image004

Bản đồ Goa.

Hải cảng chính của Goa là Marmagao hay Marmugao thuộc địa phận phía nam của Goa. Gần đây Goa được biết tiếng thêm nhiều nữa nhờ phim Sea Wolves và phim Bollywood Bhootnath quay tại đây.

Goa một thời là thủ đô của Phó-Vương Quốc (Vice-Kingdom) của Bồ Đào Nha (Bồ) ở Á châu.

Goa là một vùng Đất Tương Phản.

clip_image006Chào Đón tới Goa-Đất Tương Phản (ảnh của tác giả).

Goa là một trong những điểm du lịch vào bậc nhất của Ấn Độ. Trời ban cho Goa những bãi biển cát trắng và có văn hóa các biệt hẳn các vùng khác của Ấn Độ. Goa là chỗ du lịch mơ ước từ kiểu kiến trúc tới ẩm thực khác với các vùng khác của Ấn Độ.

2. Truyền Thuyết Nguồn Gốc.

Tài liệu văn học đầu tiên là trong Bhishma Parva của Mahabharata nói về Goa, gọi là Gomanta có nghĩa là Xứ Bò (Phạn ngữ gaus, bò. Gaus ruột thịt với Anh ngữ cow, bò cái với Việt ngữ châu, trâu, xem Tiếng Việt Huyền Diệu), có thần tổ Tạo Hóa là Parashurama. Thần Tạo Hóa sinh ra mười vị thánh nhân. Họ thờ phượng hiến tế lửa. Tuy nhiên nhiều truyền thuyết nguồn gốc khác lại cho là liên hệ tới Shiva, tới Krishna, Vishnu (có lẽ của dân theo Ấn giáo từ miền Bắc xuống). Theo truyền thuyết Parshurama, khi bị thần biển xâm lấn vùng đất của mình, Parashurama, hậu thân thứ sáu của Vishnu, bắn bẩy mũi tên đẩy biển lùi ra xa và tạo được vùng đất Parashurama Kshetra có hình quạt thóc và rồi đem các dân Brahmins từ miền bắc xuống định cư [Shree Scanda Puran (Sayadri Khandha) -Ed. Dr. Jarson D. Kunha, bản Marathi Ed. bởi Gajanan shastri Gaytonde]. Truyền thuyết này nhân cách hóa qui trình đất trồi lên từ biển dọc theo bờ tây Ấn Độ và khoảng 12.000 TDL.

 3. Lịch Sử.

Goa là một tiểu bang ở bờ tây Ấn Độ. Mặc dầu nhỏ bé nhưng Goa giữ một vai trò ảnh hưởng lớn trong sử Ấn Độ. Goa là một trung tâm giao thương lớn của Ấn Độ ngay từ thuở ban đầu của lịch sử.

-Thời Tiền Sử

.Thời Cổ Thạch và Trung Thạch.

Các khảo cổ vật và hình khắc trên đá ở Usgalimal trên bờ sông Kushavati và ở vài nơi khác có niên đại vào thời Thượng-Cổ Thạch từ 20.000-30.000 năm.

clip_image008Hình khắc trên đá ở Usgalimal (nguồn: Wikipedia).

Các hình khắc trên đá ở Kushavati được dân chúng địa phương gọi là goravarakhnyachi chitram (hình vẽ của dân chăn bò) cũng cho thấy cảnh các pháp sư (shaman) đang làm việc có tuổi từ 6.000 đến 8.000 năm.

Dựa vào khảo sát DNA gần đây về sự di dân của loài người, tiến sĩ Nandkumar Kamat cho rằng những người này có lẽ là những người Địa Trung Hải, con cháu của người Tây Ghats, đến tìm muối ở bờ biển Goa. Ngày nay nền văn hóa pháp sư này có thể còn thấy những dạng biến hình qua các vũ điệu đeo mặt nạ trong tuồng Perni jagor.

.Thời Tân Thạch
Các hình dạng của rìu đánh bóng tìm thấy ở Goa Velha cho thấy có người thời Tân Thạch đã định cư tại đây.

Vào thời này có các sác dân gốc phương Nam (Austric origin) như Kols, MundarisKharvismay đã định cư tại Goa. Họ sống bằng săn bắn, bắt cá và canh tác sơ khai từ 3.500 TDL. Dạng Hắc chủng (Negroid) cũng có mặt ít nhất vào giữa thiên niên kỷ thứ nhất. Bộ tộc Tiền-Dạng Phương Nam (Proto-Australoid) cũng là một trong những nhóm định cư tại Goa.

Trong thời này, họ thờ Thần Mẫu dưới hình dạng anthill (thờ gò mối hiểu lầm là gò kiến) hay Santer. Anthill gọi là Roen có gốc ngôn ngữ phương Nam là Rono có nghĩa là Lỗ (holes). Hiển nhiên nguyên nghĩa Lỗ chỉ bộ phận sinh dục nữ. Thờ Thần Mẫu là thờ Lỗ, thờ Nường, thờ Mẹ Sinh Tạo, Tạo Hóa. Rono ruột thịt với Việt ngữ Lỗ (xem dưới ở phần Ngôn ngữ).

.Thời Đồ Sắt.

Vào thời này, vào khoảng 2.200 TDL, người Sumer, Lưỡng Hà đã giao thương với Goa. Trong văn bản viết bằng chữ nêm (cuneiform) vua Gudea xứ Lagash gọi Goa là Gubio. Hệ thống đo chiều dài của Goa hiện nay giống Sumer. Người Sumer ảnh hưởng tới ngôn ngữ, hệ thống giai cấp và dòng tộc Goa rất đậm nét. Ảnh hưởng của Sumer còn thấy trong các giải trí và trò chơi ở Goa ngày nay.
Sau đó người Phoenix tới định cư khá nhiều ở Goa vào khoảng 1.775 TDL.
 Những Đợt Di Dân Muộn.

Gồm các sắc dân nam Ấn như Kusha hay Harappan từ cao nguyên Deccan tới vào khoảng 1.600 TDL.

.Thời Đế Chế.

 -Đế Quốc Mauryas (thế kỷ 4-2 SDL).

Trong thời này Phật giáo đưa tới Goa. Một cư dân Goa tên là Purna, tiếng Pali là Punna đã tới Lộc Uyển Sarnath. Ông là một trong mười đệ tử trực tiếp của Đức Phật Tổ vào thế kỷ thứ 5.

-Đế Quốc Shatavahanas (thế kỷ 2 TDL-100 SDL).

Lúc đầu là nước chư hầu của Maurya về sau tuyên bố độc lập khi đế quốc Maurya suy tàn.

Thời này giao dịch với người La Mã và Hy Lạp. Nhiều người Hy Lạp đổi qua đạo Phật ở Goa. Tượng Phật kiểu Hy Lạp tìm thấy ở Goa.

Triều đại Bhojas, một vị vua thời trung cổ Ấn Độ, cai trị Goa hơn 500 năm.

Bhojas dùng chữ Phạn và Prakrit trong hành chánh. Kshatriya Bhojas bảo trợ đạo Phật và dùng nhiều người Hy Lạp và Ba Tư đổi đạo qua Phật giáo. Nhưng phái Brahmin và Vaishyas (Vishnu) cũng đến từ Bắc Ấn.

.Thời Trung Cổ (thế kỷ 1-1.500 SDL).

Dưới thời này Goa được cai trị bởi nhiều vương quốc.

Shilaharas

Shilaharas xứ Nam Konkan cai trị Goa từ 755 tới 1.000 SDL. Đây là một thời kỳ bạo loạn trong lịch sử Goa. Người Ả Rập thống lĩnh giao thương hải ngoại.

Kadambas
 Kadambas cai trị Goa từ thế kỷ 10 đến 14. Con cháu dòng Kadambas ngày nay còn sống ở Goa.
Vua Shashthadeva chiếm một đảo ở Goa và biến cảng Goapakapattna thành thủ đô. Trong 300 năm, cảng là tâm điểm của giao thương xuyên đại dương từ châu Phi tới Malaya. Trong thời đại Kadambas tên tuổi Goa lừng lẫy. Vua và hoàng hậu xây nhiều đền Shiva vì họ thuộc phái Shiva. Họ cũng giúp Jain giáo phổ biến.

Đại học cổ Brahmapuris do các Brahmins điều khiển dậy về thiên văn học, triết lý, y học và các chuyên môn khác (Gazetteer of the Union Territory Goa, Daman and Diu: district Volume 1).

Kadambas cai trị Goa hơn 400 năm, sau đó Devagiri Yadavas lên chiếm quyền. Sau khi Hồi xâm lăng, triều đại Kadambas bị tiêu diệt. Các phế tích cung điện, đền đài và chợ phố vẫn còn thấy tại làng Chandor, thủ đô cũ của Kadambas.

Hồi Giáo

Goa bị tiểu vương Bahmani chiếm lần đầu vào năm 1350. Năm 1492 Goa Velha trở thành thủ đô thứ hai của tiểu vương Adil Shah của Bijapur.

Thuộc Địa Bồ Đào Nha.

 Vasco da Gama

Người Bồ đầu tiên tiếp cận tiểu lục địa Ấn Độ là Vasco da Gama vào ngày 20 tháng 5, 1498, ông đến Calicut ở bờ biển Malabar. Qua nhiều khó khăn và trở ngại, cuối cùng Gama đã đem về nước được một số hàng hóa giá trị bằng 60 lần tiền phí tổn bỏ ra cho chuyến viễn du.

Vasco da Gama đến Ấn Độ lần thứ hai vào ngày 30-10-1502 đạt được thỏa hiệp với giới lãnh đạo địa phương. Gama ra lệnh trục xuất tất cả người Ả Rập Hồi giáo ra khỏi Calicut nhưng bị từ chối, phản đối. Gama bắn phá Goa và bắt giữ một số tầu gạo. Ông trở về Bồ tháng 9-1503.
 Pedro Álvares Cabral.
 Pedro Álvares Cabral tới Ấn Độ vào ngày 13 tháng 9, năm 1.500 buôn tiêu và các gia vị khác, lập xưởng buôn tại Calicut. Một cuộc nổi loạn của dân địa phương giết hơn 50 người Bồ. Cabral nổi giận cho bắn phá Calicut suốt một ngày và bắt giữ mười thương thuyền Ả Rập, giết chết hơn 600 thủy thủ, tịch thu hàng hóa và đốt tầu.
Sau đó tại Cochin và Cannanore, Cabral đạt được thỏa hiệp với các giới lãnh đạo địa phương. Nhưng khi trở về lại Bồ chỉ còn lại bốn trong 13 chiếc thuyền lúc ra đi.
Francisco de Almeida
 Ngày 25 tháng 3, 1505, Francisco de Almeida được bổ nhiệm làm Phó Vương Ấn Độ với điều kiện phải xây bốn pháo đài tại bờ biển tây nam Ấn Độ, ở Đảo Anjediva, Cannanore, Cochin và Quilon.

Năm 1507 Almeida được tăng viện bởi Tristão và Alfonso de Albuquerque.

Alfonso de Albuquerque và các thống đốc về sau.
 Vào thế kỷ thứ 16 và 17, đế quốc Đông Bồ Đào Nha, Estado da Índia (State of India), với thủ đô ở Goa, lúc đó ở Âu châu thường được gọi là ‘La Mã ở Phương Đông’ (“Rome of the East”) bao gồm tất cả các vùng tiểu lục địa Á châu, Đông Phi và Thái Bình Dương.

Năm 1509, Alfonso de Albuquerque được bổ nhiệm làm phó vương thứ nhì. Sau nhiều xung đột với giới lãnh đạo địa phương, người Bồ tạo lập được những vùng định cư ở và quanh Mylapore.

Năm 1.661 Bombay (ngày nay là Mumbai) trao tặng cho Vua Charles II Anh quốc coi như là một phần của hồi môn của Công Chúa Bồ Catherine Braganza.

Năm 1.843, thủ đô dời về Panjim và gọi là Tân-Goa (“Nova Goa”) thay thế ho Velha Goa (bây giờ gọi là Goa Cổ).

Chính phủ Bồ đưa các Órfãs d’El-Rei (‘Những Đứa Con Mồ Côi của Vua’) là các cô gái mồ côi gốc Bồ tới bán đảo Ấn Độ và đặc biệt là Goa để lấy dân Bồ định cư ở hải ngoại hay lấy các quan quyền dân địa phương.

Goa, Thủ Đô Phó-Vương Quốc (Vice-Kingdom) Bồ ở Á Châu.

Albuquerque có ý định dùng Goa làm đất thuộc địa và là căn cứ hải quân, khác với các thương địa có thành lũy như ở các nơi khác. Vào năm 1.515, Albuquerque dùng Goa làm cứ điểm để tiến chiếm Malacca và Hormuz. Goa là thủ đô của Bồ ở Á châu: Ấn Độ, Malacca, Nam Dương, Đông Timor, Vịnh Ba Tư, Macau (Trung Quốc) và giao thương với Nhật Bản. Bồ củng cố kiểm soát giao thương gia vị. Tất cả tầu bè ngoại quốc phải có giấy phép đi lại của Bồ và không được chuyên chở những thứ bồ chiếm độc quyền. Bồ không dung thứ với người theo đạo Hồi. Hàng hóa khắp nơi, nhất là ở Đông Phương đem về bầy bán ở các phố Goa: ngọc trai Bahrain, san hô, lụa và đồ sứ Trung Quốc, nhung, gỗ quý, dược thảo và gia vị từ quần đảo Mã Lai. Thời vàng son Goa tới tột đỉnh vào giữa những năm 1575-1625. Tục ngữ Bồ có câu: ‘Ai đã tới Goa không cần tới Lisbon nữa’.

Tại các đường phố chính ở Goa, nô lệ châu Phi vá Ấn Độ được đem bán đấu giá.

Dòng Jesuits thành lập Trường Y Khoa Goa, ngôi trường y khoa Âu châu đầu tiên ở Á châu và cũng lập ở Phi Luật Tân đại học Santo Tomas, đại học cổ nhất còn lại ngày nay ở Á châu.

St Francis Xavier ở Goa, người tiên phong lập phân khoa Saint Paul. St Francis đến Viễn Đông, Trung Quốc. Truyền bá dòng Jesuit khắp Ấn Độ lên tận vương quốc Moghul ở Bắc Ấn. Tại đó ông lập các nhà thờ và giáo sứ. Khi ông mất tại đó, xác ông được đưa về Goa năm 1.553.

 Suy Tàn của Goa

Sự xuất hiện của Hòa Lan ở Ấn Độ Dương dẫn tới sự suy tàn của Goa.

Anh Quốc chiếm Goa một cách hòa bình giữa năm 1812-1815 qua sự Đồng Minh Anh-Bồ trong trận chiến với Napoleon.

4. Goa Ngày Nay

Sau khi Ấn Độ được độc lập năm 1947, Goa vẫn dưới quyền kiểm soát của Bồ. Nhiều phong trào đòi lại Goa nhưng Bồ nhất quyết không trả lại. Ngày 18 tháng 12, 1961 quân đội Ấn tấn công và lực lượng Bồ phải đầu hàng vô điều kiện ngày hôm sau 19-12, 1961.

5. Ngôn Ngữ

Ngôn ngữ bản địa chính thời tiền sử là ngôn ngữ Phương Nam. Như đã nói ở trên, vào thời Tân Thạch có các sắc dân gốc phương Nam (Austric origin) như Kols, MundarisKharvismay đã định cư tại Goa từ 3.500 TDL. Dạng Hắc chủng (Negroid) cũng có mặt ít nhất vào giữa thiên niên kỷ thứ nhất. Bộ tộc Tiền-Dạng Phương Nam (Proto-Australoid) cũng là một trong những nhóm định cư tại Goa. Trong thời này, họ thờ thần mẫu dưới hình dạng anthill hay Santer. Sau đó người Indo-Aryan tới cũng lấy sự thờ sự thờ phương này dịch qua tiếng Prakit là Santara. Sự thờ phượng Anthill vẫn còn tiếp tục ở Goa ngày nay. Anthill gọi là Roen có gốc ngôn ngữ phương Nam là Rono có nghĩa là Lỗ (holes). Lưu ý ngôn ngữ phương Nam này liên hệ với với ngôn ngữ Nam Á của Việt Nam. Ta thấy ngay theo r=l (như róc = lóc), ta có Rono (Lỗ) có Ro- = Lỗ (giống như Việt ngữ rỗ lỗ như mặt rỗ là mặt có lỗ và rổ có nghĩa là vật đựng đan bằng tre có lỗ to). Thần Mẫu Roen, Rono là Thần Lỗ liên hệ với bộ phận sinh dục nữ. Ta cũng thấy tục thờ Anthill là thờ Gò Mố i (gọi là Anthill nghĩa là Gò Kiến do hiểu nhầm mố i là kiến trắng) ở vùng Nam Ấn mang hình ảnh gò mu có lỗ. Điểm này ăn khớp với trong Việt ngữ các từ chỉ phái nữ đều bắt nguồn từ chữ nòng nọc vòng tròn-que hình nòng vòng tròn liên hệ với bộ phận sinh dục nữ (lỗ sinh dục, vú). Ví dụ Việt ngữ O có nghĩa là mụ, mợ, cô, nàng như O nớ (người Huế thường dùng) mang hình ảnh lỗ sinh dục nữ. Việt ngữ nường, bộ phận sinh dục nữ, là nang (túi, bao, bọc, trứng), là nòng, là nòng O. U (mẹ, vú) là dạng âm thái dương của O… (xem Chữ Nòng Nọc Vòng Tròn-Que).

Thời Tân Thạch còn để lại dấu vết của các chữ viết khắc trên đá trong các hang động ở vùng Goa.

clip_image009Chữ viết thời Đồ Đá tại hang Edakkal ở Kerala, Ấn Độ ((nguồn: Wikipedia).

Sau đó ngôn ngữ bản địa bị ảnh hưởng bởi ngôn ngữ Sumer, Sanskrit, Prakit và Bồ.

6. Văn Hóa

Là trung tâm giao thương Tây và Đông nên Goa có đa sắc tộc và đa văn hóa.

Sau nhiều thế kỷ bị cai trị bởi Bồ, văn hóa Goa bị ảnh hưởng sâu đậm văn hóa Bồ thấy rõ qua lối sống, kiến trúc như cung điện, công thự, nhà thờ làm theo kiểu thuộc địa Bồ. Ngày nay tiếng Bồ nói phổ thông hơn cả tiếng Ấn. Ẩm thực gốc Ấn nhưng ảnh hưởng Bồ. Nhiều bộ vũ và âm nhạc gốc Bồ.

clip_image011(ảnh của tác giả).

clip_image013

Những màn vũ chào đón du khách tại bến cảng (ảnh của tác giả).

Dân Goa đánh đàn guitar chứ không đánh sitars.

…..

7. Tôn Giáo.

Nguyên thủy theo đa thần rồi tới Phật giáo, Ấn giáo, Jain, Hồi giáo, Thiên chúa…

Nhà Thờ hay Sé xây vào thế kỷ 16, thời Vàng Son của Bồ ở Goa là nhà thờ lớn nhất ở Á châu và lớn hơn bất cứ nhà thờ nào ở Bồ. Nhà thờ xây để dâng cúng St Catherine, Alexandria và cũng gọi là Nhà Thờ St Cathedral.

Thiên Chúa giáo Bồ không dung thứ Hồi giáo. Ở đây Ấn giáo và Thiên Chúa giáo sống hòa bình bên nhau nhưng trước nhà có những ảnh tượng tôn giáo cho biết rõ chủ nhà theo đạo nào.

Các nhà theo Ấn giáo có một bàn thờ trước nhà gọi là Tulsi Vrindavan, nơi trồng cây húng quế thiêng liêng Tulsi, tên Latin là Ocimum sanctum, India. Cây biểu tượng đất thế gian của nữ thần Tulsi.

clip_image015Trước nhà theo Ấn giáo đều có một bàn thờ Tulsi Vrindavan trồng cây húng Tulsi (ảnh của tác giả).

Tulsi là đệ tử của Vishnu. Lá cây húng này là thứ dâng cúng, tế lễ phải có trong sự thờ phượng Vishnu và các hóa thân của Vishnu như Krishna và Vithoba. Cây húng tulsi cũng dùng làm thuốc và dầu thánh.

Trong khi các nhà theo Thiên Chúa giáo có bàn thờ có cây thánh giá và hình tượng Chúa Jesus.

clip_image017Một bàn thờ Thiên Chúa của một gia đình theo Thiên Chúa giáo (ảnh của tác giả).

clip_image019

Tôn giáo nào ở đây cũng dâng cúng hoa vàng, nhất là hoa vạn thọ, mầu vàng nghệ là quốc sắc của Ấn Độ (ảnh của tác giả).

8. Kinh Tế

Goa là một trong những nơi giầu có nhất Ấn Độ, số thu nhập đầu người rất cao. Một trong những thứ xuất cảng chính của bến cảng Goa là quặng sắt.

clip_image021Quặng sắt đang bốc lên tầu (ảnh của tác giả).

9. Thắng Cảnh.

.Nhà Thờ St Catherine hay Se ở Goa Cổ.

clip_image023

Nhà thờ Se được xây để tưởng niệm chiến thắng quân đội Hồi giáo của Bồ dưới quyền điều khiển của Alfonso de Albuquerque, dẫn tới việc chiếm được Goa năm 1510. Ngày chiến thắng rơi vào ngày lễ Thánh Catherine nên nhà thờ được dâng cúng cho vị thánh nữ này.

Kiến trúc theo kiểu Bồ-Manueline. Bên ngoài theo Tuscan trong khi bên trong theo Corinthia.

.Đền Shanta durga.

Đền ở chân đồi của làng Kavalem ở Ponda Taluka, Goa.

Đền thờ thần Shantadurga, nữ thần làm trung gian giữa Vishnu và Shiva. Theo truyền thuyết địa phương, trận chiến giữa Shiva và Vishnu ác liệt đến nỗi thần Brahma phải nhờ nữ thần Parvati can thiệp. Parvati hiện ra dưới dạng thần nữ Shantadurga. Tay phải thần giữ Vishnu và tay trái giữ Shiva, bắt hai người phải ngưng đánh nhau.

clip_image025Đền Shantadurga xây theo kiến trúc Bồ-Ấn.

clip_image027

Tháp Đèn Deepa Stambha.

clip_image029

Bệ thờ Linga Yoni với Linga còn ở dạng nọc chấm tròn đặc nguyên tạo (xem Chữ Nọc Chấm Đặc, Chữ Nòng Nọc Vòng Tròn-Que) (ảnh của tác giả).

clip_image031Bàn thờ Tulsi Vrindavan ở giữa hồ trên trồng rau húng thiêng liêng Tulsi (ảnh của tác giả).

clip_image033

Con bò thiêng đang thiền dưới bóng cây Bồ Đề (ảnh của tác giả).

Chính điện của đền Shantadurga thờ nữ thần Shantadurga. Không được phép chụp ảnh trong đền. Nhưng ra ngoài đường có một căn nhà có để tượng nữ thần Shantadurga cho phép du khách chụp hình.

clip_image035

Nữ thần Shantadurga (ảnh của tác giả).

Bảo Tàng Viện Chitra Goa.

clip_image037

Bảo tàng viện tại làng Benaulim, trưng bầy kỹ thuật canh tác và vật dụng dùng trong đời sống dân dã Goa.

Bảo tàng viện sưu tập nhiều dụng cụ làm ruộng, đồ gốm, nhạc cụ, các xe bò cổ và kiệu cáng.

clip_image039Xe bò cưới (bên phải) và các loại xe khác (ảnh của tác giả).

clip_image041

Xe tang (ảnh của tác giả).

clip_image043

Một xe bán nước giải khát (ảnh của tác giả).

clip_image045

Dụng cụ lột vỏ và ép dầu dừa (dùng làm biểu hiệu cho bảo tàng viện).

Ngoài ra còn có các trại trồng rau quả, rau thơm, gia vị, mía, lúa…

.Pháo Đài.

Như đã biết Bồ đã xây nhiều pháo đài ở Goa dùng làm căn cứ hải quân để tiến chiếm các vùng khác ở Á châu và Vịnh Ba Tư. Pháo đài lớn nhất và còn trong tình trạng tốt là Aguada Fort (Bồ ngữ agua- là nước). Sở dĩ có tên là Pháo Đài Nước vì dùng để kiểm soát đường vào sông Mandovi và các dòng suối, nguồn cung cấp nước ngọt cho tầu thuyền.

.Thành phố Panjim hay Panaji.

Panaji là thủ đô của Goa. Panaji có nghĩa là ‘đất không bao giờ lụt’ vì ở trên đồi cao. Thành phố mang mầu sắc Bồ với các tòa nhà nhiều mầu, có lan can, mái ngói đỏ, nhà thờ đường lát đá cục và có con đường đi dạo dọc bờ sông.

clip_image047

.Bãi Biển.

Như đã nói ở trên, trời ban cho Goa những bãi biển cát trắng tuyệt đẹp.

clip_image048Bãi biển Goa (nguồn: goa.gov.in)

Một trong những bãi nổi tiếng là Cansaulim.

clip_image050

clip_image052

Đường vào khách sạn Taj Exotica, một trong những khách sạn sang trọng, nổi tiếng nhất ở Goa..

.Chợ Margoa.

Nếu muốn xem những nét đặc sắc về ẩm thực, đồ thủ công nghệ, thuốc men dân dã Goa thì hãy ghé thăm chợ này.clip_image053clip_image053[1]clip_image055Chợ cá rất sạch sẽ.

clip_image057

Chợ thịt: cừu..

clip_image059

Chợ hoa quả.

10. Ẩm Thực

Ẩm thực Goa phản ánh thực sự văn hóa và truyền thống phong phú của Goa.

Ẳm thực Goa là sự hôn phối giữa ẩm thực Ấn và Bồ. người Bồ đã đem tới Goa nhiều gia vị qua con đường thương buôn gia vị như ớt, từ đây cái cay của ớt lan tỏa khắp Ấn Độ. Ngoài ra còn có hạt điều (cashew), khoai tây, cà chua, dứa, ổi… mang từ Châu Mỹ Latin.

Dân Goa ăn bánh mì nhiều hơn là nan (bánh bột mì mỏng, dẹp của Ấn Độ).

Đặc biệt nhất là các món đồ biển dùng nhiều gia vị, hương thơm, nhất là dùng Kokum (cây Garcinia indica thuộc họ măng cụt dùng nấu ăn, dược thảo và trong kỹ nghệ).

clip_image060

Kokum thuộc họ măng cụt (nguồn: madhumultiples.com).

Kokum có một khẩu vị rất cá biệt. Đến đây phải ăn các món cá.

Món cá phổ thông nhất là Kingfish, địa phương gọi là Visvan/Vison. Ngoài ra còn có cá mập, cá chim, cá thu, cá đốm mackerel (cá ‘mac’gọi theo da cá có các đốm đen như đốm mực, đốm ‘mặc’), nghêu sò, trai, ốc, tôm, tôm hùm, cua, mực.

Vì Goa có hai tôn giáo chính ngày nay là Ấn giáo và Thiên Chúa giáo nên ẩm thực cũng chia ra làm hai nhánh.

Nhánh ẩm thực Ấn ít cay vì thế dùng nhiều Kokum và me và vị ngọt Jaggery (mật mía, đường chà là, đường kè, thốt nốt). Gia vị chính là fenugreek (Nguyễn Văn Khôn dịch là cây hồ lô ba), hạt mù tạc, lá cà ri, asafetida (Nguyễn Văn Khôn: cây a ngùy) và dầu dừa. Vì có nhiều người ăn chay nên dùng nhiều rau quả như bí ngô, măng, bầu bí. Một vài món nổi tiếng như:
Cá chiên dòn, Uddamethi, cà ri (thường là mackerel) với Fenugreek, habdhabit, món ăn phụ nấu bằng cá cay; Dang (cá Cutlets); Kismur, món ăn phụ với cá, tôm khô, dừa và hành, Tondak, món phổ thông làm với hạt điều và đậu, Khatkhate, món hầm các loại rau; Solachi Kadi, cà ri cay nước dừa với Kokum; các loại Papads (bánh phồng như phồng tôm dùng với các thức ăn đủ loại) và dưa chua khác nhau.

Các món Thiên Chúa giáo nổi tiếng:

Ẩm thực Thiên Chúa giáo ảnh hưởng rất nhiều ẩm thực Bồ, Konkani, Nam Ấn và Anh quốc. Một vài món Thiên Chúa giáo nổi tiếng như: Ambot Tik, cà ri cá cay, Arroz Doce (cơm nếp, một loại cơm nếp biến cải Kheer của Bồ với sữa), Balchao, cà ri tôm, Canja De Galinha, móm cơm gà gốc Goa, Chamuca, món Samosa Bồ, Chourico, dồi heo cay, Croquttes, món khai vị bò, Xacuti, cà ri gà hay cừu với dừa bào, Sanna, bánh gạo loại Idli, Vindaloo, cà ri Bồ rất phổ thông, các loại halwa (dùng làm tráng miệng) như hạt điều, xoài, chuối và bí ngô.

Các món phổ thông khác gồm hạt điều laddoos, Khaje, Nevryo, Peda, Puran Poli, Mangane, Sakhar Bhat và Payasa.

Ngoài ra vì là đất du lịch nên còn có các món quốc tế pha trộn đông và tây.

Goa, thủ đô của Phó-Vương Quốc (Vice-Kingdom) Bồ ở Á châu một thời và là Đất Tương Phản.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: