HÌNH TIÊU BIỂU THÁNG 03, 2014, ĐI SĂN ÁNH SÁNG BẮC CỰC (NORTHERN LIGHT, AURORA BOREALIS) Ở BĂNG ĐẢO (ICELAND).

(*Nếu cần bấm hai lần vào tựa bài để mở bài)

HÌNH TIÊU BIỂU THÁNG 03, 2014.

ĐI SĂN ÁNH SÁNG BẮC CỰC (NORTHERN LIGHT,

AURORA BOREALIS) Ở BĂNG ĐẢO (ICELAND).

Băng Đảo nằm ở vòng đai Bắc Cực, do những núi lửa thuộc một rặng núi lửa ngầm dưới biển đang hoạt động tạo thành.

clip_image003

Băng Đảo, nhìn từ không gian, 29-01-2004 (Wikipedia).

Chúng tôi đã ghé Băng Đảo một lần vào mùa hè bằng Tầu Tuần Du Biển.

Lần này đến Băng Đảo vào mùa Đông bằng một ‘tua’ đường đất (land tour) để đi thăm các vùng sâu, xa và có mục đích chính là Đi Săn Ánh Sáng Bắc Cực (Northern Light, Aurora borealis). Đây là một hiện tượng thiên nhiên kỳ diệu, huyền ảo. Đã hàng ngàn năm nay, con người vẫn còn bàng hoàng về mặt siêu nhiên, siêu linh và về cả mặt khoa học của hiện tượng này. Aurora là tên nữ thần Bình Minh La Mã [Aurora có Au- liên hệ với Nữ Thần Mặt Trời Hừng Rạng (Nhật Tảo) Âu (Cơ) của Việt Nam] và Boreas là Gió Bắc. Những người Inuit (Eskimos) cho đây là những linh hồn động vật. Có nơi tin rằng ánh sáng có thể quấn người đưa về Cõi Trên, thiên đường. Chỗ khác lại tin rằng đây là linh hồn của những người thân yêu còn quanh quẩn ở lại trái đất để trông chừng họ…

Các nhà khoa học giải thích rằng đây là sự liên tác giữa gió mặt trời (solar winds) với từ trường quả đất (mạnh nhất ở chỏm cực trái đất). Gió tạo ra từ các vi thể mang tính điện bắn ra từ mặt trời khi chạm vào Thượng Tầng Khí Quyển quả đất. Sự va chạm ở khí quyển với từ trường quả đất tạo ra năng lượng, các vi hạt có điện bị kích hoạt biến thành ánh sáng. Ánh Sáng Bắc Cực thường có thể biến đổi từ đỏ đến xanh lá cây nhưng thường có mầu xanh lá cây. Phân tử nitrogen trong bầu khí quyển tạo ra mầu đỏ nhạtmầu xanh lơ đậm, tím (violet) trong khi các ion nitrogen tạo ra mầu xanh lá câykhí helium thiên nhiên cho ra mầu tím bầm (purples).

Ánh Sáng Bắc Cực chỉ xuất hiện vào mùa đông ở đây.

Nhìn Ánh Sáng Bắc Cực qua hình ảnh và các thước video của các tay chuyên nghiệp thật hấp dẫn, lôi cuốn. Những tay chơi ảnh tài tử và nhiếp ảnh gia cho đây là một kinh nghiệm sống đời. Ánh Sáng Bắc Cực đúng là một màn trình diễn, một ‘show’ thiên nhiên ngoạn mục nhất trên trái đất này. Nhân dịp còn xuân Giáp Ngọ xin đưa ra một tấm bưu ảnh Ánh Sáng Bắc Cực và bầy ngựa Iceland nổi tiếng thế giới (Băng Đảo, Mươi Điều…) để làm thí dụ:

clip_image005

Ánh Sáng Bác Cực và ngựa Băng Đảo (nguồn: bưu ảnh).

Ánh Sáng Bắc Cực dĩ nhiên chỉ thấy ở các vùng Bắc Cực như Alaska, Canada, Greenland, Iceland…. Ánh sáng thấy rõ ở gần Bắc Cực vì ở những chỗ này có giai đoạn tối trời lâu dài hơn và vì có từ trường quả đất cao.

Tuy nhiên thấy Ánh Sáng Bắc Cực không phải là dễ gặp đối với du khách.

Đây là một canh bài, được ăn cả ngã về không. Một ‘hit or miss’. ‘Trúng hay trật’. ‘Ăn hay thua’.

Vì thế mà tôi dùng từ Đi Săn (Ánh Sáng Bắc Cực). Người thợ săn có khi trở về tay không nhưng du khách đi săn Ánh Sáng Bắc Cực mà trở về tay không thì thật là… xót ruột và thất vọng não nề.

Vì vậy trước khi đi phải điều nghiên thật kỹ.

Như đã nói, Ánh Sáng Bắc Cực chỉ xuất hiện vào mùa đông. Ở Iceland xuất hiện từ tháng 9-10 cho đến tháng 3-4 dương lịch. Mỗi năm có khoảng một trăm đêm.

Chúng tôi ở nhà ăn Tết, cúng tổ tiên xong mới đi. Ánh sáng Bắc Cực chỉ xuất hiện rõ vào lúc tối trời nên chúng tôi chọn ngày mồng 4 Tết lên đường nhằm tránh tuần trăng rằm, lúc trăng sáng vằng vặc. Dĩ nhiên còn nhiều yếu tố do trời định nữa đành phải chịu như trời có mưa, tuyết, bão hay nhiều mây không thể nào thấy ánh sáng được.

Đây là một chuyến đi săn tốn kém, nhiều gian khổ và có nhiều nguy cơ … lủi thủi đi về không.

Đã luống tuổi, đi một quãng đường dài hàng không, kể cả chuyển máy bay, gần hai ngày, tốn tiền và đến một hòn đảo băng đá mà không săn được ánh sáng thì thật… nản. Vợ chồng cháu gái lớn của chúng tôi đi săn trước Tết, đi về thất vọng tràn trề , không thấy Ánh Sáng Bắc Cực, vì trời có nhiều mây. Công ty du lịch, trước ngày lên đường, gởi thư tránh trách nhiệm (disclaimer) nhắc lại, nhấn mạnh bằng các hàng chữ in đậm, là có thể có nhiều nguy cơ không thấy được ánh sáng, họ hoàn toàn không chịu trách nhiệm vì đây là những yếu tố do thiên định. Các cơ sở cung cấp dịch vụ Băng Đảo biết rõ hơn ai hết, phần lớn những người đi săn về thất vọng tràn trề. Có kẻ than van, trách cứ nên họ đã an ủi những người kém may mắn không thấy được ánh sáng bằng cách cho vé mua đi xem có giá trị trong vòng hai năm. Người mua có thể trở lại bao nhiêu lần trong vòng hai năm đó cũng được, đi xem lại miễn phí, đi xem cho tới khi thấy được ánh sáng. Nhưng thử hỏi có mấy ai muốn trở lại đi săn nữa?

Đến Reykjavik, sau một ngày nghỉ ngơi, đi chơi thủ đô và các vùng phụ cận, tối hôm sau chúng tôi lên đường đi săn.

Đi ăn cơm tối sớm. Chúng tôi khởi hành vào lúc 8 giờ tối.

Một điểm tối quan trọng nữa là làm thế nào để chụp được Ánh Sáng Bắc Cực. Trước khi đi, một cô bạn của bà xã tôi dặn rằng ông bà phải đứng chụp chung với ánh sáng đem ảnh về cho chúng tôi coi thì mới tin được. Tôi không phải là người chơi ảnh hay nhiếp ảnh gia. Từ trước tới giờ chỉ dùng một chiếc máy ảnh bỏ túi tự động để chụp hình chớp nhoáng làm tài liệu để viết. Kỳ này đi có mang theo chiếc máy ảnh Canon SX 40 khá hơn. Trước hôm đi, tôi mầy mò học chụp ảnh ban đêm, nhất là chụp ánh sáng chuyển động ban đêm ở mãi tận chân trời xa tít mù xa. Các cố vấn – trong đó có bác sĩ Nguyễn Minh Mike, con rể chúng tôi, một tay chơi ảnh, thiên vọng kính và dược sĩ Nguyễn Thúc Mẫn, bạn cùng khóa Dược với bà xã tôi, hiện là hội trưởng một hội nhiếp ảnh ở Nam Cali – bảo tôi phải có giá ba cẳng (tripod) gắn máy, để tránh máy rung làm nhòe ảnh, phải điều chỉnh độ nhậy ánh sáng ISO, khẩu độ aperture (Av) và vận tốc màn đóng shutter (Tv) của máy ảnh thì mới có cơ may chụp được hình.

Thấy những người đi săn khác vác đầy cả một túi đeo lưng đựng dụng cụ chụp ảnh, tôi nhận biết rõ ngay ra thân phận tay mơ của mình.

Tôi cố tập điều chỉnh nhưng máy Canon SX 40 không tài nào điều chỉnh được ISO lên cao quá 100 để đi cùng với các độ điều chỉnh của Av và Tv.

Thôi thì đành nhìn bằng mắt hưởng thụ một mình vậy, nếu có ánh sáng xuất hiện.

Chúng tôi được đưa tới một địa điểm mà người hướng dẫn viên nói là tối hôm qua ánh sáng đã xuất hiện ngoạn mục ở đó. Nghe thế, cũng thấy phấn khởi và có hy vọng.

Cũng xin nói là đi săn Ánh Sáng Bắc Cực thì nên đi theo các cơ sở dịch vụ địa phương có nhiều cơ may thấy ánh sáng hơn là tự đi lấy một mình. Họ có nhiều cơ sở làm việc chung với nhau, ở những chỗ khác nhau, liên lạc báo cho nhau biết chỗ nào thấy rõ được ánh sáng đêm hôm đó. Tất cả sẽ ào về địa điểm ấy. Trường hợp này cũng giống như đi tìm thú Safari ở Nam Phi. Các cơ sở cung ấp dịch vụ Safari cũng liên lạc báo cho nhau biết các con thú hiếm đang xuất hiện tại đâu. Cũng vì thế mà lần đi Nam Phi trước kia, chúng tôi thấy được đủ cả Big Five.

Chúng tôi tới một nơi hoang vu, xa ánh đèn thành phố. Có đến hơn cả chục chuyến xe bus chở đầy du khách. Cũng khoảng năm sáu trăm người. Có cả những người chống gậy, ngồi xe lăn. Có người ăn mặc như dân Inuit để giữ ấm người. Ra tới đây mới biết mình mặc không đủ ấm, phải khoác vội thêm một chiếc áo len mỏng và thêm một chiếc khăn quàng cổ len thô thứ hai đã may mắn đem phòng hờ theo.

clip_image002

Dĩ nhiên ở đây có đủ các cơ sở vệ sinh công cộng và một quán bán cà phê, rượu, bia.

Trời tối đen. Vầng trăng thượng huyền nhỏ treo trên không trung chỉ chiếu sáng một vùng nhỏ. Cuối chân trời có vài cụm mây thấp. Hôm nay không có tuyết, không mưa. Hy vọng.

Một vùng sa mạc đá núi lửa lạnh cóng người. Cũng may không có nhiều gió giá buốt. Không có tiếng côn trùng. Có lẽ chúng đã chui sâu vào lòng đất núi lửa ấm áp ngủ vùi bên nhau. Những người thích chăn êm, nệm ấm sẽ cho rằng đây là đám du khách ‘ngố’ mới ra đây ngồi trong đêm giá buốt như thế này. Hoang vu. Im phăng phắc. Ở chỗ trên cao này, có lẽ lời cầu nguyện của những con người khốn khổ của trần gian này, sẽ tới tai các thần linh thượng thế dễ hơn.

Mọi người đã sửa soạn máy ảnh xong. Máy lớn, máy nhỏ, ống kính dài, ống ngắn, giá ba cẳng cao lêu khêu. Tất cả nín thinh, thu hình ngồi rình… ánh sáng.

Tôi lân la tìm đến một thanh niên Á châu nhờ điều chỉnh hộ cái máy ảnh xem có hy vọng gì nữa không. Loay hoay một lúc, anh ta lắc đầu chịu thua.

Chờ. Chờ. Chờ. Đã gần 12 giờ đêm. Đã hơn ba tiếng đồng hồ ngồi ở ngoài sa mạc Bắc Cực rồi.

Mọi người đã bắt đầu thất vọng. Nhiều người đã bỏ cuộc trở về xe bus tránh lạnh. Có người đã xì xèo cho rằng đây có thể chỉ là một thứ mánh khoé thổi phồng gian xảo của giới làm ăn du lịch. Một thứ bẫy du lịch.

Thấy vậy, người hướng dẫn viên trấn an, nói rằng ánh sáng ở đây thường thấy rõ nhất vào nửa đêm. Chờ quá nửa đêm không thấy thì về, tối mai trở lại, nếu muốn. Không biết đêm mai chúng tôi có còn sức lực và ý chí trở lại nữa hay không? Ngày mai một ngày đi ngoạn cảnh vào sâu trong nội địa, lên tận các đỉnh băng tuyết vạn niên, băng hà, đến tận các vực sâu giá buốt cho tới chiều tối mới về…

Trong cái thất vọng này, tôi quay qua thưởng thức cái đêm băng giá ở vòng đai Bắc Cực hoang vu, hiu quạnh này. Có bao giờ được ngồi ở đây. Bầu trời cao vút, trong và sạch. Gió lạnh nhưng tinh khiết đầy sức sống. Thấy mình trẻ lại. Lòng không còn vướng vấn bụi trần. Thỉnh thoảng một vài ngôi sao băng xoẹt qua. Ở đây sao băng thấy thường hơn. Tôi nhìn ánh sao băng, cầu nguyện cho đất nuớc Việt Nam. Nhiều lúc có người rú lên tưởng lầm là Ánh Sáng Bắc Cực.

Ly chocolate nóng sưởi ấm hai bàn tay. Mấy miếng mứt gừng ngày Tết mang theo cũng làm ấm lòng.

Nhìn người bạn đời vẫn kiên trì ngồi trong giá buốt, tôi thật sự cảm kích và mến yêu. Khác với một số người phụ nữ khác, bà xã tôi không quản ngại, mạo hiểm đi cùng tôi tới những chân trời góc biển đầy gian nan, hiểm nghèo và hiểm nguy. Cái nắng cháy ở cao độ Machu Pichu, Peru đã làm nám da mặt, cái giá lạnh Bắc Cực này sẽ làm nhăn nhúm da mặt, khô nẻ môi mép….

clip_image007

Đêm sa mạc Băng Đảo ở vòng đai Bắc Cực ngồi rình chờ Ánh Sáng Bắc Cực.

Ngồi ở vùng chỏm địa cầu này cảm thấy mình rất gần cận với vũ trụ. Ngày xưa còn là học sinh, sinh viên tôi đã làm thơ hướng nhiều về không gian, vũ trụ (Thần Tượng, Tao Đàn xuất bản, 1963).

……

Vòng tay anh mở rộng đón em vào,

Để đêm đêm mình ngủ gối lên sao.

Anh sẽ dìu em vào mầu xanh nguyên chất,

Anh sẽ cõng em về vú đất nhiệm mầu.

Chúng mình quấn chặt vào nhau,

Cùng chép vần thơ sầu đau nhân thế.

Em bay.

Anh bay.

Chúng mình bay về một hành tinh không có đêm ngày.

(Thần Tượng).

 Có những giờ học,

Bàn ghế trở về cây,

Bạn bè trơ thành đá,

Không gian mất một chiều dầy.

(Có Những Giờ Học).

 Anh cho em chiều vàng tiền sử,

Con người buồn khi tắt nắng vào hang.

Bàn chân dại dưới thời nguyên tử,

Thái dương sầu vì những nốt tàn nhang.

(Cho Em).

Nốt tàn nhang trên mặt trời gọi theo thiên văn học là ‘hố đen’ (‘black holes’). Chính những vi tử phát ra từ đây tham dự một phần vào sự thành hình Ánh Sáng Bắc Cực.

…..

Tôi tìm một chỏm đá cao ngồi tĩnh tâm trong trời đêm giá băng như một nhà tu khổ hạnh. Quả thật lực vũ trụ ở đây cảm nhận thấy rất rõ. Thả hồn phiêu bạt. Nhân điện, thái dương điện và địa điện quyện lấy nhau. Hằng hà vi điện tử thân xác mình phân hóa, tan cuốn vào cơn lốc điện tử và điện từ của trời đất. Cái tiểu vũ trụ thân xác mình giao thoa, hòa đồng cùng với đại vũ trụ. Trôi nổi. Quay cuồng. Dường như hàng tỉ vi thể thân xác mình đang tung tăng, phiêu bồng, quyện vào dòng Ánh Sáng Bắc Cực… Tôi đã thấy và bay trong Ánh Sáng Bắc Cực.

Bừng tỉnh dậy. Như rơi từ hư vô trở về. Tiếng người xôn xao. Nhốn nháo. Chuyển động. Nhìn nhanh lên bầu trời. Không thấy gì. Có người báo cho biết, ở một nơi khác, họ đã nhìn thấy ánh sáng. Tất cả chậy ào về xe bus. Đoàn xe vội vã hướng về địa điểm đã báo.

Đi được một lúc, những người ngồi nửa phía xe bus bên kia la hoảng. Ánh Sáng. Ánh Sáng. Ánh Sáng. Chiếc xe bus như nghiêng qua một bên, rồi tìm chỗ đậu lại. Tất cả vội vã nhẩy xuống xe.

Quả thật ánh sáng đã xuất hiện.

Bị ánh sáng mê hoặc, tôi quên cả chụp ảnh. Những sóng ánh sáng xanh lá cây đang quay cuồng, nhẩy múa trên bầu trời đen tối. Tuyệt vời. Tôi thấy mình bị lôi cuốn theo, trôi nổi bay trong ánh sáng tung bay múa lượn.

Khi nhớ tới máy ảnh, tôi đưa lên chụp đại cầu may. Chỉ thấy một vài đốm sáng. Tôi vặn máy trở về dạng tự động (auto). May mắn thay, bắt được những ánh sáng mầu lam cuối cùng của màn trình diễn.

northen light

Ánh Sáng Bắc Cực mầu lam do phân tử nitrogen tạo ra (ảnh của tác giả).

Có thể chiếc máy ảnh của tôi làm ra chỉ có mục đích chính yếu là để chụp tự động.

Trong khi đó, bà xã dùng iphone chụp mà lại bắt được một vài hình ảnh sau đây.

clip_image011

clip_image013

(Hình Michelle Thanh Mai Nguyễn, chụp bằng iphone).

Các tay phó nhòm chuyên nghiệp trở tay không kịp. Khi chuẩn bị máy ảnh xong thì ánh sáng không còn nữa. Nuối tiếc, cả đám cố chờ, không muốn về. Đến gần một giờ sáng, ánh sáng vẫn không xuất hiện trở lại nữa.

Mặc dầu chỉ thấy phần cuối của màn trình diễn ánh sáng, tuy không được huy hoàng như thấy trong hình ảnh chuyên nghiệp, nhà nghề nhưng chúng tôi cũng tạm bằng lòng, cũng thấy bõ công đi săn tìm Ánh Sáng Bắc Cực.

Giữa đêm hoang lạnh vùng Bắc Cực này, giờ thấy đói bụng, bỗng dưng thèm ăn một tô phở nóng. Ở đây cũng có quán ăn Việt Nam bán phở. Ngày mai, chúng tôi sẽ tìm đến (xem Băng Đảo, Mươi Điều… trong số này)..

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: