NHÓM TRỐNG SHAN (KAREN) (1).

(*Nếu cần, bấm hai lần vào Tựa Bài để mở bài).

NHÓM TRỐNG  SHAN (KAREN).

(phần 1)

Nguyễn Xuân Quang

 

Trống đồng nòng nọc, âm dương của tộc Shan là một nhóm nằm trong trống đồng nòng nọc, âm dương của đại tộc Đông Sơn. Heger gọi trống này là trống Shan vì ông thấy nhiều loại này ở vùng tộc  người Shan và Karen ở phía đông Myanmar (tên cũ là Burma, Miến Điện) và Tây Thái Lan.

Người Shan làm ra loại trống này, người Karen chỉ là kẻ tiêu thụ. Vì thế tôi thích dùng tên gọi là trống Shan hơn là trống Karen.

Trống Shan là trống có hình dạng loại Nguyễn Xuân Quang III (Heger III).

Bài viết này chủ yếu nói về nhóm trống Shan Nguyễn Xuân Quang III này.

Qua bài viết Các Nhóm Trống Theo Hình Dạng ta đã biết một cách tổng quát về các trống Shan này.

 Trống cũng tìm thấy chôn trong các mộ, nhất là của tù trưởng, của giới quyền thế và cũng được dùng trong các nghi thức tôn giáo, lễ hội.

Họ cũng có tục nuôi trống bằng máu gà, rượu và gạo. Họ cũng cho là có những trống mang lại điềm lành, điều lành nhưng cũng có trống mang lại điều xấu, tai họa. Điều này giống như ở miền Bắc Việt Nam và Nam Trung Hoa thấy qua Tục Giết Trống Đồng (xem bài viết này) bằng cách đâm thủng mặt trời khi cho rằng một chiếc trống nào đó mang lại tai họa.

Điều này cho thấy nguyên thủy trống Shan cũng mang ý nghĩa diễn tả thuyết Vũ Trụ Tạo Sinh, trống biểu của Vũ Trụ giáo [trống Shan cũng có loại trống Nấm Vũ Trụ (Nấm Tam Thế, Nấm Đời Sống) Nguyễn Xuân Quang VI hay Heger I] như trống đồng nòng nọc, âm dương của đại tộc Đông Sơn. Về sau này, các trống muộn nghiêng nhiều về biểu tượng cho quyền lực, phú quí và dùng cầu mưa…

Cũng giống như trống đồng nòng nọc, âm dương của đại tộc Đông Sơn các trống loại Shan có trang trí thay đổi theo Vũ Trụ Tạo Sinh, theo các ngành, đại tộc, tộc.

  Xin nhắc lại trống Shan là trống Nguyễn Xuân Quang Loại III (NXQ.III). Trống có Hình Lọng Ống, Trống Tượng Gió Dương, Trống Mặt Trời Gió, Trống Thiếu Âm, Trống Đoài vũ trụ, (Heger III).

Như đã thấy ở chương Cơ Thể Học Trống Đồng, trống loại này có hình lọng ống (tán hình ống là biến thể của túi bao) biểu tượng cho không gian, gió.

Lọng có tán hình ống biểu tượng cho không gian, gió (nguồn internet).

 Sau đây là một vài trống đồng loại này.

  

Trống Lương Bạc, Kim Bôi thuộc loại Nguyễn Xuân Quang III tức Heger III  (J. Cuisinier, Les Mường).

Trống loại Nguyễn Xuân Quang III tức Heger III của tộc Shan (Karen)

(nguồn: A.J. B. Kempers Pl.1904).

 Phần đế trống thẳng tuột trông như là phần nối dài của thân trống nhưng sự phân chia giữa thân và đế vẫn còn thấy rõ. Thân và đế trống trở thành hình cây trụ như cán lọng.

Ta thấy rõ trống đồng Heger III thuộc loại trống hình lọng ống loại trống NXQ III hay trống khí gió Đoài vũ trụ này.

Về hình thể đọc theo chữ viết nòng nọc vòng tròn-que ta cũng thấy rất rõ điểm này. Trống Nguyễn Xuân Quang III hình lọng ống, đọc theo duy dương (vì trống có một nghĩa là đực) từ dưới lên (theo chiều dương hướng lên mặt trời) ta có thân và đế trống là cán lọng tức chữ nọc que I. Phần bầu phía trên còn lại của trống là nòng O. Gộp lại ta có IO, thiếu âm, nguyên thể của khí gió tức Đoài vũ trụ.

Ta cũng đã thấy rõ cây lọng có vòm hình tròn ống biểu tượng cho gió. Tương tự cây quạt có mặt tròn cũng biểu tượng cho gió (Việt ngữ quạt biến âm với Phạn ngữ vâta, gió).

Khi lật ngược lên trống có hình cái ngỗng (đựng) rượu.

 

Trống hình lọng khi lật ngược lê có hình cái ngỗng (đựng) rượu

Cái nậm ngỗng rượu có hình quả bầu nòng nọc, âm dương cho thấy rõ trống Shan Nguyễn Xuân Quang III này biểu tượng cho khí, gió, bầu vũ trụ, bầu trời, bầu tạo hóa cõi thế gian. Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt là những khuôn mặt của bọc trứng trăm Lang Hùng, của Lang Việt.

Lưu Ý

Trống loại này mang trọn vẹn ý nghĩa Vũ Trụ Tạo Sinh của tượng gió hay tất cả các khuôn mặt của đại tộc gió. Nhóm trống có ít nhất ba khuôn mặt: một với nghĩa không là biểu tượng cho Hư Không (tầng trời), một với nghĩa dông là biểu tượng cho tượng Gió dương (tầng giữa thế gian) với nghĩa dóng là biểu tượng cho sấm dông (tầng trời cõi âm, cõi dưới).

Trống loại này biểu tượng cho gió dương, mặt trời gió, sấm dông, thiếu âm ngành dương, Đoài vũ trụ (xin nhắc lại Đoài vũ trụ có nghĩa là cái bọc ấm khí dương, trong khi Đoài thế gian là cái bọc ấm nước, ao đầm).

Đôi khi trong các trống loại này cũng có trống dùng làm biểu tượng cho Cõi Trên.

 Lược sử trống Karen

Người Karen có khoảng 2 triệu người ở phía Myanmar và 200.000 người ở phía Thái Lan.

Nguồn gốc nguyên thủy của họ không rõ. Theo truyền thuyết Karen thì nguồn cội của họ ở tận sông Hoàng Hà Trung Hoa. Từ đó họ di cư xuống Vân Nam rồi vào Miến Điện vào khoảng năm 600-700 STL.

Nguồn gốc đích thực của trống Karen không rõ. Tuy nhiên ta thấy rõ họ thuộc đại tộc Bách Việt hay liên hệ với văn hóa Bách Việt. Vì vậy mà họ tôn thờ trống đồng nòng nọc, âm dương của đại tộc Đông Sơn.

Theo truyền thuyết thì trống đồng có nguồn gốc rất xa xưa liên hệ với một trong các vị tổ của họ là Pu Maw Taw. Người Karen vốn làm rẫy trên sườn đồi thường bị lũ khỉ phá hoại mùa màng. Vị tổ này, một hôm đánh đuổi lũ khỉ rồi giả chết. Lũ khi thấy ông ta chết, hối hận khiêng ông về hang để làm lễ mai táng cho ông. Chúng mang ra ba chiếc trống đồng, trong đó có trống bằng vàng, bằng bạc để làm tang lễ. Pu Maw Taw ngồi nhỏm dậy khiến lũ khi hoảng sợ bỏ chậy và ông lấy được trống đồng. Từ đó trống đồng là một bảo vật quí giá nhất của người Karen và họ thờ phượng trống đồng.

Nhưng theo tài liệu bác học thì trống sớm nhất du nhập từ người Yu hay người Yung, Jung ở Vân Nam vào cổ thời tức của Nam Man Bách Việt. Có lẽ khi người Karen di dân từ Hoàng Hà xuống Vân Nam họ tiếp xúc với trống đồng nòng nọc, âm dương của đại tộc Đông Sơn qua với nhóm người Yu.

Thật vậy trống loại này đã thấy có mặt ở góc dưới bên phải, dưới phần nhô ra của mái cong của một ngôi nhà nọc, nhà mặt trời trên trống trống Ngọc Lũ I.

clip_image002[8]

Trống NXQ.III hay Heger III loại này có hình lọng trên trống Ngọc Lũ I.

 Mặt trống quay về bên trái (chiều âm) nên có âm tính tức (trống) dương của nòng âm tức thiếu âm, nguyên thể của khí gió Đoài. Trống để nằm ngang biểu tượng đất bằng thế gian nhưng trống không để sát mặt đất mà để trên cao, “trên không khí”.

Như thế một trống có hình dạng trống Shan Nguyễn Xuân Quang III cổ có thể cũng có tuổi bằng trống trống đồng âm dương Ngọc Lũ I.

Về ngôn ngữ học người Shan nói tiếng Tầy Thái tức thuộc ngành âm, ngành ngoại của họ Mặt Trời (Hồng Bàng). Ta biết gió là thiếu âm tức Khôn dương, ngành âm. Như thế ta thấy rất rõ người Shan nói tiếng Tầy Thái ngành âm và làm nhiều trống mặt trời gió cho nên họ  có một gốc lớn thuộc hệ tộc gió dương Đoài vũ trụ của dòng Tầy Thái. Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt, tộc Karen liên hệ với Lang Việt.

Lưu Ý

Xin nhắc lại trống Nguyễn Xuân Quang VI Nấm Vũ Trụ, các tác giả Việt Nam gọi là trống Đông Sơn  biểu tượng cho liên bang Văn Lang. Trống Nguyễn Xuân Quang V tượng Lửa thiếu dương, đất dương thế gian thấy nhiều ở vùng cao, vùng núi Bắc Việt Nam là trống biểu của Kì Việt.  Trống Nguyễn Xuân Quang IV tượng Nước thái âm thấy nhiều ở Nam Trung Hoa, Heger gọi là trống Nam Trung Hoa là trống biểu của Lạc Việt. Trống Nguyễn Xuân Quang II tượng Lửa thái dương thấy nhiều, có một dạng chỉ thấy ở Nam Dương là trống pejeng. Trống loại này là trống biểu của một nhánh Man Việt ở hải đảo. Và trống Shan Nguyễn Xuân Quang III tượng Gió thiếu âm này là trống biểu của Lang Việt.

Trống đồng được nhắc tới lâu nhất trong văn bản là một sử liệu có nói về vua Manuha cai trị vương quốc Mon ở vùng đất dưới Burma vào năm 1056 có nhắc tới tiếng trống ếch đánh lên chào đón ông… Một tài liệu sử khác nói tới Kyanzitha (1084-1112) kế vị của Anoratha của triều đại Pagan chở các phẩm vật quí trong đó có trống ếch tới sửa chữa điện Bodhgaya ở Ấn Độ.

Từ thế kỷ 19, trống Karen biết rõ là do người Shan làm ở Ngwedaung (Núi Bạc). Vì thế phần lớn các trống Shan hiện nay chỉ có tuổi khoảng 200 năm.

Giải Đọc Một Vài Mẫu Trống Shan Tiêu Biểu

 Xin nhắc lại các điểm chính ở đây.

Trống Shan ruột thịt với trống đồng nòng nọc, âm dương của đại tộc Đông Sơn. Giống như trống của đại tộc Đông Sơn, trống Shan cũng có mặt đáy để hở mang âm tính, mặt trống đặc mang dương tính và ở tâm trống có hình mặt trời mang dương tính nằm trong vòng tròn không gian mang âm tính. Vì thế trống Shan cũng mang ý nghĩa của vũ trụ thuyết giống như trống đồng nòng nọc, âm dương của đại tộc Đông Sơn.

Về bố cục trống Shan cũng là bố cục của trống đồng nòng nọc, âm dương của đại tộc Đông Sơn. Mặt trống Shan có phần giữa tâm trống cũng vẫn là hình chiếu của cõi trên Thượng Thế. Phần mặt trống còn lại ở phía ngoài là vùng đất cõi nhân gian của Trung Thế. Tang trống là vùng nước của Trung Thế. Phần đế trống là Hạ Thế, cõi âm. Trụ trống hay eo trống là Trục Thế Giới thông thương ba cõi.

Dĩ nhiên chi tiết thay đổi.

Như trên đã biết rất khó định rõ tuổi của một trống Shan. Vì thế ta chỉ có thể dựa vào sự chính thống của các chữ viết nòng nọc vòng tròn-que và vào các trang trí. Các trống sớm còn giữ ít nhiều tính chất chính thống của trống đồng nòng nọc, âm dương của đại tộc Đông Sơn. Trống càng muộn càng diễn tả theo cách bình dân học vụ, càng lệch lạc, càng sai ngữ pháp của chữ viết nòng nọc vòng tròn-que. Các trống càng muộn càng nghiêng về trống ếch, trống mưa phục vụ cho bát cơm, cho cái bao tử không còn là biểu tượng nhiều cho triết thuyết Vũ Trụ Tạo Sinh, Vũ Trụ giáo nữa.

Sau đây là một vài chi tiết để biết trống có thể ở vào thời kỳ sớm tức còn diễn tả Vũ Trụ Tạo Sinh Vũ Trụ giáo nhiều chưa nghiêng hẳn về trống ếch muộn về sau:

-Trống có mặt trời không phải là mặt trời có 12 nọc tia sáng (như đã biết trống có mặt trời 12 nọc tia sáng thường là trống Cấn/Chấn sấm mưa, trống mưa)

-Trống không có tượng cóc/ếch đơn vì cóc/ếch đơn thường biểu tượng cho mưa, sấm mưa.

-Trống không có các hoa văn sấm gầm hình “lôi văn” hình vuông hay hình thoi.

-Trống không có hình dóng sấm, búa thiên lôi.

-Trống không có hình người chim mặt trời nước hay người chim tộc nước.

-trống không có hình chim sấm sét “lôi điểu”, chim nước “chim Lạc”…

Ngược lại các trống muộn sau này thường là trống mưa thường có những yếu tố như đã nói ở trên (xem Nhóm Trống Cóc/Ếch).

Tôi không tìm thấy một hình ảnh vẽ chi tiết trọn vẹn nào của một trống Shan vì thế không thể giải đọc trọn vẹn cả một trống được mà chỉ có thể giải đọc chung từng phần của trống dựa vào hình ảnh của vài hình ảnh không trọn vẹn của một vài tác giả có hình trên các mạng internet. Hy vọng trong tương lai tôi đích thân đế Myamar tìm được các chi tiết trọn vẹn của một trống Shan.

Nhữnh hình ảnh sau đây phần lớn lấy từ nguồn Frog Drums and There Importance in Karen Culture Arts of Asia September/October 1983 issue by Sylvia Fraser-Lu  http://www.drumpublications.org/karendrum.php

Mặt Trống

Mặt Trống 1.

 Một mặt trống Karen 1 http://www.drumpublications.org/karendrum.php

Thượng Thế

. Vỏ hư không, không gian, trứng vũ trụ.

Vỏ là một vành trống không cho thấy hư không chuyển qua không gian âm trước.

.Mặt trời

Mặt trời có 8 nọc tia sáng. Số 8 là số Khôn tầng 2 cho biết mặt trời là mặt trời Càn Khôn sinh tạo thế gian. Ta đã biết mặt trời 8 nọc tia sáng càn khôn mang tính sinh tạo là mặt trời rất phổ thông, bao quát tuy nhiên ở đây người Shan nói tiếng Tầy Thái thuộc ngành nòng âm Khôn Thần Nông thái dương nên đây cũng có thể mặt trời có một khuôn mặt Khôn biểu tượng cho dòng tộc của họ.

Nọc tia sáng không có hình nọc mũi tên (mũi mác, răng cưa, răng sói) mang đầy dương tính như thấy ở mặt trời nọc thái dương rạng ngời trên trống đồng âm dương Ngọc Lũ I mà có cạnh và mũi có đường nét cong tròn. Nọc tia sáng dương có mang âm tính cũng cho thấy mặt trời thuộc ngành nòng âm thái dương.

Mặt trời không có khối lửa u nổi (percussion boss) cũng cho thấy mang âm tính.

.không gian

Khoảng không gian giữa tia sáng có hình thái đồng nhất mà Mrs Frazer Lu gọi là hình con “bướm nghỉ” (“resting butterfly”) và có tác giả Việt Nam cho là hình âm hộ (dân dã Việt Nam gọi âm hộ là cái bướm) (hình bên phải ở dưới).

Motif bươm bướm ở  khoảng không gian giữa tia sáng của Mrs Frazer Lu http://www.drumpublications.org/karendrum.php

 Thật ra đây là hình thái hai giọt nước dương thái âm Chấn và bờm gió thiếu âm Đoài vũ trụ (hình phải). Hình thái này là hình thái biểu tượng của ngành nòng, âm Khôn của Nguyễn Xuân Quang. Hình thái này cũng thường thấy ở các trống của đại tộc Đông Sơn như ở trống Na Dương đã rất muộn (Đ-I-3).

  Hình thái hai giọt nước-bờm gió  Nguyễn Xuân Quang  ở khoảng không gian giữa tia sáng  trên trống Na Dương (nguồn: Phạm Huy Thông và các cộng tác viên).

Theo duy âm,  Khôn âm Chấn mang tính chủ như  thấy rõ ở trống Na Dương. Trống này là trống sấm mưa có tượng ếch, người hóa trang chim mặt trời nước , chim nước có con mắt âm hai vòng tròn đồng tâm vhai vành chữ viết nòng nọc vòng tròn-que hình hai vòng tròn đồng tâm có chấm nọc dương có nghĩa là nước dương, lửa nước …

Vành giới hạn

Là vành có những nọc chấm biến dạng thành các gạch nhỏ mang tính dương. Vành giới hạn này cho thấy trống có một khuôn mặt Khôn dương tức thiếu âm khí gió Đoài vũ trụ mang tính chủ. Điều này ăn khớp trăm phần trăm với hình dạng trống thiếu âm Nguyễn Xuân Quang III và với nội dung mặt trời-không gian càn khôn ở tâm trống.

Vành vận hành.

Kế tiếp là một vành to có hai vòng gạch nhỏ như vành giới hạn mang nghĩa lửa, thái dương. Vành này cho biết trống có khuôn mặt nọc dương thái dương mang tính chủ.

Tóm lại thượng thế trống này diễn tả vũ trụ mặt trời-không gian Càn Khôn thuộc nhánh nọc dương thái dương, ngành nòng âm Khôn với khuôn mặt thiếu âm Khôn dương mang tính chủ. Trống này là một trống biểu của tộc Shan thuộc nhánh Tầy Thái ngành nòng âm ứng với Lang Việt ngành Thần Nông thái dương.

Mặt trống số 2

Mặt trống số 2

http://www.drumpublications.org/karendrum.php

.Vỏ hư không, không gian, trứng vũ trụ.

Cũng là một vành trống không cho thấy hư không chuyển qua không gian âm trước.

.Mặt trời

Mặt trời cũng có 8 nọc tia sáng Càn Khôn. Đầu các nọc tia thuôn dài thành hình kim mang âm tính. Tia sáng trông giống hình phễu hay cái hoa loa kèn.

Ở đây có một lỗi lầm chết người là đầu nọc tia sáng đâm xuyên qua vỏ không gian!!! Điểm này cho thấy trống đã rất muộn.

Mặt trời không có khối lửa u nổi (percussion boss) cũng cho thấy mang âm tính.

.không gian

Khoảng không gian giữa tia sáng giống như ở mặt trống số 1 có hình thái đồng nhất hai giọt nước thái âm và và bờm gió thiếu âm của ngành nòng âm của Nguyễn Xuân Quang.

Vành giới hạn

Ở đây là vành trống không mang âm tính.

Vành vận hành.

Kế tiếp là một vành đường rầy hay hình các thanh thang đứng (răng lược) nọc âm thái dương. Vành này cho biết trống có khuôn mặt nọc âm thái dương mang tính chủ.

Tóm lại thượng thế ở mặt trống này diễn tả vũ trụ mặt trời-không gian Càn Khôn nhánh nọc âm thái dương ngành nòng âm Khôn với khuôn mặt thiếu âm Khôn dương mang tính chủ. Trống này là một trống biểu của tộc Shan thuộc nhánh Tầy Thái ngành nòng âm ứng với Lang Việt ngành Thần Nông thái dương.

Hai mặt trống này chỉ khác nhau là mặt trống 1 thuộc nhánh nọc dương sinh tạo diễn tả bằng hai vòng nọc chấm và mặt trống số 2 này thuộc nhánh nọc âm thái dương diễn tả bằng vành đường rầy hay hình các thanh thang đứng (răng lược).

Mặt trống số 3

Mặt trống số 3 http://www.drumpublications.org/karendrum.php

Thượng Thế

. Vỏ hư không, không gian, trứng vũ trụ.

Gồm ba vòng tròn đồng tâm. Ba vòng tròn là ba nòng OOO, quẻ Khôn, hư không, nòng Khôn.

.Mặt trời

Mặt trời có 12 nọc tia sáng Cấn Chấn có một khuôn mặt là mặt trời sấm mưa (xem Nhóm Trống Cóc/Ếch).

Nọc tia sáng thon nhọn hình kim mang nhiều âm tính cho thấy mặt trời thuộc ngành nòng âm thái dương. Mặt trời nhỏ hơn so với nọc tia sáng cũng cho thấy rõ mặt trời mang âm tính.

Ở đây cũng có một lỗi lầm chết người là đầu nọc tia sáng đâm xuyên qua vỏ không gian!!! Điểm này cho thấy trống đã rất muộn.

Mặt trời không có khối lửa u nổi (percussion boss) cũng cho thấy mang âm tính.

.không gian

Khoảng không gian giữa tia sáng trống không diễn tả không gian Khôn.

Như thế mặt trời-không gian, vũ trụ là càn khôn.

Vành giới hạn

Ở đây là vành trống không mang âm tính.

Vành vận hành.

Kế tiếp là bốn vành hình không thấy rõ nên không dám giải đọc.

Tóm lại thượng thế ở mặt trống này diễn tả vũ trụ mặt trời-không gian Cấn Chấn nhánh nọc âm thái dương ngành nòng âm Khôn với khuôn mặt thái âm Chấn mang tính chủ.

Rất tiếc rõ không có hình cả mặt trống. Thường trống này có các tượng cóc ếch và có khuôn mặt là trống sấm mưa, trống mưa mà các tộc Shan, Karen, Thái Lào, Capuchia gọi là trống ếch.

Như thế qua ba ví dụ cõi Thượng Thế ở nhóm trống Shan này ta thấy thường:

-Mặt trời là mặt trời âm nam, êm dịu có nọc tia sáng mang âm tính thuộc ngành nòng âm Khôn.

-Mặt trời không có khối lửa u nổi (percussion boss) mang âm tính.

-Mặt trời, thường có 8 nọc tia sáng Khôn/Càn thế gian  mang tính sinh tạo càn khôn, 12 nọc tia sáng Cấn/Chấn thường có khuôn mặt sấm mưa.

Theo các hình ví dụ của Frazer Lu thì các trống Shan thường có nhiều các loại mặt trời có 12, 8 nọc tia sáng (bà gọi lầm là ngôi sao).

 

 http://www.drumpublications.org/karendrum.php

và A.J. B Kempers cũng nói tới mặt trời 12 nọc tia sáng ở hàng đầu.

Như đã nói ở trên, trống có mặt trời 12 nọc tia sáng có một khuôn mặt là trống sấm mưa. Các trống muộn thường ít khi mang ý nghĩa triết thuyết Vũ Trụ Tạo Sinh mà chỉ còn mang ý nghĩa duy tục, duy thực là trống ếch, trống mưa trống cầu mưa để có nước cho việc trồng lúa nước. Tổng quát có tới hơn 80 % trống đồng hiện nay là trống có mặt trời 12 nọc tia sáng.  Trống Shan thường là trống muộn và vì Shan thuộc tộc Tầy Thái ngành nòng, âm Thần Nông nên có nhiều trống sấm mưa, trống ếch là điều hiển nhiên.

Còn trống Shan cũng thấy khá nhiều có mặt trời 8 nọc tia sáng, ngoài lý do mặt trời 8 nọc tia sáng là mặt trời sinh tạo càn khôn theo nghĩa bao quát, trống Shan mặt trời 8 nọc tia sáng còn có một khuôn mặt là trống biểu tượng cho tộc thiếu âm khí gió Khôn dương của ngành nòng âm tức là của các tộc Shan và Karen.

Và vì là tộc Không Gian dương, Gió thiếu âm, chắc chắn cũng có các trống có mặt trời có tia sáng thiếu âm 10 nọc tia sáng Khảm/Li.

(còn nữa).

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: