THÁM DU AMAZON (2 và hết).

  *Nếu bài chưa mở, xin bầm hai lần vào tựa bài.                 

THÁM DU AMAZON.

(Phần 2 và hết)

 Nguyễn Xuân Quang

 .Ăn Trưa Trong Rừng

Buổi trưa chúng tôi đi về khu Bảo Tồn Hoang Dã  Quốc Gia Pacaya Samiria, Amazon để tắm hồ và ăn trưa. Trên đường đi chúng tôi được thưởng thức cái chông chêng, tròng trành trên những cây cầu treo bắc ngang qua nóc vòm rừng.

IMG_7543       Cầu treo lúc lắc tròng trành khó đi.

Khu bảo tồn hoang dã này có cả nhà trọ giữa rừng cho du khách ở và có căn nhà “làng” của thổ dân. Ngôi nhà làng hình nón tròn xoay rất cao có một cột cái chống mái nhà hình chiếc nón lá Việt Nam trông như một cái tán nón khổng lồ. Thân trụ cái của nhà có khắc chạm vật tổ trăn nước khổng lồ Anaconda.

IMG_7559

Ngôi nhà làng có cây cột cái hình con trăn nước khổng lồ anaconda (ảnh của tác giả).

Tộc này là tộc nước thờ rắn anaconda giống như Lạc Việt Lạc Long Quân thờ rắn rồi về sau rắn thần thoại hóa thành rồng.

Bữa trưa tại đây toàn là những món ăn địa phương rất đặc biệt. Món gà nướng Amazon. Dân ở đây ăn nhiều thịt gà. Vùng này có rất nhiều trang trại nuôi gà. Có một đại chủ gà rất nổi tiếng có tên là Don Pollo (Đôn Gà). Gần như ngày nào chúng tôi cũng ăn thịt gà. Dĩ nhiên gà ở đây có hương vị gà đi bộ… trong rừng.

Món đặc biệt nhất là món cá piranha nấu sốt cà chua hành ớt Amazon.

IMG_7583 Món cá piranha loài ăn chay hoa quả sốt cà chua hành ớt (ảnh của tác giả).

Tên piranha là tiếng của thổ dân Tupi Guanari có pira- là cá (pira- gần cận với pes-, cá) và sanha là răng. Thật là lý thú vị, dù cho có thể chỉ là một sự trùng hợp thôi, là phần -nha của tên piranha có nghĩa là răng giống như Hán Việt nha là răng và Việt ngữ nhá là nhai cũng liên hệ với răng. Piranha là cá răng. Gọi tên như thế vì loài cá này có răng sắc nhọn như dao cạo, răng cưa (xem hình ở dưới). Tên piranha hiểu theo cách này thật dễ hiểu và dễ nhớ. Chúng ta khi nghe tới cá răng piranha thường là nói tới loại cá ăn thịt. Đây là loài cá mà con người thành phố sợ nhất và Hollywood đã từng đưa lên màn ảnh, bi thảm hóa thêm khiến chúng trở thành khiếp đảm hơn nữa. Tuy nhiên đối với thổ dân thì cá piranha cũng không lấy gì là đáng sợ. Trẻ em người lớn, nam nữ vẫn bơi lội tắm rửa dưới sông. Cá piranha chỉ tấn công khi có mùi máu giống như cá mập. Vì thế khi có các vết thương chẩy máu hay khi có kỳ kinh họ tránh lội xuống sông.

Cá răng có trên dưới 40 loại. Loại cá hôm nay chúng tôi ăn là loại cá pirnha ăn chay, chỉ ăn trái cây và hạt không ăn thịt. Loại cá này nổi tiếng ngon được dân vùng Amazon coi như là một thứ cao lương mỹ vị.

Dĩ nhiên còn có các món ăn no bụng thay cơm của thổ dân là các loại củ rừng, khoai, chuối bột. Hai món chuối bột plantain và củ sắn (củ mì, manioc, cassava) chiên ròn nóng hổi ăn rất ngon…

Chúng tôi rất thích những món nước ép trái cây đủ loại như nước cam (vỏ xanh như cam Cai Lậy), quít, trái passion, ổi, dưa hấu, bắp tím ép và các loại trái cây rừng có tên chúng tôi mới nghe lần đầu… Đi Amazon phải thưởng thức các thứ nước uống này. Dĩ nhiên phải biết rõ là chúng phải được làm hoàn toàn hợp vệ sinh, phải làm với nước đóng chai.

Tất nhiên không thể không có loại rượu đặc biệt quốc hồn quốc túy của Peru là Pisco sour.

Sau bữa ăn chúng tôi đi gặp một bà thầy pháp (shamaness) để xem bà trình bầy các loại thuốc cây rừng và cách chữa bệnh. Một mình bà chăm sóc sức khỏe cho bẩy cộng đồng thổ dân ở trong những vùng xa xôi hẻo lánh. Bà kiêm luôn vai trò của một bà mụ đỡ đẻ. Nhiều loại thuốc cây rừng nghe khó tin nhưng cũng có nhiều loại cây cỏ thổ dân dùng nghe cũng rất thuyết phục như loại rễ cây uống vào làm giun sán bị tê liệt rồi bị tống ra ngoài, các loại trị sốt có thể thuộc họ cây liễu chế ra aspirin. Loại lá làm thuốc ho có thể có tính chất ma túy làm dịu ngay cơn ho… Trong đoàn có người bị ho kinh niên vì nghiền thuốc lá cũng uống thử và sau đó mua thuốc của bà. Thật là bạo gan! Có thể dịu ho nhưng có thể chết vì những thứ khác do thuốc gây ra.

Trước khi chữa bệnh bà ta uống một loại ma túy làm từ một thứ dây leo Bariscopiopsis caapi để nhập đồng

IMG_7618 copy

 Ma dược làm từ dây leo Bariscopiopsis caapi (ảnh của tác giả).

hầu có thể liên lạc được với thần linh, quỉ thần để xin ý kiến định bệnh và tìm phương thuốc.

IMG_7595Thần y dược giúp định bệnh và chữa bệnh (ảnh của tác giả).

Ma dược này gọi theo tiếng Tây Ban Nha là Ayahuasca.Tiếng Quechua gọi là ayawaska. Aya- nghĩa là thần linh, quỉ thần và -waska là dây leo. Ayawaska là ‘dây leo thần linh’, ‘dây leo linh hồn’, ‘dây âm hồn’.

Những người dùng ma dược này nói rằng họ có cảm nhận là họ nhận thấy rõ được cái tính chất thực sự của vũ trụ và cái nội thức sâu thẩm của con người chân thiện của mình. Vì thế thuốc thường được coi là một liều thức tỉnh, giác ngộ và coi như là được tái sinh. Như đã nói ở trên thuốc được các thầy pháp, pháp sư Amazon dùng để đạt tới một chiều tâm linh cao hơn và có thể tiếp xúc với các siêu linh để được hướng dẫn và trị bệnh. Ayahuasca thường được coi là một thứ dụng cụ hữu hiệu nhất của giác ngộ (enlightement) (Wikipedia). Một trong các phản ứng phụ của dây leo này là làm xổ tẩy và tiêu chẩy. Các thầy thuốc, pháp sư lại cho đây là một cách làm tinh khiết thân xác giúp họ có thể tiếp cận được với thần linh. Quả thật trông bà pháp sư này người gầy đét, da mặt khô, dán sát vào xương mặt vì thiếu nước kinh niên do phản ứng tiêu chẩy của dây leo thần linh. Du khách muốn thử thứ ma dược này, cũng có thể tìm được trong các quán bar rượu. Giá một liều khoảng 20 Mỹ kim.

Bà ta cũng nhẩy múa hát ca như một bà đồng.

IMG_7606 Nữ pháp sư đang cầu xin thần linh và quỉ thần phù trợ cho một lang Tây được dồi dào sức khỏe.

Ở đây còn nhiều tộc người bán khai. Thổ dân Amazon còn để lại nhiều dấu, biểu tượng thần kỳ. Trong các biểu tượng thần kỳ của rừng xanh Amazon này, tôi cũng tìm thấy dấu vết của chữ viết nòng nọc vòng tròn-que.

IMG_7410

Biểu tượng thần kỳ của rừng xanh Amazon Simbolus mágicos de la Selva có những chữ viết nòng nọc vòng tròn-que như vòng tròn có chấm, nọc que, nọc mũi tên (mũi mác, răng cưa, răng sói), hình Mẹ Đời ngồi ở tư thế sinh con…  (ảnh của tác giả).

 Buổi chiều đi câu cá piranha.

Dòng Amazon có hơn hai ngàn loài cá, nhiều gấp đôi số lượng cá ở Đại Tây Dương. Trong số đó có những loài cá đặc biệt không ở đâu có như loài cá heo hồng.

flipCà heo hồng Amazon.

Dĩ nhiên cũng có cả loài cá heo xám nước ngọt.

Loài cá nước ngọt có vẩy lớn nhất thế giới là cá paiche hay arapaima hoặc piracucu (cá đỏ). Cá có thể dài 10 bộ, nặng tới 400 pounds. Loài này thở không khí, cứ mỗi 15 phút phải trồi lên mặt nước thở. Cá paiche là một địa khai, hóa thạch sống đã sống từ 200 triệu năm nay từ thời Jurassic.

paiche

Cá rồng paiche (ảnh của tác giả).

Loài cá này đã trở thành một loài cá cảnh rất được ưa chuộng ở Á châu gọi là cá rồng. Thái Lan, Đài Loan, Trung Quốc đã lấy giống về nuôi tạo thành một nghề thương mại.

Có rất nhiều loại cá nheo, cá trê. Có loại cá nheo khổng lồ giống như ở sông Cửu Long. Người thuyền chài chúng tôi gặp, bắt được loại cá trê vằn gọi là cá trê cọp

IMG_7174

Cá trê cọp (ảnh của tác giả).

và loại cá trê “thiết giáp” (armor catfish) trông như bọc sắt đen sì.

IMG_7206

Cá trê “thiết giáp” (ảnh của tác giả).

Chủ đích chính của chúng tôi là đi câu loài cá piranha loài ăn thịt đầy sát máu, nguy hiểm nhất. Đó là loài piranha bụng đỏ. Cá có cổ và bụng mầu đỏ máu.

Trước hết đổ một ít nước máu bò tái xuống sông. Dùng đầu cần câu khua nước làm như là có một con vật đang vùng vẫy vì bị tấn công. Ngửi thấy mùi máu và nghe tiếng nước khua động là cá ào tới. Dùng mồi thịt bò. Trong nháy mắt là câu được cá ngay.

 IMG_7948

Câu cá răng piranha loại sát máu phía dưới bụng có mầu đỏ máu.

Cá piranha gọi là cá răng là gọi theo hàm răng sắc như  lưỡi dao cạo!

 IMG_7942

Ai về có nhớ gì chăng?

Ta về ta nhớ cá răng piranha cười.

Thổ dân dùng răng cá piranha làm cưa, dao, dũa. Ngày nay dùng làm các đồ thủ công nghệ bán cho du khách như dây chuyền cổ…

Hồi nhỏ sống tại quê nhà ở làng Phượng Lâu, Hưng Yên bên dòng Hồng Hà, tôi là đứa trẻ được mệnh danh là một tay «sát cá» vì câu được rất nhiều cá. Hôm nay cái ‘sát cá’ vẫn còn. Tôi là người câu được nhiều cá nhất trong đoàn.

Chúng tôi chuyển cá câu được cho nhà bếp làm món ăn bữa tối.

 IMG_7956

 Món cá rán piranha câu được (ảnh của tác giả).

Thịt cá piranha loại ăn thịt này đậm đà hơn loại cá piranha ăn chay hoa quả có lẽ vì là cá loài ăn thịt nên thịt chúng có nhiều chất đạm protein?

Xế chiều và hoàng hôn tại điểm khởi đầu dòng Amazon.

Như đã nói ở trên, nguồn của Amazon là hai nhánh Ucayali và Marañon bắt đầu từ rặng núi Andes. Hai nhánh nguồn này hợp lại ở gần thị trấn Iquitos tạo thành điểm khởi đầu của dòng sông Amazon. Chúng tôi ra ngay điểm hội tụ của ba con sông này.

IMG_8105

Tụ điểm của ba dòng sông. Sau lưng là sông Amazon, phía tay trái là dòng Ucayali và tay phải là dòng Marañon.

Thổ dân Amazon cho rằng tụ điểm này là chỗ linh thiêng nhất, là điểm hội tụ thiêng liêng của Mẹ Nước, Mẹ Đất, Mẹ Trời. Mỗi đêm trăng tròn họ thường tới ngã ba sông này tế lễ vũ trụ trời đất, lấy nước vỗ lên đầu để được ân sủng của vũ trụ, trời đất, của đấng tạo hóa ban cho. Nơi đây là chỗ giao hòa giữa đại vũ trụ và con người tiểu vũ trụ.

Chúng tôi cũng ước nguyện được như thế.

IMG_8104

Từ điểm khởi đầu của dòng Amazon ở ngã ba sông này chúng tôi đi xuống dòng Amazon cho tới khi hoàng hôn xuống.

Hoàng hôn trên sông Amazon tuyệt vời.

IMG_8213Hoàng hôn trên sông Amazon (ảnh của tác giả).

Đàn cá heo hồng vui đùa lặn hụp sau bữa ăn chiều. Hàng ngàn cánh cò nghỉ ngơi trên những cành cây bên bờ sông. Một cặp macaw đang bay về tổ.

 IMG_7763

Một cặp macaw đang bay về tổ trong bóng hoàng hôn (ảnh của tác giả).

 Mặt trời hoàng hôn chưa bao giờ thấy tươi hồng như ở đây. Dăm ba chiếc thuyền câu lững lờ trôi…

Ngồi đây chợt nhớ tới những buổi hoàng hôn huy hoàng trên dòng Cửu Long ở Hồng Ngự, Kiến Phong, nơi tôi đã từng làm trưởng chi Y Tế. Hồng Ngự là cửa khẩu qua Campuchia, nơi dòng Cửu Long bắt đầu chẩy vào Việt Nam. Hồng Ngự là điểm khởi đầu của dòng Cửu Long Việt Nam.

.Đêm trong rừng

Trong chương trình có một đêm đi bộ trong rừng để tìm các loài thú đêm. Nhưng trong đoàn có nhiều người nhất là mấy bà “ngại” đi vào rừng đêm. Nhiều người trong đoàn đã nhuốm bệnh, đã bỏ ăn, đã vắng mặt nhiều bữa. Người nào cũng đã bị muỗi “xin tí huyết”, sâu bọ “lấy thẹo” ngoại trừ hai chúng tôi.

Vì thế hai người hướng dẫn viên đổi qua chương trình đi du ngoạn ban đêm bằng thuyền con trong các rạch rừng thay vì lội bộ trong rừng đêm.

Dưới ánh đèn pha từ thuyền dọi lên bờ chúng tôi chỉ thấy một vài loại chim đêm, một vài loài thú đêm nhỏ. Cá sấu cũng không thấy.

Thất vọng nhưng ngược lại, chúng tôi được hưởng một đêm đi hóng mát trên thuyền dưới trăng trên đầu nguồn dòng sông Amazon thật tuyệt vời.

.Trăng Xanh Trên Dòng Amazon.

Theo âm lịch mỗi tháng có một ngày trăng tròn, một ngày rằm. Một mùa ba tháng có ba ngày trăng tròn. Nhưng thỉnh thoảng vào những năm nhuận, có khi ba tháng mà có một mùa có bốn lần trăng tròn. Trăng tròn thứ ba trong bốn lần trăng tròn gọi là trăng thanh (blue moon). Một cách tính khác nếu một năm có 13 lần trăng tròn, tháng nào có hai lần trăng tròn thì lần trăng tròn thứ nhì gọi là trăng thanh.

Đêm nay 31 tháng 8, 2012 là đêm trăng xanh (blue moon).

IMG_8234

Trăng xanh (blue moon) đêm 31 tháng 8, 2012 trên dòng Amazon (ảnh của tác giả).

Thật là hi hữu. Một đời người mới có một lần. Đúng như câu nói “once in a blue moon”.

Trời thật cao và trong. Trăng xanh thật tròn và sáng.

Chúng tôi ngồi dưới ánh trăng xanh trên đầu nguồn dòng Amazon. Trong cái tĩnh lặng của đêm trăng thanh, bà xã tôi cất tiếng hát riêng cho tôi nghe. Và tôi lại tìm thấy hứng thơ.

….

Một ngày ở đầu nguồn Amazon, một ngày sống với rừng xanh nguyên sơ bạt ngàn, sông nước mênh mông, trời đất vũ trụ bao la. Một ngày sống hài hòa giữa đại vũ trụ và tiểu vũ trụ con người.

Nếu có dịp chúng tôi sẽ trở lại thăm vùng hạ lưu Amazon ở Brasil.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: