NABATAEA, PETRA, JORDAN Và VŨ TRỤ GIÁO (Phần 1).

 

(*nếu cần bấm hai lần vào tựa bài để mở bài).

 NABATAEA, PETRA, JORDAN Và VŨ TRỤ GIÁO.

(Phần 1).

Nguyễn Xuân Quang.

Vài Hàng Lịch sử Petra.

Từ thuở ban sơ của văn minh nhân loại, Jordan đã là giao lộ của Trung Đông nối kết mạng lưới chiến thuật giữa Á, Phi và Âu châu. Jordan được coi là một phần của cái ‘nôi của nền văn minh’ vùng Levant của khu vực Lưỡi Liềm Phì Nhiêu (Fertile Crescent) (Levant gốc tiếng Pháp nghĩa là lên, mặt trời mọc, chỉ vùng vùng phía mặt trời mọc, phía Đông Địa Trung Hải,). Khảo cổ học cho thấy có dấu vết người ở từ thời Cổ Thạch.

Vùng đất Jordan nơi có vương quốc Nabataea đã từng bị xâm chiếm bởi tất cả các cường quốc từ xưa tới nay: Ba Tư, Assyria, Babylon, Ai Cập cổ, Hy Lạp, La Mã, Nababtaean, Ả Rập, Thập Tự Chinh, Ottaman và Anh Quốc.

Petra là thủ đô của Vương Quốc Nabataean.

clip_image002

Vương quốc Nabataean và mạng lưới các con đường thương buôn (trade routes).

Người Nabataea không rõ từ đâu tới. Có tác giả cho rằng họ đến từ vùng Lưỡng Hà, có người lại nói họ đến từ vùng Vịnh Ba Tư. Sử gia cho biết vào khoảng thế kỷ thứ 6 tới thứ 4 người du mục Nabataea đến vùng này. Họ họ thiết lập thành phố Petra này vào khoảng thế kỷ thứ 3 TDL. Có người cho rằng tên Petra là chữ Hy Lạp có nghĩa là Đá. Petra còn được gọi là Thành Phố Hồng (Pink City, Rose Red City) vì đá ở đây có mầu sắc hồng, hồng đỏ tùy theo ánh sánh trong ngày.

Người Nabataea chọn Petra vì ba lý do. Trước hết là chỗ giao điểm của những con đường thương buôn bằng lạc đà caravan: những đường từ Assyria (Damacus), Baghdad, từ Ai Cập (Alexandria, Cairo), từ phía nam bán đảo Ả Rập (Aden, Medina, Hegra). Đây chính là giao điểm của con Đường Tơ Lụa trên đất liền nối Ấn Độ và Trung Hoa với Ai Cập, thế giới Hy Lạp và con Đường Nhựa Cây Thơm từ Arabia đến Damacus.

Vương quốc Nabataea trở nên hùng mạnh, giầu có nhờ giao thương buôn bán nhựa thơm của cây Frankincenes (sẽ có bài viết về cây này), cây myrrh và gia vị.

Vào khoảng năm 106 SDL, Petra bị Đế Quốc La Mã cai trị.

Thứ đến là lõm vực Petra có những nguồn nước suối quanh năm.

Thứ ba khe vực trong núi là một thành trì thiên nhiên kiên cố.

Họ nói tiếng Aramaic, Semitic, tiền thân của tiếng Arab hiện nay.

Người Nabataea đã có chữ viết.

Về tôn giáo họ theo tín ngưỡng đa thần, thờ thần vật trước thời Islam đến. Vị thần chính là Dushara, Thần Núi (Shara, Núi).

Petra bắt đầu suy tàn khi Đế Quốc Constantinope tuyên bố Thiên Chúa giáo là quốc giáo của Đế Quốc La Mã vào năm 324 SDL.

Năm 363 Sau Dương Lịch, Petra bị một trận động đất tàn phá và các lộ trình giao thương đổi hướng, nên Petra suy tàn, bị bỏ hoang, chỉ còn một số bộ lạc du mục Bedouin ở lại.

Năm 1812 nhà thám hiểm người Thụy Sĩ Johannes Burckhardt khám phá ra Petra. Nhờ vậy phương Tây bắt đầu biết tới Selah (Petra).

Thành phố Petra có đền đài, hí trường, chợ, nhà ở và nghĩa trang (Nabataean chôn người trong hang đào trong vách đá. Người sống và người chết sống chung bên nhau vì thế nhà và mồ có khi khó phân biệt).

Như đã nói ở trên, Petra là ổ trục của các con đường thương buôn lạc đà Nabataea thu nhập mọi nền văn minh: Mesopotamia Ai Cập, Assyria, Hy Lạp, La Mã, Africa, Yemen, Persia, India và ngay cả Trung Hoa. Vì thế cần phải gạn lọc lấy cái cốt lõi văn hóa nguyên gốc của Nabataea.

Bài viết này chú tâm nhiều vào nền văn hóa gốc Nabataea có trước khi tiếp xúc với các nền văn minh khác.

Không còn có thể nghi ngờ gì nữa, Petra là một địa điểm khảo cổ học quí giá của thế giới.

Văn Hóa Gốc Nabataea.

Nền văn hóa thuần gốc Nabataea kéo dài từ 60 TDL tới 200 SDL. Nền văn hóa này, hãy còn nhiều khúc mắc đối với các sử gia hiện nay, nhất là các tín ngưỡng còn huyền bí của họ trong đó nổi bật nhất là thờ Đa Thần Giáo rất đặc biệt.

Tín ngưỡng đặc biệt đầy huyền bí này của Nabataea là thờ các Trụ Đá và Thần Đá Tảng (baetyl, god blocks), khác với các nền văn minh xung quanh như La-Hy, Đông Parthian đã thờ tượng thần có hình người.

Ví dụ trên đường dẫn vào Khe Vực có ba khối đá tạc đứng sừng sững như tháp trụ, được gọi tên là Trụ Đá Djinn, Trụ Đá Thờ Vong Hồn và được coi là rất linh thiêng (có khoảng 40 trụ Djinn ở Petra).

clip_image004

Trụ vuông Djinn thờ vong hồn (ảnh của tác giả).

Trụ Djinn. Tiếng Ả rập Djinn là vong hồn, hồn ma, thần linh, Anh ngữ jinx, bị dớp, bị huông, bị vía, bị ám, vật mang lại điều xấu, xui xẻo. Việt ngữ vía là một thứ hồn (hồn vía) nhưng có khi mang ý nghĩa hồn xấu, âm hồn. Phải vía là bị hồn xấu ám vì thế có tục đốt vía.

Trụ Djinn được các học giả hiện nay cho là Đài Trụ Thờ Vong Hồn, Âm Hồn vì bên trong một trụ còn tìm thấy hình hai ngôi mộ. Ở một góc cạnh nào đó, có nghĩa tương đương với am cô hồn của Việt Nam.

Thật ra, theo tôi, phải hiểu theo vũ trụ giáo mới thấu đáo được (xem dưới).

Ngoài ra ở các địa điểm thờ phượng khắp nơi trong thành phố, người Nabataea còn thờ các khối đá thần gọi là baetyls.

clip_image006

(Nabataea.net).

Trong một hang có nhiều am thờ nhiều tảng đá thần có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau cho thấy họ thờ đa thần.

­­

Các khối đá thần beatyls thiêng liêng biểu tượng cho mỗi vị thần khác nhau này lúc đầu không có trang trí gì cả, có kích thước và hình dạng hình học khác nhau (hình trụ, vuông, chữ nhật, vòm, kim tự tháp, lưỡi liềm…). Về sau tiến hóa tới giai đoạn sơ khai là có thêm hình mắt, mũi hay các biểu tượng đơn giản khác và có chữ nòng nọc vòng tròn-que.

clip_image008

Điện thờ tảng đá ở Khe Vực Siq có mắt, mũi và trên đà ngang của vòm cửa có chữ nòng nọc được cho là biểu tượng của nữ thần Al-Uzza (ảnh của tác giả).

Các khối đá thần thiêng liêng thờ phượng này thay thế cho các hiện vật có sẵn trong thiên nhiên (như tảng đá, khúc cây…). Về sau các khối đá thờ này biến thành các hình tượng thần linh dạng thần thoại, rồi đến các ảnh tượng tôn giáo, thần thánh… Cuối cùng là những ảnh tượng của các thần nhân, anh hùng ngày nay.

Tôi khám phá ra đây chính là mắt xích nối liền tín ngưỡng đa thần vật thiên nhiên với vũ trụ giáo. Tôi gọi mắt xích thờ các tảng đá thần này là tiền-vũ trụ giáo.

Thêm vào đó còn thấy dấu tích thờ mặt trời.

Sử gia Strabo ghi lại rằng người Nabataea thờ mặt trời và họ lập bàn thờ mặt trời ngay trong nhà. Ông nói thêm là họ vẩy rượu lễ và đốt hương thơm lên bàn thờ hàng ngày (Nabataea.net).

Dushara được coi là thần mặt trời trong bộ ba Tam Thần Sáng (Luminous Gods) của Nabataea cùng với nữ thần mặt trăng Allat và nữ thần sao Venus Al-Uzza.

Chứng tích rõ nhất là thấy qua một tảng đá thần biểu tượng thần mặt trời có khắc ‘tên’ thần bằng hình ngữ mặt trời vũ trụ 8 nọc tia sáng ở góc phải dưới.

clip_image010

Tảng đá thần có hình mặt trời (Nabataea.net).

 Nabataea cũng thờ rắn. Một trong những kiến trúc đồ sộ ở Petra là đài thờ rắn (snake monument) tạc một con rắn khổng lồ nằm trên một trụ tháp đá.

clip_image011

Đài Rắn (nabataea.net)

 NABATAEA VÀ VŨ TRỤ GIÁO.

Tín Ngưỡng Gốc Của Nabataea thấy rõ nhất qua các tảng đá thần.

Bây giờ ta hãy nhận diện các vị thần đá tảng này với vũ trụ giáo.

.Hư vô

-Một am thờ ba tảng đá thần.

Trên vòm cửa một am thờ ba tảng đá thần có hình cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống).

clip_image012

Một tảng đá thần (Nabataea).

Trên đỉnh cây có cái bầu tương đương với bầu nậm nòng nọc (âm dương) ở kiến trúc Đông phương. Bầu có một khuôn mặt diễn tả hư vô.

Tất cả các am thờ, các tảng đá thần, các trụ đá thờ trên đỉnh nếu có phần chỏm hình bầu, bình đều diễn tả hư vô [ thái cực (nhìn dưới diện nhất thể), lưỡng nghi (nhìn dưới diện riêng rẽ)].

-Đàn Cao Hiến Tế (High Places of Sacrifice) có bệ hiến tế mang hình ảnh núi vũ trụ để dâng vật hiến sinh tới tam thế, nhất là thượng thế. Bệ hiến tế là thiết diện tròn của tam thế và trục thế giới ở thượng đỉnh, hiển nhiên vòng tròn trong tâm có một khuôn mặt là hư vô.

clip_image013

Bệ hiến tế (Altatours.com)

.Thái cực

-Trứng vũ trụ, thái cực.

Một tảng đá thần có chữ nòng nọc vòng tròn-que hình vòng tròn-chấm (đặc hay rỗng?).

clip_image014

clip_image015

Tảng đá thần trên đầu có chữ vòng tròn-chấm (Nabataea.net).

Chữ vòng tròn-chấm nhìn dưới dạng nhất thể có một nghĩa là trứng vũ trụ (chấm đặc là phía nọc, chấm rỗng là phía nòng), thái cực (xem Chữ Nòng Nọc Vòng Tròn Que: Từ Vòng tròn-Chấm). Chấm nọc đặc-nòng vòng tròn mang hình ảnh Bọc Trứng Trăm Lang Hùng.

-Trăng trời

Rõ nhất thấy qua hình mặt trời nằm trong mặt trăng lưỡi liềm ở một tảng đá thần.

clip_image017

Tảng đá thần có hình mặt trời nằm trong mặt trăng lưỡi liềm.

Đây là thần Trời-Trăng ngành thái dương (trăng lưỡi liềm có hai nọc sừng nhọn ở hai đầu mang tính thái dương). Nhìn dưới dạng nhất thể thì đây là nòng nọc (âm dương), vũ trụ, càn khôn, thái cực ngành nọc dương.

-Như đã nói ở trên, kiến trúc hình bình có một khuôn mặt thái cực.

.Lưỡng nghi

Nòng nọc (âm dương) riêng rẽ.

Dạng nguyên thủy nhất của lưỡng nghi nòng nọc (âm dương) thấy qua sự thờ phượng sinh thực khí:

Cực dương

Rõ nhất cực dương thấy ở:

-Một tảng đá thần nõ, dương vật:

clip_image019

Tảng đá thần nõ hình dương vật (Nabataea. net)

-Một tảng đá thần thờ một vị thần diễn tả bằng hình trụ que nọc có một khuôn mặt biểu tượng  nọc, dương, bộ phận sinh dục nam, cực dương.

clip_image021

Một tảng đá  thần Nọc (Nabataea.net).

-Thờ mặt trời

Như đã nói ở trên, Nabataea có tục thờ mặt trời, thấy rõ nhát qua tảng đá thần mặt trời.

Thần tối cao của Nabataea là thần Núi Dushara có một khuôn mặt là thần mặt trời trong Tam Thần Sáng. Thần Núi Dushara cũng có một khuôn mặt là thần mặt trời thượng đỉnh, chính ngọ tương tự như Kì Dương Vương, Thần Đất Keb Ai Cập cổ.

Hiến tế máu sinh vật mang sắc thái tế lễ mặt trời (như người Aztec).

….

Cực âm riêng rẽ:

.Như đã nói ở trên người Nabataea thờ Rắn thấy qua tượng đài rắn (Snake Monument) bằng đá tạc khổng lồ. Rắn có một khuôn mặt biểu tượng cho nước, cực âm.

Thờ rắn là nòng, nước với thờ mặt trời là nọc, lửa, là hai khuôn mặt nòng nọc (âm dương) của vũ trụ giáo.

.Như đã nói ở trên, Đàn Cao Hiến Tế có bệ hiến tế mang hình ảnh núi vũ trụ trong có trục vũ trụ có thiết diện tròn để dâng vật hiến sinh tới tam thế, nhất là thượng thế. Bệ hiến tế hình tròn này mang hình các kiến trúc tế lễ hình tròn kiva của thổ dân Hopi và Pueblos ở Chaco Canyon, Tây Nam Mỹ châu.

Như đã biết núi vũ trụ (tam thế, đời sống) dựa trên nguyên lý nòng nọc (âm dương). Ta thấy rõ vành ngoài có khe (hứng máu hay nước thiêng) mang hình ảnh của yoni của Ấn giáo.

clip_image013[1]

Bệ hiến tế.

Nòng nọc (âm dương) đi đôi.

-Hình trời trăng vừa nói ở trên ở phần thái cực, nếu nhìn dưới diện hai cực riêng rẽ đi đôi với nhau, ta có lưỡng nghi trời trăng.

-Hình tảng đá thần mặt trời, lửa thái dương đã nói ở trên.

Tảng đá có hình chầy, hình dương vật. Mặt có hai mắt tròn hình hai hòn dái và mũi thằng hình nõ (lõ) cũng diễn tả nõ, dương vật. Nõ, nọc, cược là dương vật. Dương có một nghĩa là mặt trời. Tảng đá này có một khuôn mặt là thần mặt trời thấy rõ qua tên viết bằng hình dấu hình mặt trời 8 nọc tia sáng. Số 8 là số khôn tầng 2 (0, 8) cho biết là mặt trời hôn phối với Khôn, tức mặt trời Càn.

Như thế tảng đá này nhìn chung có một khuôn mặt là Thần Nõ, hIển nhiên tảng đá này có một khuôn mặt biểu tượng cho cực dương.

Tảng đá thần Nõ mặt trời lửa thái dương này đi đôi với tảng đá thần Nường nước thái âm ở bên trái dưới đây.

clip_image002[1]

Hai tảng đá thần (Nabataea).

Thần Nường và Thần Nõ.

Tảng đá thần nước có hình âm hộ tam giác ngược hay hình chữ V (thấy rõ ở chóp dưới). Phía trên lõm hình thuyền hay mặt trăng lưỡi liềm của phía nòng âm nước ngành thái dương. Mặt trăng lưỡi liềm cho biết mang tính thái dương. Trăng lưỡi liềm là khuôn mặt âm, đêm của mặt trời nước, chiều tối, như thấy qua khuôn mặt trăng của Lạc Long Quân (Ông trăng mà lấy bà giời…). Như vậy hình dáng tảng đá này cho thấy rõ diễn tả âm, nước thái âm ngành nọc thái dương.

Còn mặt thần, nếu nhìn dưới diện đối nghịch với chầy ở hình tảng đá mặt trời ở trên thì mặt thần có hình cái cối hình chữ Y có chân đế lớn. Cối loại này mang tính thái dương vì có góc cạnh giống như cối thấy trên trống Ngọc Lũ I.

clip_image002[3]

Cối hình chữ Y trên trống Ngọc Lũ I.

Cối biến âm với cái có một nghĩa là bộ phận sinh dục nữ (đối ngược với chầy, bộ phận sinh dực nam). Nhìn theo Tây phương hiện đại thì mặt có hình một cái ly có chân (calyx, chalice), vật đựng nước, rượu biểu tượng cho nước, âm. Theo Dan Brown trong The Da Vinci Code, hình chalice (có phần trên hình chữ V) biểu tượng cho nữ, phái nữ, dạ con. Như thế dù mặt thần là hình cối hay hình ly, cốc có chân cũng diễn tả âm, nước thái âm ngành nọc thái dương.

Con mắt phải của thần có hai vòng tròn đồng tâm thái âm là con mắt âm của phía thái âm nước. Ở đây vòng tròn nhỏ bên trong mang chức vụ của một chữ nòng O hơn là một dấu. Hai nòng OO là thái âm có một nghĩa là nước vũ trụ thái âm.

Quanh mặt có những chữ nòng nọc vòng tròn-que hình sóng nước dương nhọn đỉnh và do ba chữ V chồng lên nhau, Chữ V có nghĩa ngược với chữ nòng nọc vòng tròn-que nọc mũi mác Ʌ (có nghĩa là nọc, đực, dương, lửa thái dương, mặt trời, núi tháp nhọn đất dương sinh động…) (Chữ Nòng Nọc Vòng Tròn Que) trong đó V có một nghĩa là nước thái dương

Như thế tảng đá thần có một khuôn mặt nòng, nước thái âm ngành nọc thái dương nước có thể gọi chung là thần Nường có một khuôn mặt biểu tượng cực âm.

Hai tảng đá thấn này là Thần Nõ và Thần Nường.

Ta cũng thấy các mộ cũng có hai loại mộ dương hình trụ (nọc) và mộ mái vòm (nòng).

clip_image022

Nhà mộ hình trụ vuông (ảnh của tác giả).

Nhà mồ có kiến trúc hình trụ này mang tính nọc, dương. Mồ hình trụ mang hình ảnh núi trụ chống trời, trục thế giới. Hồn người chết chôn trong mồ dùng trục này về cõi trên.

clip_image023

Nhà mộ hình vòm (ảnh của tác giả).

Kiến trúc mộ hình vòm này mang âm tính, nòng. Vòm biểu tượng vòm trời, vòm vũ trụ. Mộ có nóc vòm giống như các nấm mồ hình cầu tròn của Đại Hàn, mộ hình trứng của Việt Nam. Người chết chôn trong các mộ vòm là chôn trong dạ con, trứng vũ trụ để được tái sinh hay về miền vĩnh cửu theo vũ trụ giáo.

Ta thấy rõ người Nabataea có hai loại nhà mồ nòng nọc (âm dương) theo dịch giống như hai loại nhà nòng nọc (âm dương) trên trống đồng nòng nọc của đại tộc Đông Sơn.

.Tứ Tượng

1. Tượng Lửa

-Tảng đá hình nọc que đã nói ở phần lưỡng nghi cũng có một khuôn mặt biểu tượng cho nọc, dương, lửa, mặt trời .

-Tảng đá mặt trời đã nói ở trên cũng có một khuôn mặt biểu tượng cho lửa.

-Theo truyền thuyết thần Chiến Tranh Al Quam, sau này tương đương với thần Ares/ Mars có một khuôn mặt là thần Lửa.

2. Tượng Nước

-Tảng đá thần Nước ngành nọc thái dương đã nói ở trên hiển nhiên có một khuôn mặt  biểu tượng cho tượng Nước.

Ngoài ra cũng thấy một tảng đá thần khác nữa đơn giản hơn:

clip_image035

Một tảng đá thần (Nabataea.net).

Tả đá có hình tam giác ngược âm hộ hay  \chữ V có một nghĩa là nước thái dương. Mặt thần có hình vật đựng chất lỏng (cốc, ly, bát, thùng…) biểu tượng cho nước. Hai bên có hình sóng nước kép nhọn đầu biểu tượng chi nước dương chuyển động.

Đây là tảng đá thần nước dương ứng với tượng nước dương Chấn.

-Đài thờ rắn

Như đã nói ở trên phần lưỡng nghi.

3. Tượng Đất.

-Tảng đá thần Đất dương.

clip_image027

Một tảng đá thần (Nabataea).

Tảng đá có hình vuông và mặt thần cũng có một khuôn mặt vuông biểu tượng cho đất. Hai bên khắc hai trụ hình chữ T có một khuôn mặt là trụ chống trời, trục thế giới, núi trụ thế gian có một khuôn mặt biểu tượng Đất thế gian. Tên vị thần này viết bằng hàng chữ nòng nọc vòng tròn-que hình tam giác, delta chỉ thiên có một nghĩa là núi tháp đất dương.

Đây là thần Đất dương ứng với tượng đất dương Li.

-Tảng đá hình trụ chữ nhật.

clip_image028

Một tảng đá thần hình trụ chữ nhật (Nabataea.net).

.Hình trụ biểu tượng cho Núi Trụ Thế Gian cho Đất Dương như thấy trong tín ngưỡng thờ cự thạch. Tảng đá hình trụ biểu tượng cho Núi Trụ, Đất. Điểm này cũng thấy qua chữ Thổ (đất) trên giáp cốt văn có hình trụ thạch và cây trụ cắm trên mặt đất (Kẻ Sĩ).

clip_image029

Trong giáp cốt văn Thổ (tũ) được diễn tả bằng một trụ đá hay một cây cọc cắm trên mặt đất.

.Thần Núi Dushara thường được biểu tượng bằng một trụ đá (có hình dạng khác nhau). Ví dụ ở trong đền Al-Deir đồ sộ có một tảng đá giống như một thạch bi mầu đen biểu tượngcho vị thần tổ tối cao Dushara của Nabataea. Suda Lexicon vào cuối thế kỷ thứ 10, dựa vào các nguồn tài liệu cổ đã mất, viết: ‘Thần Dushara là thần Ares của Petra Ả Rập. Họ thờ phượng thần Ares và tôn kính thần trên hết. Tượng thần là một tảng đá vuông, đen chưa đẽo gọt hoàn toàn. Cao bốn bộ và rộng hai bộ. Tảng đá nằm trên bệ vàng. Họ dâng hiến tế cho thần và trước thần họ làm máu hiến tế dùng xức bôi máu hiến tế’ (“Theus Ares (Dushrara); this is the god Ares in Arabic Petra. They worship the god Ares and venerate him above all. His statue is an unworked square black stone. It is four foot high and two feet wide. It rests on a golden base. They make sacrifices to him and before him they anoint the blood of the sacrifice that is their anointment”).

Thần Núi Dushara thường được biểu tượng bằng tảng đá hình trụ hiển nhiên có một khuôn mặt biểu tượng cho tượng đất dương.

.Những tảng đá thần hình kim tự tháp cũng có thể có một khuôn mặt biểu tượng cho Núi Trụ Thế gian, Đất dương thế gian.

clip_image031

clip_image033

Trụ đá thần hình kim tự tháp.

.Tượng Gió

-Tảng đà thần Gió dương.

clip_image037

Một tảng đá thần (Nabataea.net).

Tảng đá thần này có hình cái quạt mo! Có một khuôn mặt biểu tượng cho gió. Phần trên cùng trái có vật hình lông chim hay hình lá bay theo chiều gió từ trái sang phải. Đây có thể là một thứ phướn gió. Mặt thần có con mắt tròn mang âm tính (thiếu âm gió). Mũi hình mõ chim. Chim đi với lông chim biểu tượng cho gió. Đặc biệt vị thần này có miệng (các vị thần khác không có). Miệng hình loa kèn, há ra thấy răng như đang thổi phù phù. Đây là biểu tượng của gió. Tên được viết bằng hai chòm râu xoắn hình gió cuộn.

Đây là vị thần gió dương ứng với tượng gió dương Đoài vũ trụ khí gió.

-Dushara sau này có một khuôn mặt tương đương với thần bầu trời và sấm Hy Lạp Zeus. Ta thấy bầu trời dương là Khôn dương, thiếu âm nguyên thể của Gió dương. Như thế Zeus có một khuôn mặt là Sấm Dông Gió tương đồng bản thể với ông thần Sấm Dông Phù Đổng Thiên Vương của chúng ta. Và Dushara có một khuôn mặt Gió dương.

Vì thế mà Dushara đôi khi cũng được biểu tượng bằng tảng đá hình vòm bầu vũ trụ, bầu trời để trên tảng đá hình trụ tròn mang hình ảnh dương vật (trông không rõ bằng tảng đá thần dương vật có trọn cả thân dương vật đã thấy ở trên).

clip_image038

Tảng đá thần hình vòm để trên trụ tròng manh hình ảnh dương vật (Nabataea.net).

Nhìn theo hình vòm để trên trụ đế tròn thì hình vòm là nòng O mở ra mang dương tính và trụ ở dưới là nọc I. Đọc theo dịch từ dưới lên theo chiều dương tức hướng thiên, hướng dương, ta có IO, thiếu dương, nguyên thể của gió. Còn theo phía nọc dương, nhìn tảng theo hình dương vật thì có một khuôn mặt biểu tượng cho cọc, trụ, núi thế gian giống thần Đất Keb của Ai Cập cổ có dương vật là trụ chống thần nữ bầu trời Nut. Vì thần tổ Dushara có hai khuôn mặt Thần Núi Đất dương và Thần Bầu Trời-Sấm Dông (tương đương với Zeus) nên có khi biểu tượng bắng tảng đá hình trụ và có khi được biểu tượng bằng tảng đá thần hình vòm để trên bệ trụ trỏn mang hình ảnh dương vật.

-Ta cũng thấy tượng Gió âm (Tốn) qua một tảng đá thần  biểu tượng nữ thần Al-Uzza thấy tại đền Sư Tử có Cánh dưới đây:

clip_image039

Tượng Al-Uzza, tại đền Sư Tử có Cánh (Nabatea.net).

Tượng có hình thoi đứng ở hai góc dưới có một nghĩa là gió. Ở đây hình thoi đơn giản mang âm tính cho biết thần Al-Uzza có một khuôn mặt gió âm (Tốn).

Kiểm chứng lại ta cũng thấy rõ Al-Uzza sau này tương đương với thần nữ Ai Cập cổ Isis. Qua bài viết Sự Tương Đồng giữa Ai Cập cổ và Cổ Việt ta đã biết Isis và Âu Cơ tương đương với nhau.

Và ta cũng biết Âu Cơ có bản thể thế gian là Núi Cấn và tạo hóa là gió, bầu trời âm Tốn (nên mới đẻ ra bọc trứng thế gian Trăm Lang Hùng).

Rõ ràng Al-Uzza có một khuôn mặt gió âm Tốn viết bắng hình thoi đơn giản đứng mang tính chuyển động.

.Tam thế

Tứ tượng dương và tứ tượng âm liên tác sinh ra vũ trụ chia ra tam thế.

Ở Petra có rất nhiều am thờ ba trụ đá một lúc. Ví dụ: một am thờ ba tảng đá thần đã nói ở trên .

clip_image012[1]

Một am thời ba trụ đá (Nabataea.net).

Trên nóc một cửa am có hình cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống) thì hiển nhiên ba tảng đá thần này biểu tượng cho ba vị thần tam thế.

Ở chỗ khác cũng thờ chung ba tảng đá thần. Ở đây trên đầu tảng đá thần ở chính giữa có chữ nòng nọc vòng tròn-que hình vòng-tròn có chấm.

clip_image041

Am thờ ba tảng đá thần, trên đầu tảng đá giữa có chữ nòng nọc vòng tròn-que hình chấm-vòng tròn (Nabataea.net).

Như đã biết từ vòng tròn-chấm dưới dạng nòng nọc (âm dương) nhất thể có một nghĩa tạo hóa (chữ này là biểu tượng của thần mặt trời tạo hóa Ra Ai Cập cổ). Như thế ta thấy rõ đây là ba vị thần tam thế của tạo hóa.

Ở chỗ khác nữa cũng thờ ba tảng đá thần nhưng không có các hình chữ đi kèm.

­­

clip_image042

Am thờ ba tảng đá thần (Nabataea.net).

Ba tảng đá thần này có thể diễn tả bộ ba Tam Thần làm vào lúc ban sơ hay là Tam thấn thế gian nào đó.

Có lẽ muộn về sau, ở gần Đài Sư Tử có một tháp đá hình nhà.

clip_image043

Một tháp đá hình nhà ở gần Đài Sư Tử (natabaea).

Tháp này mang hình ảnh một tháp cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống) gồm phần mái vòm hình lồng diễn tả thượng thế, phần thân nhà hình trụ diễn tả trung thế và nền nhà, hạ thế. Nhà tháp đá này có mái vòm hình lồng ống yoni mang âm tính giống như tháp Champa của các thần nữ ở Mỹ Sơn:

clip_image044

Tháp Mỹ Sơn B5 có mái lồng ống yoni (hình chụp năm 2007).

(xem Ý Nghĩa Kiến Trúc Tháp Champa).

. Trục Thế Giới

Trục thế giới nối liền tam thế.

Thần Núi Dushara biểu tượng bắng tảng đá thần hình trụ hay kim tự tháp diễn tả Núi Vũ Trụ, Núi Trụ Thế Gian có một khuôn mặt là trục thế giới.

-Các đàn cao, đài cao, tháp cao, đỉnh núi cao, nơi cao mang hình ảnh đỉnh trục vũ trụ, trục thế giới dùng làm nơi dâng các lời cầu nguyện lễ vật để tế vũ trụ trời đất trong vũ trụ giáo (giống đài hiến tế ba tầng vòng tròn ở Thiên Miếu Bắc Kinh, Đàn Nam Giao ở Huế…).

clip_image045

Một đàn cao trên đỉnh núi (Nabataea.net).

Các nhà khảo cổ học cũng cho rằng người Nabataea mai táng người theo điểu táng giống như người Tây Tạng và vài bộ tộc khác ở sa mạc. Xác người chết được để trên các đài cao cho chim kên kên ăn hết thịt, sau đó lấy xương khô đem về các nhà mộ mai táng. Các đàn cao dùng mai táng cũng mang một khuôn mặt trục vũ trụ.

Trụ Djinn

Như đã nói ở trên, trên đường dẫn vào Khe Vực có ba khối đá tạc đứng sừng sững như tháp trụ được gọi tên là trụ đá Djinn, Trụ Đá Thờ Vong Hồn, được coi là rất linh thiêng (có khoảng 40 trụ Djinn ở Petra). Trụ Djinn được các học giả hiện nay cho là Đài Trụ Thờ Vong Hồn, Âm Hồn vì bên trong một trụ thấy có hình hai ngôi mộ. Ở một góc cạnh nào đó, có nghĩa tương đương với am cô hồn của Việt Nam. Thật ra, theo tôi, phải hiểu theo vũ trụ giáo mới thấu đáo được. Thật vậy, ta phải hiểu trụ Djinn dùng chôn người chết là một thứ mộ tháp giống như mộ tháp stupa của Phật giáo. Stupa vốn nghĩa là mộ, mả. Ở Việt Nam có những tháp stupa hình trụ vuông trong chôn các vị cao tăng ở sân chùa. Trụ thờ vuông Djinn mang hình ảnh Núi Trụ thế gian, Trục Thế Giới dùng làm mồ chôn người chết, giúp hồn người chết có đường lên cõi trên.

Rõ như ban ngày Trụ Djinn của Nabataea đã mang ý nghĩa Núi Trụ Thế Gian, Trục Vũ Trụ của vũ trụ tạo sinh, dịch không phải chỉ đơn giản mang nghĩa một trụ đá thờ vong hồn, hồn ma như ngày nay đang hiểu như vậy.

.clip_image046

Một tháp ở Mỹ Sơn và ngôi bảo tháp Phật Hòa Phong của chùa Báo Ân gần Hồ Hoàn Kiếm.

Ta thấy rõ Trụ Djinn trong có chôn người chết mang hình ảnh của một tháp Phật, tháp Champa trụ vuông cũng mang hình ảnh cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống), trục thế giới.

.Cây v ũ trụ:

Tam thế diễn tả bằng cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống).

-Như đã thấy ở trên, tại am thờ ba tảng đá tam thế, trên vòm nóc có hình cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống).

-Tảng đá thần hình cây nấm vũ trụ mang hình ảnh Cây Nấm Vũ Trụ.

clip_image047

Tảng đá thần hình cây nấm vũ trụ (Nabataea.net).

Cây nấm vũ trụ có thể là của ngành nọc dương thái dương vì cây nấm có một khuôn mặt là dương vật. Trường hợp này thấy rõ qua trống đồng nòng nọc (âm dương) của đại tộc Đông Sơn là trống biểu của ngành nọc dương thái dương (vì trống có một nghĩa là đực, dương như gà trống = gà đực) nên lấy cây nấm làm cây vũ trụ (cây tam thế, cây đời sống). Trống Nguyễn Xuân Quang VI hay Heger I mang trọn ý nghĩa vũ trụ tạo sinh, vũ trụ giáo diễn tả tam thế nên có hình cây nấm.

cthtd 10

.Dushara có một khuôn mặt Núi Vũ trụ, trục thế giới giống như khuôn mặt Meru của Shiva có một khuôn mặt là cây vũ trụ.

.Trụ Djinn.

Như đã nói ở trên có một khuôn mặt l àcây vũ trụ.

Rõ như ban ngày văn hóa gốc Nabataea thấy qua sự thờ phượng các vị thần vũ trụ tạo sinh bằng các tảng đá thần rập khuôn theo vũ trụ giáo. Dưới hình thức các tảng đá thần cho biết vũ trụ giáo ở giai đoạn đầu chuyển tiếp từ thờ đa thần vật thiên nhiên qua sự khởi đầu thờ đa thần vật có hình tượng người.

(còn nữa).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: