HÌNH TIÊU BIỂU THÁNG 11-2012: NEPAL: NỮ THẦM SẤM SÉT TRINH TRẰNG, E THẸN.

HÌNH TIÊU BIỂU THÁNG 11, 2012.

NEPAL: NỮ THẦN SẤM SÉT TRINH

TRẮNG, E THẸN.

Nepal là một quốc gia nằm ở dẫy Himalayas, phía Bắc giáp Trung Quốc và phía nam, đông và tây giáp Ấn-Độ, nằm trong rặng Himalayas cùng với Tây Tạng.

Thủ đô Nepal là Kathmandu.

Kathmandu là một thung lũng của đền đài.

Đến Nepal, thật là thiếu sót nếu không viếng thăm thành phố Patan ở vùng trung nam Thung Lũng Katmandu.

Patan một thành phố của lễ hội và tiệc tùng với nhiều truyền thống văn hóa đặc biệt là nghệ thuật và tiểu công nghệ điêu khắc cổ truyền làm các tượng kim loại, đá, nhất là nghệ thuật tạc gỗ. Đối với chúng tôi, tượng Phật Nepal trông có Phật tính hơn bất cứ ở nơi nào khác.

Thành phố Patan khởi đầu được xây dựng theo hình bánh xe Pháp Luân (Dharma chakra) của Phật giáo [Dharma có dha- là dậy, dảng (giảng) và chakra, theo ch = x như chef = xếp,  có cha- = xa, xe]. Bốn góc ứng với tứ phương của thành phố có bốn gò đống hay tháp (thurs) được cho là bốn Tháp Asoka (Asoka Stupas). Theo truyền thuyết vua Asoka của Ấn-Độ cùng với con gái Charumati đến Kathmandu vào khoảng năm 250 TTL và cho dựng lên năm ngọn tháp Asoka, bốn ngọn ở tứ phương và một ngọn ở trung tâm Patan.

Có hơn 1.200 đền chùa Phật giáo trong và quanh tỉnh. Cũng nên biết Đức Phật Thích Ca sinh ở Lâm Tỳ Ni Lumbini ở Nepal.

Quan trọng nhất là khu công trường Durbar của Patan đã được UNESCO thừa nhận là Địa Điểm Di Sản Thế Giới, một trong bẩy vùng đền dài của  thung lũng Kathmandu.

(ảnh của tác giả).

Quảng trường Durbar, Patan,  Kathmandu, Nepal.

Lưu ý các đền đài làm theo kiểu hình tháp vuông giống các kiểu chùa tháp vuông ổ Nhật, chùa và tháp đá Đại Hàn. Đạo Phật Nepal, Nhật, Đại Hàn thuộc phái đại thừa. Đền tháp thường có ba nóc diễn tả Tam Thế. Đền mang hình ảnh Cây Tam Thế (Cây Vũ Trụ, Cây Đời Sống).

Tại quảng trường này ta có dịp chiêm ngưỡng nghệ thuật điêu khắc gỗ tuyệt vời của Nepal.

Trong đó, một sắc thái đặc biệt nhất của nghệ thuật điêu khắc gỗ nổi tiếng là các hình tượng diễm tình ‘erotic art’ diễn tả tình thuật thấy ở các đền miếu. Có những hình tượng từ thế kỷ 16, 17.

Để tránh ‘phạm thuần phong mỹ tục’, chỉ xin đăng lên một hình ảnh làm ví dụ. 

Ảnh một cây trụ chống mái đền có tượng thần, dưới chân thần có cảnh diễn tả nghệ thuật làm tình (ảnh của tác giả).

 Có nhiều giải thích về nghệ thuật điêu khắc gỗ diễm tình này.

Có người giải thích đây là do tín ngưỡng. Nói rõ hơn bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ sinh thực khí, thờ nõ nường. Gần cận với Ấn-Độ nên Nepal có thể ảnh hưởng của Ấn-Độ giáo như thấy qua sự thờ phượng linga-yoni. Ví dụ điển hình nhất là Ấn-Độ có cả một khu đền thờ các cảnh nghệ thuật làm tình này ở Khajuraho.

Nên nhớ là tín ngưỡng phồn thực có từ nguyên sơ, trong Vũ Trụ giáo, rồi thấy trong tất cả các tín ngưỡng theo hay bị ảnh hưởng của Vũ Trụ giáo dựa trên nường nõ, nòng nọc, âm dương. Người cổ Việt cũng thờ nõ nường. Trên nắp thạp Đào Thịnh còn thấy những tượng nam nữ đang giao phối. Nghệ thuật diễm tình thấy rõ trong gốm Moche của Peru (xem Gốm Tình Dục Peru Cổ).

Có người giải thích là các hình tượng này dùng để giáo dục về sinh lý, tình học. Thật ra đây chỉ có thể đúng với giới vua chúa, quyền quí, cao sang, giầu có thích hưởng thụ các tình thuật kiểu cọ này còn quần chúng bình dân phải vật lộn với miếng cơm manh áo đâu có thì giờ nghĩ đến tình thuật. Vua chúa Ấn-Độ có karma sura, Trung Hoa có Tố Nữ thư…

Nhưng ở đây có điểm nghịch lý cần phải nêu ra là tại sao những hình tượng này lại trang trí ở những đền đài, chùa chiền, những nơi thờ phương thiêng liêng.

Một giải thích có vẻ thuyết phục hơn. Theo đức tin của người Ấn-Độ thần sấm sét là một nàng trinh nữ. Nàng rất e thẹn, xấu hổ nên không dám đến gần nhìn tận mắt những hình ảnh này. Do đó các đền đài, chùa chiền không bị sét đánh.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LinkWithin

LinkWithin

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: