USA: SPRINGFIELD VÀ COLUMBIA, BANG MISSOURI.

USA: SPRINGFIELD VÀ COLUMBIA, MISSOURI.

Nguyễn Xuân Quang

SPRINGFIELD

Trên đường từ Branson về Kansas City, chúng tôi tạt ngang qua tỉnh Springfield.

clip_image002

(nguồn: enchantedlearning.com).

clip_image004\

Vị trí tỉnh Springfield ở tiểu bang MO (nguồn wikipedia).

Springfield là thành phố lớn thứ 3 của MO. Theo thống kê dân số năm 2010 có 159.498 người.

Springfield là địa điểm trọng yếu của thời di dân 1850, là chỗ khai sinh ra con Đường 66 lịch sử của Hoa Kỳ.

Springfield cũng là chỗ con ‘Đường Mòn Nước Mắt’ (Trail of Tears) đi qua.

clip_image006

Bản đồ Những Nẻo Đường Nước Mắt trong đó có con đường bộ Lối Mòn Nước Mắt đi qua Springfiled(nguồn worldwidehippies.com).

Người di dân da trắng chiếm đất của thổ dân Mỹ Châu để định cư, khai khẩn, đã cưỡng ép những tộc thổ dân đối kháng như Cherokee, Muscogee, Seminole và Choctaw ở miền Đông Nam (Tennessee) phải bỏ quê cha đất tổ đi về vùng Địa Giới Thổ Dân (Indian Territory) ở bờ Tây sông Mississipi (Oklahoma, Arkansas) vào năm 1831. Dọc đường, nhiều ngàn thổ dân đã chết vì thời tiết khắc nghiệt, vì bệnh tật, thiếu ăn… Những con đường bi thảm này gọi là Đường Mòn Nước Mắt.

Springfield có biệt danh là Thành Phố Hoàng Hậu của Ozarks và là nhà của nhiều Đại Học như Missouri State University, Drury University và Evangel University.

Chúng tôi chỉ có vài tiếng đồng hồ ghé thăm nên chọn một địa điểm được nhiều người đề nghị. Đó là cơ sở bán các vật dụng dùng cho đời sống ngoài trời tên là Bass Pro Shop Outdoor World.

clip_image008

Cửa chính của tiệm (ảnh của tác giả).

Tiệm này là tiệm ông nội, bố già (Grandaddy of all Outdoor Stores) đẻ ra hệ thống các tiệm con cháu hiện nay ở khắp nơi, nhất là ở vùng Trung Mỹ. Tiệm thủy tổ này ra đời tại đây lúc đầu chỉ là một quán nhỏ bán mồi câu cá.

clip_image010

Tượng ông tổ của nhà hàng đang ôm một con cá Hanh (Bass).

Hàng chữ trên cửa vào: Welcome Fishermen, Hunters and Other Liars (Chào Đón Quí Vị Đi Câu, Săn Bắn và Những Kẻ Nói Láo Khác).

Những kẻ nói láo là những người đi câu, đi săn xong, tìm mua cá, mua chim, mua thú đem về khoe.

Tiệm bây giờ phát triển lớn nhất trong hệ thống các tiệm bán vật dụng về đời sống ngoài trời như săn bắn, cắm trại, câu cá, đi thuyền, đi núi, đi rừng và các loại thể thao ngoài trời…

Ngoài bán hàng, tiệm còn là

.Một Sở Thú Điêu Khắc và Nhồi Bông.

Tiệm là một thứ sở thú trưng bầy đủ loại thú, chim, nhất là các loài ở MO,

-hoặc bằng các tượng điêu khắc thú vật:

clip_image012

Tượng hươu bằng đồng.

-hoặc bằng thú vật nhồi bông:

clip_image014

Các muông thú nhồi bông trong môi sinh thiên nhiên (ảnh của tác giả).

.Một Phòng Triển Lãm Nghệ Thuật

Trên tường tiệm trưng bầy các tác phẩm nghệ thuật về thiên nhiên của các nghệ sĩ trong vùng và toàn quốc.

.Một Viện Trưng Bầy Thủy Tộc.

Tiệm có một hệ thống thác nước, ao, hồ, những bể cá vĩ đại trưng bầy những loài thủy tộc hiếm lạ trong vùng và khắp nơi.

Ở đây có hai con cá Alligator Gar vào loại lớn nhất thế giới.

clip_image016

Cá gạc mõm cá sấu (alligator gar) (ảnh của tác giả).

Được gọi là gar vì có mõm dài như nọc nhọn. Gar chính là Việt ngữ gạc (sừng hươu, vật nhọn). Ta thấy gar = gạc (sừng), theo g=h (gồi = hồi), ta có gar = hart, hươu đực, hươu sừng (chỉ con đực mới có sừng, có gạc, ngoại trừ loài tuần lộc reindeer con cái mới có sừng). Hart chính là Việt ngữ hươu, hưu, hiêu. Hươu là conhèo, con cọc, con nọc, con đọc, con đục, con đực. Con lộc (Hán Việt) là con log (thân cây, khúc củi), con nog (then cây cài), con nọc. Trong khi đó nai là con nái con cái (xem Giống Đực Giống Cái Trong Tiếng Việt). Gar vì thế cũng có nghĩa là vật nhọn biểu tượng cho bộ phận sinh dục phái nam. Theo g=c (như gài = cài), ta có gar = cặc. Gar cũng = gã. Pháp ngữ garçon, con trai. Gã và garçon có gar, có gạc, có cặc. [Còn thằng boy bòi, các chàng có chàng (chisel), có đục…].

Gọi là gar cá sấu vì mõm dài và có răng nhọn như mõm cá sấu như thấy rõ qua hình dưới đây.

clip_image018

Con cá alligator gar này dài 8 bộ 3 đốt (inch.) ¾, chiếm kỷ lục thế giới do John Paul và Johnny Morris bắt được ở sông Trinity, đông Texas vào ngày 31 tháng 8, 2007 (ảnh của tác giả).

Dĩ nhiên không thể thiếu cá sấu. Cho tới năm vừa qua, ở đây có nuôi con cá sấu trắng (bạch tạng) Big Al (hiện nay đã chuyển về Florida). Hiện giờ chỉ có cá sấu thường.

Rùa hộp chân ba ngón là biểu tượng về loài bò sát của bang MO:

clip_image020

Rùa hộp chân ba ngón (ảnh của tác giả).

và ba ba mai mềm

clip_image022

Ba ba mai mềm (ảnh của tác giả).

MO có hai loại ba ba mai mềm. Để bù đắp lại khuyết điểm vì có mai mềm không thể chui vào mai cố thủ nên chúng có móng vuốt rất sắc và bơi nhanh để tự vệ, thoát thân. Thịt ba ba mai mềm, ăn được cả mai, rất ngon. Vì vậy MO có luật chặt chẽ về đánh bắt, chỉ cho bắt theo mùa và giới hạn số lượng. Loại này mà ở Việt Nam thì chắc chắn có đường tuyệt chủng vì mấy ông bợm nhậu. Đó là chưa kể mấy ông bác sĩ “Ôm Em Đi” ‘OMD’ (Oriental Medicine Doctor) Việt Nam nhờ mấy chú ba Tầu chế ra thuốc bổ Mu Rùa cho các bà, các cô, nhất là các bà xồn xồn. Các ông bác sĩ loại này quảng cáo là  ăn gì bổ đó, cường âm và chống lão hóa.

Cá nheo kênh rạch (channel catfish) là cá biểu của bang MO:

clip_image024

Cá nheo kênh rạch, cá biểu của MO (ảnh của tác giả).

Cá nheo là một loại cá ria mèo.
Mặc dầu gọi là cá channel catfish nhưng thấy cả ở sông, hồ, ao, có con nặng tới 50 pounds. Vì sống ở dưới đáy bùn tối tăm, loại cá này có các mầm vị giác (taste buds) ở trên da khắp thân người, nhiều nhất ở bốn cái ria mèo, để tìm thức ăn.

Ngoài ra còn có cả cá sturgeon có trứng làm caviar…

Dĩ nhiên còn nhiều nữa.

.Viện Bảo Tàng Súng Thể Thao Quốc Gia của NRA (NRA National Sporting Arms Museum).

Bảo Tàng Viện do Hiệp Hội Súng Quốc Gia (National Rifle Association) hợp tác với tiệm, có cả ngàn các loại súng săn bắn từ năm 1.600 tới nay, gồm nhiều súng ống từ Bộ Sưu Tập của Viện Bào Tàng NRA.

clip_image026

Súng của Clark và Lewis, hai nhà thám hiểm, khai phá ra con đường mòn Oregon đi về Miền Tây và ra tới tận Thái Bình Dương (ảnh của tác giả).

clip_image028

Súng hai nòng Bonaparte Napoleon (ảnh của tác giả).

clip_image030

Một khẩu súng cổ Thái Lan (ảnh của tác giả).

Bào Tàng cũng có các loại súng của Công Ty Súng Remington, các súng lục có chạm khắc của thời khai phá Hoa Kỳ và súng của các nhân vật nổi tiếng như Jessie James, Annie Oakley, Tổng Thống Teddy Roosevelt và Dwight Eisenhower.

Ngoài ra có cả một bộ sưu tập nhiều triệu Mỹ Kim về Súng Đạn của Quân Đội Hoa Kỳ.

Tác giả gặp lại khẩu súng Garand M1, có gốc cội từ Springfield Armory, súng đã dùng từ thời Thế Chiến Thứ II mà các sinh viên Quân Y hiện dịch đã tập xử dụng khi tham dự hai khóa huấn luyện quân sự mùa hè tại Trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt.

clip_image032

Tác giả và súng Garand M1 tại quân trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt (ảnh của bác sĩ Trần Quốc Đông tặng).

Lúc đó tác giả đoạt giải thiện xạ và được gắn huy chương thiện xạ ‘con cua’.

……

Đứng ở đây mới hiểu rõ tại sao nhiều người Mỹ thích súng và Đảng Cộng Hòa vẫn ‘phải’ ủng hộ NRA và những cử tri đòi quyền mang súng, giữ súng.

Tiệm cũng có sân bắn súng trong nhà cho khách hàng thử và tập bắn, có chỗ sửa chữa súng và dậy cách lau chùi, bảo trì súng.

.Phòng Cung Tên Archery Hall of Fame.

Trưng bầy các loại cung tên dọc theo dòng lịch sử Hoa Kỳ.

Tiệm cũng có phòng bắn cung. Ai muốn bắn thử cũng được.

Ngoài ra tiệm còn có tiệm ăn Hemingway, quán cà phê, tiệm hớt tóc, trang điểm…

Buổi trưa chúng tôi đi tìm ăn món Gà Hạt Điều (Cashew Chicken). Đến Springfield phải nếm món Cashew Chicken này. Gà Hạt Điều của Springfield, MO là loại chiên ròn. Món này do một đầu bếp Trung Quốc  tên Leong di cư tới Hoa Kỳ năm 1940 nghĩ ra. Ông tìm cách chế biến từ một món ăn Tầu cũ là món gà xào kung pao với đậu phụng thành một món mới cho hợp khẩu vị dân địa phương.

Dân Mỹ thích ăn gà chiên ròn (như Kentucky Fried Chicken, Popeyes Chicken, Church’s Chicken) nên thay vì gà xào với đậu phụng kiểu kung pao, ông chiên ròn thịt gà thái cục nhỏ, trên đổ sốt, rắc hành hoa phi dầu mỡ và hạt điều rang thơm ròn. Món Gà Hạt Điều chẳng mấy chốc nổi danh lừng lẫy ở tiệm Leong’s Tea House của ông ở Springfield và được bầu là ‘dish of the city’ (‘món ăn của thành phố’). Hàng năm Springfield tổ chức lễ hội với chủ đề quanh món Gà Hạt Điều này: ‘Springfield Sertoma’s Cashew Craze’.

Ngày nay món này bán trong tất cả các tiệm Tầu và cả các tiệm ăn không Tầu ở Springfield và ở nhiều nơi khác. Món Gà Hạt Điều kiểu Springfield này được giới thiệu nhiều trong các chương trình ẩm thực trên TV và đài phát thanh và ngay cả được chọn làm món ăn đãi tiệc ở Quốc Hội Hoa Kỳ.

Ngày nay ở Springfield còn tiệm bán món này của người con ông Leong.

Thời tiết dự đoán có mưa vào buổi chiều ở Kansas City nên để tránh mắc mưa, chúng tôi đành chọn một tiệm ăn Tầu gần Bass Pro Shop.

Chúng tôi vào tiệm ăn Đông Tây, trên kính trước cửa có quảng cáo chữ lớn ‘Gà Hột Điều Springfield Đặc Biệt’.

Khi vào ăn, nghe tiếng Việt nói léo nhéo, hóa ra chủ nhân là một người Việt gốc Hoa tỵ nạn.

Trên đường về chúng tôi dừng chân ở một địa điểm cuối là tỉnh Lama để thăm căn nhà, nơi sinh của Tổng Thống Harry S. Truman.

clip_image034

Tổng Thống Harry S. Truman là vị tổng thống thứ 33 của Hoa Kỳ và là tổng thống duy nhất của MO. Ông là người chấm dứt được Thế Chiến Thứ II sau khi quyết định thả hai quả bom nguyên tử xuống Nhật. Ông trợ giúp thành lập Liên Hiệp Quốc, ban bố chủ thuyết Truman ngăn chặn chủ nghĩa Cộng Sản và thông qua Kế Hoạch Marshall 13 tỉ Mỹ Kim để tái thiết lại Âu Châu (vậy mà dân Pháp ngày nay ghét Mỹ!).

COLUMBIA

Để đi qua hết những thành phố lớn của MO, trên đường đến Nashville, Tennessee chúng tôi tạt qua tỉnh Columbia.

clip_image036

Vị trí Columbia ở MO (nguồn Wikipedia).

Columbia có dân số 115.276 người, đứng hàng thứ tư ở MO.

Những người đầu tiên ở đây là thổ dân Mỹ Châu sống khoảng 12.000 năm trước. Sau đó vào Thời Đất Rừng (Woodland) có các tộc sống trong các làng dọc theo dòng nước và có văn hóa đắp gò đống thuộc nền văn hóa Mississipi. Về sau Nước Osage và Missouria bị các con buôn người Pháp đánh đuổi ra khỏi vùng và sau đó người Mỹ tiên phong tới định cư.

Dân chúng ngày nay nhiều nhất là người da trắng, da đen, kế đến là dân Á châu.

Hiện nay dân Columbia có giáo dục cao và văn hóa theo Trung Tây mặc dầu dấu vết Miền Nam vẫn còn.

Thành phố Columbia đã từng được gọi là ’Athens của MO’ hay ‘Athens của Miền Tây’ bởi vì có những nét đẹp cổ điển. Tuy nhiên biệt danh nói tắt ‘CoMo’ được ưa chuộng nhiều (Co là Columbia và Mo là Missouri, CoMo là Columbia của Missouri).

Ba đại học Stephens College (1833), ‘Mizzou’ (1839) và Columbia College (1851) đã biến thành phố thành một trung tâm giáo dục, văn hóa.

Columbia nổi tiếng là thành phố đại học, là nhà của Đại Học Missouri (MU). Vì thế chúng tôi chỉ ghé qua thăm đại học này.

clip_image038

Đại Học Missouri (ảnh của tác giả).

Lưu ý tên Latin Vniversitas Missovriesis có hai chữ U viết thành hai chữ V. Trong nhiều ngôn ngữ như Latin, chữ U = V. Điểm này cũng thấy trong Việt ngữ. Trong Từ Điển Việt Bồ La có từ Ùa cơm chính là từ Và cơm. Và cơm là ùa cơm vào miệng.

Đại Học Missouri còn gọi là Mizzou, MU, Missouri-Columbia hay đơn giản là Missouri, thành lập năm 1839.

Vùng đất (campus) của Đại Học được gìn giữ làm thành một vườn thảo mộc. Campus cổ có trung tâm ở khu lịch sử Francis Quadrangle. Ở khu campus cổ này, phần lớn các tòa nhà làm bằng gạch nên gọi là Campus Đỏ với khu Francis Quadrangle nổi tiếng.

clip_image040

Francis Quadrangle với hàng cột và Jesse Hall theo kiến trúc Hy Lạp (ở đây cho thấy ngay tại sao CoMo có biệt danh là Athens của MO, của Miền Tây).

Campus mới với các kiến trúc Tân-Gothic làm bằng đá vôi MO gọi là Campus Trắng. Tòa nhà được chú ý nhất là Memorial Union.

clip_image041

Memorial Union (nguồn Wikipedia).

Vì có ba đại học nên CoMo là nơi tranh tài thể thao nổi tiếng giữa các đội thể thao đại học trong tỉnh, trong tiểu bang và cả với bên ngoài.

clip_image043

clip_image045

Vận động trường của Đại Học MU (ảnh của tác giả).

Có một điểm lý thú là đội football MU, University of Missouri, của Columbia và đội football KU của Kansas University là hai đội kỳ phùng địch thủ giống như USC và UCLA của Los Angeles. Những trận so tài sống mái gay cấn giữa KUMU đầy hào hứng làm liên tưởng tới màn Đánh Cờ Tướng của Bà Hồ Xuân Hương.

……

Trong chuyến viếng thăm này, tác giả đi lướt qua các thành phố lớn của tiểu bang MO. VÌ thời tiết lần này không viếng thăm được Gò Đống Pháp Sư Cohokia. Trong tương lai có dịp sẽ trở lại thăm thành phố gò đống Cahokia đầu tiên lớn nhất ở Bắc Mỹ của thổ dân Hoa Kỳ thuộc nền văn hóa Mississipi. Nền văn hóa sông nước này dựa trên lưỡng hợp Chim Rắn tương dương với Lạc Việt Chim Rắn Tiên Rồng.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: