EO BIỂN NƯỚC MẮT Và HẢI TẶC SOMALIA.

(*Nếu cần bấm hai lần vào tựa bài để mở bài).

EO BIỂN NƯỚC MẮT Và HẢI TẶC SOMALIA.

Nguyễn Xuân Quang

 

Từ Hồng Hải ra Vịnh Aden phía Ấn Độ Dương đi qua eo biển Aden giữa Aden (Yemen) và Djibouti, hẹp chỉ có 25 cây số bề ngang. Eo biển này được mệnh danh là Eo Biển Nước Mắt (Bab el Mandeb) vì đây là vùng hải tặc đã hoành hành gây ra bao nhiêu thảm họa, chết chóc, tang thương, bao nhiêu nước mắt từ ngàn xưa.

clip_image002

Hiện nay là hải tặc Somali.

Tại sao vùng này lại trở thành một vùng hải tặc nổi tiếng từ ngàn xưa. Nói tổng quát, trước hết là yếu tố địa lý, hải tặc chỉ xuất hiện ở những vùng biển hẹp, eo biển, thứ đến là yếu tố kinh tế, nơi có các thương thuyền, tầu chở châu báu, vàng bạc đi qua. Hải tặc cướp lụa, vải vóc, gia vị và châu báu của các thuyền hướng tới Âu châu kể các các tầu của Công Ty Đông Ấn của Anh, Pháp và Hòa Lan và cướp vàng bạc, tiền của các tầu đi tới Ấn Độ mua hàng, cướp vàng bạc châu báu của các tỷ phú Hồi giáo đi hành hương tới Mecca.  Eo biển Aden có đủ cả hai yếu tố này nên là nơi lý tưởng cho hải tặc từ ngàn xưa là vậy và trở thành Eo Biển Nước Mắt.

Đi qua eo biển này đầy hồi hộp, căng thẳng. Qua đây cảm giác sống trong chinh chiến ngày xưa trở lại.

Thuyền trưởng chiếc tầu tuần du biển Ryndam chúng tôi đang đi, cho mật khẩu ‘Rayndam’, ‘Ryndam’, ‘Ryndam’. Khi nghe ba tiếng Ryndam đó là biết có hải tặc tấn công, du khách phải ứng phó theo chỉ dẫn. Các du khách, nhất là các người ở phòng có lan can (balcony) nhìn ra biển phải tập trung vào khu giữa lòng tầu. Về sau, hỏi ra chúng tôi mới vỡ lẽ là những người ở phía bên ngoài tầu dễ bị ăn đạn nếu bị hải tặc bắn vào tầu. Vì vậy đi qua vùng này ở phòng có lan can vừa mắc tiền mà vừa nguy hiểm hơn.

Từ khi tầu vào Hồng Hải nhân viên an ninh trên tầu với ống nhòm lớn nhỏ, dài ngắn đủ kiểu đủ cỡ canh gác thấy khắp ngóc ngách của con tầu. Tôi thường ngồi ở ‘ngoài hiên’ bên hông tầu hóng gió biển đọc sách hay viết lách. Thấy vậy, thú thật không dám ngồi ở đó nữa mà phải lên ‘Tổ Quạ’ (Crow Nest) ở tầng cao nhất ở mũi tầu. Thuyền trưởng cũng cố ý cho tầu đi qua Eo Biển Nước Mắt vào ban đêm. Có lẽ về đêm có lợi điểm để phát hiện và chống trả lại hải tặc hơn. Hay vì một lý do gì khác nữa mà tôi không biết. Tầu thường bị hải tặc tấn công vào ban ngày.

Hai Khuôn Mặt Hải Tặc.

Trước hết nên hiểu thế nào là hải tặc. Hải tặc hiểu nôm na theo đúnng nghĩa là cướp biển, những quân cướp và gây ra tội ác trên biển. Từ piracy có gốc Hy Lạp πεῖρα (peîra) có nghĩa là ‘attempt’(toan tính, xâm phạm) tức ‘attempt to rob’ (rob chính là Việt ngữ lột, bị lột sạch, bóc lột). Từ này biến thành peiratēs, có nghĩa là “brigand,” (trộm cướp) và đẻ ra Latin pirata.

Hải tặc vốn nghĩa là cướp biển, dĩ nhiên trong thực tế hải tặc là một thảm họa của con người, mang rõ bộ mặt đạo tặc cướp của, đòi tiền chuộc như hải tặc Somalia và thậm chí giết người, hãm hiếp phụ nữ như hải tặc Thái Lan. Nhưng có một hiện tượng nghịch lý là hải tặc trở thành một ‘ảnh tượng yêu thích’ của trẻ em lẫn người lớn trong xã hội Tây phương. Từ xưa tới nay không biết bao nhiều sách vở, truyện, phim ảnh về hải tặc bán rất chậy và nổi tiếng. Hiện nay hải tặc trở thành một kỹ nghệ giải trí phim ảnh, công viên chủ đề (theme parks), dạ tiệc kịch nghệ (dining theaters)… thấy ở Hollywood, Universal Studio, Disney Land, Las Vegas…, những phim về hải tặc của Hollywood gần đây rất ăn khách, tiền doanh thu vào hàng tỉ Mỹ kim…

Một phim về hải tặc vùng Caribe dự trù ra mắt hai năm nữa (2017) mang tên Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales do đạo diễn Joachim Ronnigand và Espen Sandberg với các tài tử Jotnny Depp (vai Jack Sparrow), Javier Bardem, Orlando Bloom…

clip_image004

Tượng Jack Sparrow (chụp tại Đảo Virgin của Hoa Kỳ ở Caribe).

(Jack Sparrow trở thành nhân vật huyền thoại. Hắn có tham vọng được tự do rong ruổi dương cánh buồm đi khắp thế giới để trở thành bất tử).

Hải tặc được huyền thoại hóa, anh hùng hóa. Nhiều khi được ‘xưng tụng’ như có lòng nhân đạo chỉ cướp của không giết người, cướp của kẻ bóc lột đem chia xẻ cho người nghèo như trường hợp của hải tặc Râu Đen Edward Teach, gốc người Anh, hoạt động ở vùng Tây Ấn và bờ Đông Hoa Kỳ.

clip_image005

Hải tặc Râu Đen.

clip_image006

Cờ của hải tặc Râu Đen ‘Quỉ sứ có trái tim hồng’.

Râu Đen được cho là không bao giờ hãm hại và giết người. Hắn được tiểu thuyết hóa sau khi chết và trở thành những gợi hứng cho các truyện, phim, trò giải trí… có chủ đề về hải tặc.

Nhiều trường hợp được coi là các anh hùng biển trừ gian thương, thuộc địa bóc lột như trường hợp hải tặc Râu Đỏ Barbarossa.

clip_image008

Khayr al-Dīn

Tiếng Ý Barbarossa có nghĩa là ‘Râu Đỏ’, biệt danh của Khayr al-Dīn, tên cúng cơm là Khiḍr, con của một người Thổ Nhĩ Kỳ (chết năm 1546), Barbary vốn oán hận các hải thuyền Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha đến cướp bóc vùng bờ biển Bắc Phi vào năm 1505 và 151 nên trở thành hải tặc đánh phá các tầu của hai nước này.

Về sau Barbarossa trở thành đề đốc của hạm đội Ottaman. Nhưng nhiều thế kỷ sau khi ông ta chết, vùng bờ biển Địa Trung Hải bị ruồng bố, tàn phá bởi những kẻ kế nghiệp của ông.

Có khi hải tặc mang tính anh hùng biển đầy phiêu lưu, đầy lôi cuốn cho trẻ em mới lớn như trong truyện Đảo Kho Tàng (Treasure Island) của nhà văn Tô Cách Lan Robert Louis Stevenson.

Hình ảnh hải tặc được trẻ em Hoa Kỳ và nhiều nước Âu châu yêu thích thấy nhiều nhất vào dịp lễ Halloween. Cháu ngoại của tác giả cũng vậy.

FullSizeRender (1)

Hải Tặc với Tư Hữu Hóa (privateering).

Cần phân biệt hải tặc với tư hữu hóa. Tư hữu hóa là do một số cường quốc trước đây chiếm cứ những vùng biển quan trọng về giao thương. Họ kiểm soát và coi như là của tư hữu riêng mình. Các tầu của quốc gia khác đi qua bị cấm đoán hay phải đóng tiền mãi lộ và chỉ được chở các món hàng mà họ không độc quyền. Tầu thuyền của những quốc gia thù nghịch bị bắt giữ, tịch thu hay phá hủy. Một vài trường hợp điển hình như Bồ Đào Nha trước đây đã chiếm giữ vùng biển Đông châu Phi, Biển Ả Rập và Đông Ấn Độ Dương đặt thủ đô chính ở Goa, Ấn Độ (đón xem bài viết về Goa). Bồ Đào Nha còn có ‘Henry the Navigator’ (Henry, Nhà Hải Hành) là một khuôn mặt quan trọng của chính trường và đế quốc Bồ Đào Nha vào thế kỷ 15. Ông coi như là người khởi xướng Thời Khai Phá, phát triển và giao thương biển với các lục địa nhất là vùng Tây Phi, các đảo Đại Tây Dương và tìm các con đường mới…

Anh Quốc có Sir Francis Drake, phó đề đốc (1540-1596) là thuyền trưởng, kẻ tư hữu hóa, nhà hải hành, buôn nô lệ và chính trị gia. Ông đã thực hiện được chuyến đi vòng quanh thế giới lần thứ nhì từ năm 1577 tới 1580.

clip_image010

Con đường vòng quanh thế giới của Francis Drake (nguồn: internet).

Đường luồng biển (sea passage) nổi tiếng nguy hiểm nhất thế giới mang tên ông ‘Shake Passage’ đi qua giữa mũi đất tận cùng Cape Horn Nam Mỹ châu và các Đảo Nam Shetland của Nam Cực, nối phần tây nam của Đại Tây Dương với phần đông nam của Thái Bình Dương. Đây là vùng gió bão khủng khiếp, là ác mộng cho các tầu thuyền đi qua đây. Thuyền của ông duy nhất sống còn sau khi gặp bão lúc qua Eo biển Magellan và bị đẩy trôi dạt ra đường luồng này. Vì vậy mà ông tình cờ khám phá ra và luồng biển này mới được đặt tên là Drake passage.

Lần Thám Du Nam Cực, tầu chúng tôi đến gần Mũi Horn thì biết sắp có bão tại Drake passage. Để tránh bão thuyền trưởng quyết định phải bỏ bến Ushuaia, thủ đô của vùng Đất Lửa Tierra del Fuego của Argentina,

thành phố cực nam của thế giới. Nhờ vậy khi đi qua luồng biển này, biển rất êm.

Drake chiến đấu với hạm đội Tây Ban Nha Armada năm 1588. Ông đã đánh cướp các tầu Tây Ban Nha chở vàng bạc châu báu ở vùng biển Peru và Philippine.

Đối với người Anh ông là một anh hùng vì đã tư hữu hóa được nhiều vùng biển nhưng đối với người Tây Ban Nha ông là một hải tặc.

….

Hải Tặc Khắp Nơi

Nói chung hải tặc đã có từ ngàn xưa. Cổ thư đã ghi lại hải tặc đã hoành hành tại các vùng Địa Trung Hải, Hắc Hải, Caribe, Ấn Độ Dương, Biển Ả Rập, Đông Á châu. Gần đây có hải tặc Thái Lan hãm hại các thuyền nhân Việt Nam (vì biết thuyển nhân có mang theo của cải) và hiện nay có hải tặc Somalia mang tầm vóc quốc tế.

Vùng Địa Trung Hải

Hải tặc Địa Trung Hải có từ xa xưa. Những người cướp biển quanh vùng đông Địa Trung Hải và chiếm cứ Anatolia, Syria, Canaan, Cyprus và Ai Cập vào cuối Thời Đồ Đồng. Nhà Ai Cập cổ học Pháp Emmanual de Rougé (1855) khi giải thích một bản khắc nổi ở Medinet Habu vào thời Ramesse III Ai Cập cổ chạm khắc về những ‘người biển này’, ông gọi là Peuples de la Mer (‘Peoples of the Sea) (peoples số nhiều chỉ nhiều sắc dân)’. Sea People ngụ ý là Dân Cướp Biển.

Thời Hy Lạp nổi tiếng có cướp biển Cilicia (đông nam Thổ Nhĩ Kỳ) và Illyria (Tây Balkans).

Thời La Mã, Julius Cesar tiêu diệt hải tặc Cilicia. Hải tặc tàn lụi nhưng sau khi Cesar chết, lại vùng dậy cho tới thời Trung Cổ.

Vùng Caribe

Vùng này có những tên hải tặc nổi tiếng thế giới như Râu Đen Ed Teach, Stede Bonnet, John Rackham (Calico Jack),

clip_image012

Tượng hải tặc Râu Đen tại Đảo Virgin, Hoa Kỳ..

Bartholomew Robets (Black Bart).

clip_image014

Tượng Bartholomew Robets ở Đảo Virgin.

John Rackham có biệt danh là Calico Jack vì hay mặc áo mầu sáng Calico nổi tiếng về mối tình với nữ hải tặc Anne Bonny và Mary Read.

clip_image016

Tượng John Rackham (Calico Jack).

Nữ hải tặc nổi tiếng vùng này là Anne Bonny (1700-1782) gốc người Ái Nhĩ Lan.

clip_image017

Nữ hải tặc Anne Bonny (nguồn: Wikipedia).

Anne trở thành một ‘ngôi sao biển’ chói sáng như minh tinh màn bạc và sau này có cả mốt thời trang nữ hải tặc Anne Bonny.

…..

Vùng Biển Madagascar

Trong thế kỷ 17 và 18 Madagascar trở thành một cứ điểm lớn của hải tặc. Những thủy thủ Âu châu bị đắm tầu trôi dạt vào bờ kết hợp với dân bản xứ trở thành hải tặc. Một trong những trường hợp đó là William Kidd, Henry Every, John Bowen và Thomas Tew lập căn cứ ở Vịnh Antongil và Đảo Nosy Boraha (St Mary). Vùng cướp bóc bao gồm Ấn Độ Dương, Hồng Hải và Vịnh Ba Tư.

Cũng nên biết thổ dân Madagascar là vahoaka ntaolo gốc Nam Đảo. Các motifs Đa Đảo thấy khắp nơi ở Madagascar.

clip_image019

 Madagascar và Nam Đảo, Đa Đảo, Tiểu Đảo (nguồn: internet).

 Sau đó có thêm các sắc dân khác tới là Hova (Tân Nam Đảo), Ba Tư, Ả Rập châu Phi và Âu châu.

HẢI TẶC SOMALIA NGÀY NAY

Vùng hoạt động của hải Tặc Somali ngày nay là vùng Hồng Hải, Vịnh Aden, Vịnh Ả Rập và Ấn Độ Dương.

Nguyên nhân căn bản như đã nói ở trên, về địa lý thì đây là vùng biển hẹp, eo biển Aden chỉ rộng có 25 km và về kinh tế thì đây là cửa ngõ Ấn Độ Dương của Hồng Hải của con đường giao thương giữa Địa Trung Hải và Ấn Độ Dương. Ngày nay, thêm vào hai yếu tố căn bản kể trên là yếu tố xã hội do nội chiến ở Somali. Nội chiến làm kiệt quệ nền kinh tế và làm cuộc sống của dân Somalia cùng cực, thê thảm. Vào cuối thời nội chiến Somali (1991), hải tặc Somalia nổ bùng ra đe dọa các tầu thuyền thế giới đi trong vùng biển Hồng Hải, vịnh Aden, Vịnh Ả Rập và cả Ấn Độ Dương.

clip_image021

Vùng nới rộng hoạt động của hải tặc (nguồn: internet).

Sau đây là bản đồ địa điểm những vụ tấn công của hải tặc Somalia vào năm 2008-2009.

 

clip_image023

Lợi dụng tình tạng chiến tranh, các tầu đánh cá ngoại quốc vào đánh bắt trộm cá trong hải phận Somali và những thành phần bất lương ngoại quốc tàn phá đất nước Somali, hút máu dân Somalia. Những nhà kỹ nghệ Âu Châu qua tay các tổ chức xã hội đen, Mafia Ý đem đổ các chất phế tải độc và có phóng xạ xuống vùng biển Somali làm tổn hại tới môi trường biển, hải sản và gây ra các tác hại phóng xạ lên sức khỏe con người.

Để đối phó lại, các ngư dân Somalia lập các đoàn có võ trang để đánh đuổi các thuyền ngoại quốc đánh bắt cá trộm và để ngăn cản các tầu đổ phế thải độc hại này. Khi chính phủ trung ương Barre tan rã, đám tàn quân trong lực lượng hải quân và quân đội của các lãnh binh địa phương nhẩy vào điều khiển lực lượng dân chài võ trang này. Họ tự gọi mình là badaadinta badah’ (NhữngKẻ Cứu Nguy Biển Cả’) bảo vệ vùng biển, dân chài cũng như nguồn lợi biển, sức khỏe của dân Somalia. Dân Somalia, nhất là dân chài, coi họ là anh hùng.

Nhưng bọn quân gian ngoại quốc trở tay, dùng ngón đòn bắt tay, đút lót với những Kẻ Cứu Nguy Biển Cả võ trang này để được tiếp tục đánh bắt trộm cá. Bọn này đánh bắt khoảng 300 triệu Mỹ kim cá thu, tôm và tôm hùm mỗi năm. Đổi lại bọn đánh cá lậu này trả cho hải tặc Somalia lên tới 100 triệu Mỹ kim. Về đồ phế thải độc hại thì một tấn phế thải độc chất đổ đi ở Âu châu tốn kém 1.000 Mỹ kim, đổ ở đây chỉ tốn có 2.5 Mỹ kim. Đảng Xanh Âu Châu báo cáo là hai công ty Âu châu là Achair Partners của Ý-Thụy Sĩ và công ty Rác Ý Progresso đã trả 80 triệu Mỹ kim cho các lãnh binh Somalia để đổ 10 triệu tấn rác thải độc chất.

Từ dịch vụ lấy tiền lót tay này phát sinh ra hải tặc Somalia. Tiền của ‘kẻ lạ’ ở bất cứ đâu cũng như ở Việt Nam khiến con người thành đạo tặc bán nước, hại dân.

Những Kẻ Cứu Nguy Biển Cả trở thành ‘burcad badeed’ (cướp biển).

Hải tặc cản trở hải vận làm tăng phí tổn vào khoảng 6.6 tới 6.9 tỉ vào năm 2011.

Năm 2009, hải tặc Somalia thâu được khoảng 58 triệu Mỹ kim tiền chuộc, năm 2010 tăng lên 238 triệu. Nhưng năm 2011 tụt xuống 160 triệu nhờ các biện pháp phòng chống hải tặc bắt đầu hữu hiệu. Các biện pháp phòng chống chính là lực lượng hải quân tuần tra biển quốc tế và địa phương, viện trợ cho chính phủ Somalia trong việc tái lập lại lực lượng tuần duyên Somalia và các tầu thương buôn, du thuyền được thuê mướn các tổ chức an ninh tư nhân có võ trang phòng vệ.

Năm 2010 báo cáo cho biết vì hải tặc Somalia làm giảm số lượng tầu đi qua kênh đào Suez nên số doanh thu giảm đi 642 triệu Mỹ kim.

Sơ lược một vài vụ hải tặc nổi tiếng.

Ngày 8 tháng 4 năm 2009, bốn hải tặc Somali bắt giữ con tầu Maersk Alabama, đăng bạ tại Norfolk, Virginia, Hoa Kỳ, ở cách hải cảng Eyl của Somalia 440 km.

clip_image025

Tầu Maersk Alabama (nguồn internet).

Tầu chở 17.000 tần hàng trong số đó có 5.000 tấn đến Somalia, Uganda và Kenya. Ngày 12 tháng 4 2009, Người ‘nhái’ SEAL hải quân Mỹ bắn chết ba hải tặc đang giữ thuyền trưởng Richard Phipps. Tên hải tặc thứ tư Abdul Wali Muse đầu hàng. Vụ hải tặc này đã được Hollywood làm nổi tiếng qua phim Captain Phillips (2013) với Tom Hanks thủ vai thuyền trưởng.

Có hai trường hợp hải tặc bị thảm họa là tấn công tầu của hai nước: cộng sản Bắc Triều Tiên và nguyên cộng sản Nga. Ngày 29 tháng 10 năm 2007, hải tặc Somali tấn công tầu vận tải Bắc Triều Tiên MV Dai Hong Dan và đã chiếm cầu tầu trong khi thủy thủ cố giữ kiểm soát phòng lái và buồng máy. Ngày hôm sau 30 tháng, thủy thủ đoàn kiểm soát lại được tầu, giết chết một và bắt giữ sáu tên. Ba thủy thủ bị thương được săn sóc y tế từ tầu Hải Quân Mỹ.
Lần khác hải tặc Somalia tấn công nhầm tầu hải quân Nga. Kết quả là bị hải pháo tầu này bắn chìm.
 clip_image027
 (nguồn: internet).
Cách Chống Hải Tặc Của Tầu Tuần Du Biển.
 Trong quá khứ ngoại trừ các du thuyền nhỏ, chỉ có hai tầu tuần du biển lớn bị hải tặc tấn công nhưng thất bại.
Các tầu buôn và tuần du biển không được vũ trang khí giới chết người để chống lại hải tặc. Theo nguyên tắc chỉ ngăn cản lại hải tặc mà không được giết người (tầu Bắc Hàn và tầu Nga không tuân thủ nguyên tắc này). Vì vậy các tầu buôn và du thuyền chỉ có thể dùng các biện pháp không giết người sau đây:
-Liên lạc xin tiếp cứu, báo cáo qua hệ thống viễn thông, vệ tinh.
-Kéo còi hụ báo động để cảnh báo và làm nhụt ý của hải tặc.
-Dùng hệ thống âm thanh làm điếc tai, chóng mặt, nhức đầu để xua đuổi hải tặc.
-Hệ thống lưới quanh tầu.
-Hệ thống hàng rào điện.
-Hệ thống thổi bọt chất nhờn trơn trượt. clip_image029
Tóm tắt các biện pháp phòng chống hải tặc của tầu dân sự
(nguồn: internet).
-Hệ thống vòi rồng xịt nước. clip_image030
Hệ thống xịt nước (nguồn internet).
 Đêm con tầu Ryndam của chúng tôi đi qua Eo Biển Nước Mắt có người ở phòng lan can bên ngoài phía biển thấy có một toán lính đặc nhiệm đổ bộ lên tầu. Trong một buổi họp mặt với thuyền trưởng, ông ta hỏi muốn biết đó là ai, có phải của Hoa Kỳ không? Giới chức của tầu trả lời là không thể tiết lộ bí mật ra được. Tôi đoán là tầu được toán võ trang lên tầu bảo vệ. Đây có thể là toán an ninh của một tổ chức tư được mướn để bảo vệ tầu giống như các ngân hàng, các tiệm nữ trang thuê an ninh tư nhân canh gác, bảo vệ hay là lực lượng bảo vệ của Hải Quân Hoa Kỳ được thuê mướn.
Từ ngày các tầu buôn và du thuyền được quyền thuê anh ninh tư, số hải tặc thành công trong việc bắt giữ tầu giảm sút đi rất nhiều. Từ tháng 12 năm 2013 hải tặc Somalia tàn lụi dần chỉ có 9 tầu bị tấn công.
 Tầu ra khỏi Hồng Hải vào Vịnh Aden mới thở phào nhẹ nhõm bớt. Nhưng nỗi lo sợ vẫn không hẳn là hết. Thảm họa nhất là bọn hải tặc có thể vì thù nghịch, tức giận hay bọn khủng bố muốn gây tiếng vang, chúng bất ngờ phóng hỏa tiễn từ trong bờ ra thì chỉ còn một đường là chết.
Để làm giảm bớt căng thẳng, lo âu và làm lạc hướng cho quên đi, ban điều hành của tầu tổ chức tiệc tùng, ăn nhậu, đàn hát suốt đêm. Nhưng có một điều là có cả màn múa bụng mà các ông hải tặc Hồi giáo ưa thích.

clip_image032

Múa bụng (ảnh của tác giả).
Chỉ sợ là các ông hải tặc này nghe những điệu nhạc kèn Ngàn Lẻ Một Đêm quyến rũ vang vọng trong biển đêm lại bò tới đòi xem cọp.
 Nhưng phải công nhận là những vũ điệu gợi cảm sexy giúp giảm bớt căng thẳng.
Tầu hướng lên Oman phía đi lên Vịnh Ba Tư (xem bài viết về Oman).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: