MƯƠI ĐIỀU VỀ ALASKA, ĐẤT MẶT TRỜI NỬA ĐÊM (phần 8 và hết)

(*nếu cần bấm hai lần vào tựa bài để mở bài).

MƯƠI ĐIỀU VỀ ALASKA, ĐẤT MẶT TRỜI NỬA ĐÊM.

(phần 8 và hết)

DU LỊCH NỘI ĐỊA ALSAKA

Nguyễn Xuân Quang

9. Đi Xe Lửa

Chúng tôi sáng sớm xuống thăm tỉnh Talkeetna để buổi chiều đi du ngoạn bằng xe lửa hướng về Anchorage.

clip_image001

Bản đồ vị trí Talkeetna (akvacationhomes.com)

Theo thống kê năm 2010, dân số tỉnh Talkeetna chỉ có 876 người.

Talkeetna vẫn giữ nguyên vẹn sắc thái cũ của một tỉnh thời khai phá.

clip_image003

(ảnh của tác giả).

Từ xa xưa, Talkeetna đã là một tỉnh lẻ quan trọng. Talkeetna nằm ở hợp lưu của ba con sông Susitna, Chulitna và Talkeetna. Xin nhắc lại tiếng thổ dân Athabascan tên sông tận cùng bằng -na. Phần cuối chữ na này ruột thịt với gốc Việt ngữ na có nghĩa là nước như (nước lã), nác (nước), nát (tan ra vì nhiều nước như tan nát, nát bét, cơm nát), nhão (vì có nhiều nước như nhão nhoét, cơm nhão)…

Tại hợp lưu của ba sông này có thể trông thấy núi Denali. May mắn hôm đó trời quang mây tạnh chúng tôi đã có dịp thấy được núi này.

clip_image005

clip_image007

Hợp lưu của ba con sông với núi Denali phía sau.

Năm 1916, Talkeetna được chọn làm tổng hành dinh vùng của đường sắt Alaska. Vì vậy mà

Talkeetna được dùng nhiều trong phim ảnh như trong loạt phim chiếu trên truyền hình Railroad Alaska, một Show TV trên Kênh Discovery.

Vì vậy mà chúng tôi xuống đây để khởi sự chuyến du lịch bằng đường sắt.

Cả tỉnh chỉ có một con Đường Chính (Main street) gồm các tiệm bán thực phẩm, bánh kẹo, quán bar, cà phê, nhà trọ và nhiều tiệm ăn.

Khu Phố Dưới được cho là Địa Điểm Lịch Sử Quốc Gia Cổ có từ năm 1900.

clip_image009

Khu Lịch Sử Talkeetna.

Khu phố gồm tiệm Bán Bách Hóa Nagley (Nagley’s General Store),

clip_image011

Tiệm Bách Hóa Nagley và tiệm ăn West Rib Pub & Grill (ảnh của tác giả).

Quán Trọ Bên Đường Talkeetna Road house

clip_image013

Talkeetna RoadHouse (ảnh của tác giả).

Quán có bánh ngọt rất ngon.

Nhà Hàng Ăn Ở Fairview (Fairview Inn).

clip_image015

Fairview Inn.

Tổng thống William Haring, lúc đó đã về hưu, đến Alaska để đóng cái đinh móc cuối cùng vào con đường rầy Klondike để khánh thành. Ông dừng chân tại quán Fairview này ăn uống. Khi rời Alaska, ba ngày sau lâm bệnh và qua đời ở San Francisco. Dư luận cho rằng ông bị đầu độc ở Fairview Inn này.

Điểm quan trọng nhất ngày nay ngoài trạm xe lửa quan trọng trong vùng, về mùa leo núi  Talkeetna còn là nơi tập trung để ghi danh, huấn luyện của hàng ngàn người leo núi Denali từ khắp nơi trên thế giới.

Vì thế tại đây không thiếu một trò tiêu khiển nào về thiên nhiên trắng Alaska như ngoạn cảnh bằng máy bay phao, đi bè, đi xe đạp đường núi, đi bộ trong rừng núi, cắm trại, câu cá và đi săn…

Vì là một thành phố quan trọng về du lịch, Talkeetna mùa nào có lễ hội mùa đó ví dụ như vào tháng ba có cuộc đua trượt tuyết đường dài việt dã Oosik (cross country skiing) đi qua 50 km trong một cảnh quan tuyết trắng tuyệt vời của Rặng Núi Alaska. Lễ hội Thả Phân Hươu Ăn Vỏ Cây (The Moose Dropping Festival) vào tháng bẩy (dropping là phân hươu và cũng có nghĩa thả xuống). Mọi người chơi xổ số đoán xem số phân hươu thả từ trực thăng xuống mục tiêu là bao nhiêu (trò chơi này đã bị bãi bỏ mới đây). Vào tháng 12 có Đấu Giá Phụ Nữ và Nam Giới Độc Thân Hoang Dã (wilderness Woman and Bachelor Auction).

Lễ hội lớn nhất về mùa đông…

Điểm đặc biệt là tỉnh Talkeetna là một vùng không được cai quản bởi một tổ hợp địa phương (un incorporated area). Talkeetna chỉ có Hội Đồng Thành Phố và Thị Trưởng Danh Dự là một chú Mèo cụt đuôi tên là Stubbs từ năm 1997. Thị trưởng Mèo Stubbs đã được dân chúng bầu bằng phiếu viết tay (write-in) của các cử tri chống lại các ứng viên thị trưởng người (có lẽ vì rất ngợm!).

Năm 1997, Lauri Stec, quản lý tiệm Nagley tìm thấy Stubbs trong một cái hộp cùng mấy con mèo con khác. Stec giữ Stubbs lại nuôi vì Stubbs cụt đuôi.

Hiện nay Thị trưởng Mèo Stubbs vẫn còn tại chức. Năm 2013 Stubbs bị một con chó tấn công lủng phổi, gẫy xương ức và một vết thương sâu bên sườn phải đưa đi nhà thương lớn ở Wasilla. Cả thế giới gởi tiền đóng góp trả y phí chữa trị cho Stubbs. Tiền cho quá nhiều, số tiển thặng dư bỏ vào quĩ giúp đỡ thú vật vô chủ, vô gia đình, lang thang trong tuyết lạnh.

Hàng ngày bây giờ Stubbs vẫn nhận được thư từ và thiệp từ khắp nơi trên thế giới gởi về. Nhiều du khách tìm gặp để nói một tiếng chào cùng thị trưởng.

Buổi trưa chúng tôi đến ăn trưa tại một tiệm ăn nổi tiếng ở đây là West Rib Pub & Grill

clip_image017

Tiệm ăn West Rib Pub & Grill.

ở sát vách với Tiệm bách Hóa Nagley và chúng tôi đã có dịp gặp Mèo Thị Trưởng Stubbs này.

clip_image019

Thị Trưởng Mèo cụt đuôi Stubbs tại tiệm ăn West Rib Pub & Grill (ảnh của tác giả).

Tên tiệm  West Rib Pub đặt theo tên Bờ Sườn Núi phía Tây của Núi Denali chứ không phải là Món Sườn Miền Tây Hoa Kỳ! Con đường ở Sườn Phía Tây leo lên đỉnh núi là con đường khó khăn và nguy hiểm nhất, chỉ những tay leo núi nhà nghề mới dùng con đường này. Hàng năm có đến 2.000 người leo núi. Một số sau khi đã thành công leo lên được đỉnh núi Denali, họ trở về đây ăn mừng thành công vì thế với cái tên này, tiệm ăn coi như là nơi bản doanh ăn mừng thành công.

Cũng vì thế tiệm có những thứ bia tự làm lấy cũng như các món ăn rất nổi tiếng. Trong các món ăn có món Hamburger khổng lồ lừng danh ‘The Biggest Burger in the Biggest State’, đã từng được trình chiếu trên Kênh Truyền Hình Du Lịch Travel, chương trình Man vs Food, Seward’Folly.

clip_image021

Món hamburger lớn nhất của tiểu bang lớn nhất của Hoa Kỳ (ảnh của tác giả).

Món hamburger này nặng hơn 5 pounds gồm 2 miếng thịt caribou nướng mỗi miếng 1 pound, ba tầng bánh, nửa pound ham xông khói, 6 ounces phô mai Thụy Sĩ, 6 ounces phô mai Mỹ, hành tây chiên, cà chua, rau diếp thái lát và “fat ass sauce” gồm kem chua (sour cream), ba chỉ chiên (bacon) và ớt jalapenos tuyệt cú mèo…

Sau hơn hai tuần lễ leo lên được tới đỉnh núi Denali, trở về ăn cái hamburger này thì thật là … quá đã!

Dĩ nhiên, chưa leo núi, chúng tôi không thể nào ăn hết được cái hamburger khổng lồ này. Đành trở về với món cua Alaska tươi hấp:

clip_image023

Cua Aslaka tươi hấp.

và cá halibut chiên dòn.

clip_image025

Cá halibut chiên dòn.

Cua ở đây còn sống rất tươi. Vì như đã biết, Talkeetna ở hợp lưu của ba dòng sông, là tổng hành dinh của một hệ thống hỏa xa vùng nên thực phẩm và hải sản rất tươi.

Sông Susitna bắt nguồn từ núi băng tuyết chẩy ra Thái Bình Dương gần Anchorage là một trong ba con sông hợp lại tại Talkeetna còn là một nguồn thủy điện quan trọng. Tiểu bang Alaska dự trù xây đập thủy điện trên sông này.

Dân trong vùng phản kháng kịch liệt cho rằng đập sẽ làm thiệt hại tới thiên nhiên, vùng giải trí và đời sống dân trong tỉnh ví dụ đưa ra điển hình là Đập Tam Hợp của Trung Quốc.

clip_image027

Không (xây) Đập Su (ảnh của tác giả).

Vì thế mà dự án này chưa thực hiện được.

Xế trưa chúng tôi lên xe lửa hướng về Anchorage.

clip_image029

clip_image031

Toa xe như nhà lồng kính để nhìn thấy cảnh vật tối đa.

Xe lửa đi qua nhà b Sarah Palin, cựu thốngđốc Alaska và nguyên là phó ứng cử viên phó tổng thống trong liên danh với thống đốc Arizona John McCain.

clip_image033

Nhà của bà Sarah Palin (ảnh của tác giả).

Ngoạn cảnh bằng xe lửa rất thư dãn. Nhâm nhi ly cà phê, cốc rượu hay ăn bữa ăn nhẹ, chỉ hai tiếng rưỡi là về tới Anchorage.

10. Anchorage

clip_image034

Anchorage là thành phố lớn nhất tiểu bang Alaska. Đã nhiều lần Anchorage đòi trở thành thủ đô của Alaska nhưng dân Alaska vẫn giữ Juneau làm thủ đô, mặc dầu như đã biết, Juneau là thủ đô duy nhất của Hoa Kỳ không có đường bộ đi tới. Chỉ có thể tiếp cận bằng đường biển và bằng phi cơ.

Vị trí Anchorage chỉ cách 90% thế giới kỹ nghệ trong vòng 9 giờ rưỡi bằng đường hàng không. Vì thế Anchorage là trạm dừng chân của nhiều chuyến bay hành khách thế giới và là ổ trục (hub) của hệ thống chuyên chở hàng hóa FedEx. Phi trường Ted Stevens Anchorage International Airport là phi trường chuyển vận hàng hóa bận rộn đứng hàng thứ 3 của thế giới sau Memphis và Hồng Kông. ASlaka là con đường vòng lớn giữa Á châu và 48 tiểu bang miệt dưới.

clip_image036

clip_image038

Anchorage là trục lộ hàng không thế giới (ảnh của tác giả).

Chúng tôi ở khách sạn Captain Cook. Khách sạn nguyên thủy xây từ năm 1900, đây là một dấu mốc địa danh lịch sử ở trung tâm Phố Dưới.

clip_image040

Huy hiệu cho thấy tầu của Thuyền trưởng James Cook đến Alaska.

Trong khách sạn có những bức tranh vẽ về thổ dân Alaska thời James Cook đặt chân tới Alaska.

clip_image042

Một cặp thổ dân. Người nam đội mũ lưỡi trai.

Tất cả các phòng đều nhìn xuống lõm biển Cook hay thấy rặng núi Chugach.

Con đường đi dạo dọc theo lõm biển Cook chỉ cách khách sạn có hai block phố.

Bãi biển trong lõm biển Cook ở Anchorage là những bãi bùn lầy (mudflats) rất nguy hiểm. Bãi lầy do bùn biển và phù sa của các con sông đổ vào lõm biển. Bãi lầy dễ bị sa lầy lún xuống rất nhanh và có khi thủy triều đổ ập tới như ngựa phi có thể gây ra chết người.

clip_image044

Bãi lầy ở bờ biển Anchorage (ảnh của tác giả).

Ngọn Núi Người Đẹp Nằm Ngủ thấy rất rõ ở bên kia lõm biển Cook.

clip_image046

Núi Người Đẹp Nằm Ngủ (ảnh của tác giả).

Núi Người Đẹp Nằm Ngủ (Sleeping Lady Mountain) là tên thông thường của Núi Susitna nằm ở phía tây bắc của Anchorage. Núi là loại núi băng hà nên đỉnh dẹp, có hình một người nữ nằm tóc trải dài ngược lên phía trên.

Đây là một thứ Hòn Vọng Phu của thổ dân Alaska. Nàng Susitna đã ngủ vùi trong lúc kiệt sức chờ chồng là Nekatla từ phương trời xa trở về. Chàng có sứ mệnh ra đi như một dũng sĩ đến thuyết phục lũ giặc người Khổng Lồ ngưng xâm lăng. Nàng chờ mãi trên đỉnh núi tuyết mà không thấy bóng chàng về. Kiệt sức nàng nằm xuống đỉnh băng hà ngủ vùi. Dân nàng không dám đánh thức nàng dậy, sợ nàng khi thức dậy biết chồng mình không bao giờ trở về nữa. Trong mơ nàng vẫn thấy chàng sẽ trở về.
Dân làng kết một chiếc chăn bằng hoa rừng đắp lên người nàng và nàng vẫn còn ngủ cho tới ngày hôm nay.

Tổng quát Anchorage là một đô thị có đầy đủ mọi thứ giống như các đô thị khác ở Mỹ chỉ khác là có sắc thái riêng của miền dưới vòng đai Bắc Cực.

Nếu muốn tìm hiểu về văn hóa thổ dân Alaska nên đến viếng thăm Trung Tâm Truyền Thống Dân Bản Địa Alaska và Bảo Tàng Viện Anchorage.

.Trung Tâm Truyền Thống Dân Bản Địa Alaska.

clip_image048

Trung Tâm Truyền Thống Dân Bản Địa Alaska (ảnh của tác giả).

Ngay trước trung tâm có tượng Thần Quạ, Đấng Sáng Thế.

clip_image050

Thần Quạ Raven, Đấng Sáng Thế, điêu khắc của John Hoover người Aleut.

Trong làng văn hóa có những cột totem.

clip_image052

Totem.

Ở đây có đủ tất cả các thứ về đời sống vật chất và văn hóa của các thổ dân Alaska.

Có một vật liên hệ tới tên Việt ngữ.

clip_image054

Mũ lưỡi trai (ảnh của tác giả).

Chiếc mũ này dùng trong khi đi săn cá hay thú, che cho khỏi chói mắt vì ánh sáng mặt trời và ánh nắng phản chiếu trên tuyết. Mũ làm theo hình nửa mảnh con trai (mussel). Vì vậy mà Việt ngữ mới gọi là mũ lưỡi trai.

Đặc biệt là ở đây đang trưng bầy các mặt nạ diễn tả các bệnh tật của Elizabeth Ellis & Drew Michael ví dụ như:

-Bệnh tim mạch.

clip_image056

Bệnh Tim Mạch (ảnh của tác giả).

Mặt nạ diễn tả chứng nghẽn mạch máu cơ tim và vùng cơ tim bị chết.

-Bệnh Tiểu Đường:

clip_image058

Mặt nạ Bệnh Tiểu Đường (ảnh của tác giả).

Mặt nạ diễn tả biến chứng chính của bệnh tiểu đường là tim mạch.

-Bệnh liệt kháng thụ đắc (AIDS/HIV).

clip_image060

Mặt nạ bệnh AIDS/HIV (ảnh của tác giả).

Mặt nạ diễn tả hệ miễn nhiễm bị siêu vi HIV tấn công.

Đây là một cách giáo dục y học đầy nghệ thuật.

……

Bảo Tàng Viện Anchorage.

Bảo Tàng Anchorage là một bào tàng viện cỡ tầm vóc quốc tế trưng bầy đầy đủ thứ về Alaska và các thổ dân Alaska.

clip_image062

Không thể nào kể hết được.

Chỉ xin nêu ra một mặt nạ trong bộ sưu tập mặt nạ thổ dân Alaska:

clip_image064

Mặt nạ Kegginapuk của người Yupi’k.

Đây là loại mặt nạ hai mặt. Kéo sơi dây, mở ra mặt nạ ẩn dấu bên trong, hai bên có hình hải cẩu và hươu caribou. Người Yupi’k dùng mặt nạ này trong lễ hội đi săn mùa đông.

Phải mất một ngày mới xem hết được những phần chính của bảo tàng viện.

11. Ẩm Thực.

Dĩ nhiên Alaska có rất nhiều hải sản. Đánh cá chính là ở biển Bering và Bắc Thái Bình Dương.

Hải sản là thứ thực phẩm rẻ nhất ở Alaska so với các thứ khác phải nhập cảng từ bên ngoài vào.

Cá hồi là thu hoạch chính. Đi săn hươu cào tuyết caribou, hươu ăn vỏ cây moose và dê núi Dall để dùng làm thực phẩm riêng cho gia đình còn được phép ở những cộng đồng Bụi (Bush communities).

Vì thế đến Alaska phải tìm ăn các đặc sản ở đây.

Thứ nhất là cua Alaska.

Ở đây chúng ta có dịp ăn cua Alaska tươi, còn sống. Thịt không bở vì đông lạnh, rất ngọt và còn thơm hương vị biển băng Bắc Cực. Dĩ nhiên giá cua tươi ở đây gấp năm, gấp 10 lần so với giá cua Alaska đông lạnh. Ăn trong các tiệm lớn, một đĩa chừng 1 pound cua tươi trên dưới 50 Mỹ Kim.

Thứ đến phải nếm thịt thú rừng Alaska. Tuy nhiên không thể tìm ăn được trong các tiệm ăn.

Như đã thấy thú rừng ở Alaska rất được bảo tồn, ở những hành lang thú đi qua, ống dẫn dầu phải làm cao lên khỏi mặt đất để không cản đường thú thiên di theo mùa.

Và cũng đã nói ở trên, ở Alaska chỉ cấp giấy phép cho du khách đi săn giải trí và cho dân Bụi đi săn để lấy thịt để dùng cho gia đình, bạn bè, tuyệt nhiên không được đem bán, hầu tránh nạn đi săn lậu. Có những nơi người dân ghi tên vào danh sách muốn ăn thịt thú rừng, khi có thú rừng bị nạn như do tai nạn xe cộ chẳng hạn, những người này sẽ được thông báo tới nhận phần thịt được chia.

Trong thương mại và các tiệm ăn chỉ được phép bán thịt gọi là hươu cào tuyết caribou. Thật ra đây không phải là thịt caribou sống trong rừng núi thiên nhiên mà là thứ caribou đã được thuần hóa thành gia súc nuôi trong các trang trại. Những con caribou nuôi trong các trang trại này biến thành hươu reindeer dùng làm thực phẩm, kéo xe vì thế mới có tên là tuần lộc (hươu dùng trong vận chuyển). Những tiệm ăn đáng lý phải ghi trong thực đơn là thịt reindeer nhưng nếu họ đề là caribou là cố ý lừa thực khách.

clip_image066

Xe bán hot dog Reindeer. Chủ nhân này rất đàng hoàng không đề là caribou hot dog để đánh lừa người ăn

(ảnh của tác giả).

clip_image068

Hamburger Caribou nuôi trong trại hay reindeer.

Còn thức ăn Việt Nam, nhìn vào quyển niên gián điện thoại, thấy rất nhiều tiệm ăn Việt Nam. Dĩ nhiên không thể thiếu Phở. Các tiệm ăn Việt Nam ở đây có vẻ làm ăn khá vì có tiệm mở thêm chi nhánh. Tiếc một điều là khách sạn Captain Cook của chúng tôi ở Phố Dưới không có tiệm ăn Việt Nam, phải lên Phố Giữa khu trung lưu mới có. Tuy nhiên có tiệm quảng cáo giao thức ăn tới khách sạn nếu mua trên 30 Mỹ Kim. Định bụng có dịp xuống Phố Giữa sẽ nếm thử phở Alaska.

Ngoài ra đừng quên ăn thức ăn bản địa nhất là kem Eskimo. Ngày xưa ở Saigon, thuở còn tuổi thơ thường mơ ước được ăn một cây cà rem Eskimo trong những ngày oi nồng. Ôi, ăn một cây kem Eskomo mà mơ một ngày nào lên được Bắc Cực thăm viếng người Eskimo. Và giờ đây mơ ước đã thành sự thực.

Tuy nhiên, ở đây, ta phải nếm thứ kem Eskimo thứ thiệt của chính người Eskimo, trong kem có mỡ reindeer ngầy ngậy, có dầu hải cẩu beo béo, có các trái cây rừng viên tròn (berries) và có loại có cả cá khô. Ăn vào nhớ mãi chuyến đi thăm Alaska Trắng, Xứ Mặt Trời Nửa Đêm.

Alaska, Alyeska, Vùng Đất Vĩ Đại.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: