THÁM DU NAM CỰC (14).

 

 

THÁM DU NAM CỰC

Du ký

(Phần 14).

Nguyễn Xuân Quang

Rời Đảo Voi, vượt hải đạo Drake đầy bão tố, tầu hướng tới đảo Falkland. Để tránh bớt nỗi lo âu cho du khách, buổi trưa tầu tổ chức uống cà phê và trà đặc biệt của Nam Dương ăn với bánh ngọt cổ truyền Nam Dương:

Bánh ngọt cổ truyền Nam Dương (ảnh của tác giả).

và party quốc tế nửa đêm gồm các món ăn quốc tế.

Chiếc bánh băng quyên chúng tôi thấy đang làm hôm trước ở nhà bếp (ảnh của tác giả).

Điêu khắc nước đá hình băng quyên (ảnh của tác giả).

Ngay cả ngưởi dọn phỏng tối nay cũng xếp khăn làm hình băng quyên vì bến tới là đảo Falkland có nhiều tộc băng quyên rất lôi cuốn du khách.

(ảnh của tác giả).

 

Món ăn Tầu và Nhật

Rất tiếc chưa có món ăn Việt Nam như phở, gỏi cuốn, chả giò… Chúng tôi đã yêu cầu nhà bếp đưa các món ăn Việt Nam vào những lần tiệc tùng ẩm thực thế giới trong những lần tới.

Ngày mai ở biển, với thời khóa biểu sinh hoạt liên tục không hở một phút, ngoài các hoạt động thường lệ còn có thêm giải trí mới và thuyết trình. Hôm nay các diễn giả tổng kết về Nam Cực. Trong đó có bài nói về Hiệp Ước Nam Cực.

Hiệp ước gồm 12 nước ký, hiện có 45 thành viên, tất cả đều đồng thuận:

-Nam cực hiện không thuộc quyền sở hữu của một quốc gia nào. Gỡ bỏ các tranh cãi về quyền sở hữu lãnh địa tại Nam Cực.

-Nam cực dùng trong mục đích hòa bình. Cấm thử nghiệm nguyên tử, cấm vất bỏ các chất phế thải phóng xạ và cấm các hành động quân sự.

-Bảo đảm chỉ dùng làm nơi nghiên cứu khoa học và khuyến khích trao đổi kết quả nghiên cứu khoa học giữa các quốc gia có trạm nghiên cứu ở đây.

-Cho phép quan sát tại chỗ bởi các quan sát viên ngoại quốc.

-Bảo vệ môi trường thiên nhiên, muông thú, cây cỏ.

Cấm khai thác mỏ, dầu khí.

-Kiểm soát chặt chẽ các dịch vụ thương mại.

……

Rất may sau hai đêm một ngày, tầu vượt qua hải đạo Drake được thuận buồm xuôi gió.

Đảo Falkland

Đảo Falkland được thế giới biết đến nhiều sau cuộc chiến giữa Argentina và Vương Quốc Anh năm 1982.

Tầu cập bến Stanley, thủ đô của Falkland vào lúc 6:17’ sáng. Gió mạnh, trời có mây, nhiệt độ 14 C (57 F).

Mọi người hơi lo vì tiên đoán thời tiết có gió mạnh. Thường may mắn lắm du khách mới đổ bộ lên đuợc Stanley. Tầu phải đậu ngoài xa và phải dùng tầu nhỏ để đổ bộ lên bờ. Thường thường vì thời tiết, ở đây luôn luôn gió to như dông bão (vì ở một đầu của hải đảo Drake), chỉ có một nửa các chuyến tuần du biển vào được đảo. Nghe nói mới hôm qua, gió lớn, sóng to du khách không đổ bộ được lên đảo. Có lần một số du khách đã lên được bờ, trời bỗng nổi dông gió bất ngờ, phần còn lại không lên bờ được. Trên đường vào đảo có tới hơn hai chục xác tầu còn nằm nhô lên khỏi mặt biển. Rất may chúng tôi lên được bờ êm xuôi.

Đảo nằm ở Nam Đại Tây Dương cách 250 dậm biển (290 miles hay 460 km) phía đông bờ duyên hải đất liền Patagonia Nam Châu Mỹ. Khoảng 400 triệu năm trước đây đảo là một phần của Lục Địa Toàn Thế Giới Gondwana rồi tách ra khỏi lục địa ngày nay là Châu Phi và trôi về đây. Vì thế đảo có khí hậu Tân-nhiệt đới (Neo-tropical) giống nam châu Phi.

 Quần đảo gồm hai đảo lớn Đông và Tây Falkland với 776 đảo nhỏ nữa.

Bản đồ đảo Falkland (English-online.at).

Hiện nay đảo là vùng đất tự quản Hải Ngoại của Vương Quốc Anh.

Thoạt đầu tiên đảo được gọi  theo vùng biển hẹp”Falkland Sound” ở giữa hai đảo lớn theo tên của Anthony Cary, 5th Viscount of Falkland bởi thuyền trưởng John Strong khi ông đổ bộ lên đảo vào năm 1690. Argentina gọi đảo là Malvinas theo tên Pháp là Malouines, do Louis Antoine de Bougainville đặt vào năm 1764 dựa theo tên hải cảng Saint Malo, Breton, Pháp. Vì thế tránh dùng tên Falkland khi ở trên đấtArgentina và ngược lại tránh dùng tên Malvinas khi ở Falkland. Cũng nên lưu ý khi đi du lịch Nam Cực nếu có thể được nên đi từ Valparaiso ở Chile đi xuống ghé tới Ushuaia của Argentina trước rồi mới ghé tới Falkland sau. Có nhiều chuyến đi phát xuất từ Buenos Aires của Argentina tới Falkland trước rồi mới tới Ushuaia của Argentina, gặp lúc nhà cầm quyền Argentina khó ở trong người, sửng cồ lên họ cấm không cho tầu ghé vào Ushuaia vì đã tới đảo Falkland trước.

Cũng nên biết theo kinh nghiệm cho biết chuyến đi khởi từ Valparaiso đi xuống phía Thái Bình Dương khi qua hải đạo Drake thường được thuận buồm xuôi gió hơn là khi phát xuất đi từ Buenos Aires.

Đảo đã từng thuộc Pháp, Anh, Tây Ban Nha và Argentina. Các quốc gia trên đều đã từng giành nhau làm chủ quyền của đảo.

Ai là người khám phá ra đảo đầu tiên?

Có dấu vết là người thổ dân Patagonia đã đặt chân tới đảo này từ xa xưa. Nhưng khi các người Âu châu tới đây thì đảo chỉ là một hoang đảo.

Nhà thám hiểm Hòa Lan Sebald de Weert là người nhìn thấy đảo đầu tiên vào năm 1600 và đặt tên là Đảo Sebald.

Năm 1690, thuyền trưởng người Anh John Strong bị bão trôi dạt tới đảo và ông đặt tên vùng biển hẹp giữa hai đảo lớn là Falkland Sound như đã nói ở trên.

Năm 1764, nhà hàng hải Pháp Louis Antoine de Bougainville thiết lập cơ sở đầu tiên ở vùng biển hẹp Berkeley, ngày nay là Port Louis ở đảo ĐôngFalkland. Năm 1770, Tây Ban Nha tấn công đánh bật người Anh ra khỏi đảo. Để tránh chiến tranh giữa hai nước, một hòa ước cho phép người Anh trở lại đảo. Năm 1774, vì sức ép kinh tế do cuộc Chiến Tranh Cách Mạng Hoa Kỳ buộc Vương Quốc Anh phải bỏ nhiều nơi ở hải ngoại trong đó có Falkland. Tuy nhiên khi rút đi người Anh để lại một tấm bảng đồng đòi vẫn giữ quyền sở hữu đảo. Năm 1840 chính phủ Anh quyết định thiết lập thuộc địa thường trực ở đảo. Hải cảng Stanley được xây dựng và đảo trở thành điểm chiến lược cho dịch vụ hải hành quanh Cape Horn. Trong thế chiến thứ nhất, hải chiến xẩy ra tại Falkland vào tháng 12 năm 1914, người Anh đã chiến thằnh quân Đức. Trong Thế Chiến thứ hai,  cảng Stanley dùng làm trạm Hải Quân Hoàng Gia Anh và tham chiến trong trận đánh ở Sông Plate vào năm 1939.

Khi Liên Hiệp Quốc thành hình, Argentina đòi quyền sở hữu đảo. Chính phủ Anh dựa vào lòng dân ở đảo vẫn giữ đảo là phần đất thuộc Anh.

Vào ngày 2 tháng 4 năm 1982,Argentina xua quân chiếm đảo. Vị tổng thống lúc bấy giờ vì tình trạng kinh tế yếu kém với sự chống đối trong nước gia tăng, ông bị lên án tham ô nên đã đánh lạc hướng công chúng bằng cách tiến chiếm Falkland. Ở Anh chính phủ của bà thủ tướng Magaret Thatcher cũng đang gặp khó khăn vì thế bà quyết định nắm ngay lấy cơ hội tham chiến với Argentina.

Sau hai tháng của trận chiến không tuyên chiến, lực lượng Argentina bị đẩy lui khỏi đảo. Quân đội Argentina để lại đảo khoảng từ 18.000 tới 25.000 mìn. Hiện nay dọc đường đi nhiều chỗ còn thấy những bảng cảnh báo cho biết có mìn.

Dân số của đảo hiện nay khoảng 3.140 người, phần lớn là dân gốc Anh và họ giữ quốc tịch Anh.

Hoạt động kinh tế chính là đánh cá, du lịch, nuôi cừu. Cá mực chiếm hơn 75% số lượng đánh bắt hải sản hàng năm.

Gần đây chính quyền Falkland bán giấy phép đánh bắt cá  cho ngoại quốc ở vùng Cận Nam Cực đem về được một mối lợi tức khá lớn (15 triệu bảng Anh hàng năm).

Du lịch phát triển, lớn mạnh rất nhanh. Đảo trở thành một bến cảng cho các tầu tuần du biển. Điểm thu hút của đảo là cảnh quan và đời sống hoang dã gồm nhiều giống băng quyên, chim biển, hải cẩu và hải sư cũng như thăm viếng bãi chiến trường năm 1982.

Về sinh địa lý học, Falkland được xếp như là một phần của Nam Cực. Thực và động vật liên hệ với mật thiết với vùng Patagonia. Khi người Âu châu đặt chân tới chỉ thấy một loài động vật có vú là warrah, một loài chồn.

Chồn warrah (ảnh của tác giả chụp tại Bảo Tàng Viện Falkland).

Loài này bị tuyệt chủng vào thế kỷ 19. Có 14 loài có vú sống ở biển trong đó có hải cẩu voi, hải cẩu lông và hải sư, 227 loài chim. Đặc biệt có 5 loài băng quyên.

Không có cây loài mộc. Như đã nói ở đây gió bạt ngàn,  đảo không có cây lớn mà chỉ có bụi cỏ (grassland shrub). Có nơi cây cỏ ngả theo chiều gió tạt trông như một rừng cây bonsai.

Hình cây ngả theo chiều gió tạt trông như một cây bonsai cho thấy gió ở đây như thế nào (ảnh của tác giả).

Hai loài thảo mọc thành bụi chính là fachine và box bản địa. Ở đây có một thứ quả dại làm mức rất nổi tiếng gọi là Diddle-dee.

Mứt Diddle-Dee (ảnh của tác giả).

Một phần đảo có các cây lớn là do cây được đem từ nơi khác về trồng.

Đến đảo ta cũng thấy nhiều tầu thăm dò dầu hỏa và khí đốt. Tuy nhiên sự khai thác dấu hỏa còn bị sự đối kháng của chính quyền Argentina. Hiện nay Anh Quốc và Argentina đang cố tìm một giải pháp hợp tác khai thác chung.

Như đã nói ở trên, băng quyên là một thu hút chính của đảo vì thế chúng tôi chọn nửa ngày buổi sáng đi thăm một tộc thể băng quyên ở Bluff Cove và dành nửa ngày còn lại thăm đảo.

Phải dùng xe Land Rover vượt qua đồng nước thực vật chết thường là rêu sphagnum gọi là boggy plains.

Lưu ý cờ Falkland có hình còn cừu cho thấy trườc đây Falkland có kỹ nghệ chính yếu là chăn nuôi cừu để cung cấp len cho Anh Quốc và Âu châu. Ngày nay kỹ nghệ len đã suy tàn vì phải cạnh tranh với Tân Tây Lan và Úc…

Dọc đường có những dòng đá chạy (stone run) trông như những dòng suối, dòng sông đá. Đây là loại đá quartzite.

Dòng đá chạy (ảnh của tác giả).

Hiện tượng đá chạy là do kết quả của một vài loại đá đặc biệt tạo ra bởi những chu kỳ tan băng giá xẩy ra vào cuối Thời  Đá Băng (Ice Age).

Thỉnh thoảng thấy vài con ngỗng trời.

Ngỗng trời Falkland (ảnh của tác giả).

Đảo Falkland có 5 loài băng quyên là:

(bưu ảnh).

Xin nhắc lại loài gentoo (số 1 từ trái qua phải) có đặc điểm là mỏ mầu đỏ cam, loài thứ hai là Macaroni trên đầu có bờm lông vàng (Maccaronism chỉ mốt thời trang trang trí rực rỡ vào thế kỷ 18 ở Anh. Người theo thời trang này gọi là maccaroni hay macaroni), loài thứ ba là Jackass hay Magellan trước ngực có vệt đen hình núi bắng đầu, loài thứ tư là Rockhopper (Nhẩy Trên Đá) có tua lông vàng hai bên thái dương và loài Vua (king) phía cổ trước ngực mầu vàng cam.

Ngoài ra ở những vùng đá băng khác có loài Adelie có vòng trắng quanh mắt như đã thấy.

Ở Bluff Cove này chỉ có hai loài Gentoo và King.

Tộc thể băng quyên ở Bluff Cove nhìn từ xa.

(ảnh của tác giả).

Ở đây có thể tiến sát lại thật gần băng quyên.

Băng quyên gentoo (ảnh của tác giả).

Băng quyên Vua (ảnh của tác giả).

Chụp với băng quyên Vua.

Chụp với băng quyên Gentoo.

Một chú băng quyên con tò mò muốn biết có gì trong túi xách tay Transplant Diagnostics (Chẩn đoán Ghép Cơ Quan)  (ảnh của tác giả).

Xế trưa một số xuống biển kiếm ăn (ảnh của tác giả).

Tại đây có một Bảo Tàng Viện nhỏ:

(ảnh của tác giả).

Và một tiệm Café đãi du khách trà và bánh ngọt địa phương mang hương vị bánh ngọt uống trà Anh Quốc.

 Xế trưa chúng tôi trở về phố. Ở đây chỉ là một phố cảng rất nhỏ. Hàng quán nhà cửa mang mầu sắc Ăng Lê. Những ngôi nhà ở với vườn hoa kiểu Ăng Lê.

 (ảnh của tác giả)

Có những điểm mốc đặc biệt như:

Nhà thờ  Christ Church với vòm cung làm bằng xương cá voi.

(ảnh của tác giả).

Tòa thị chính Stanley:

Nhà Chính Phủ:

(ảnh của tác giả).

Bảo Tàng Viện Falkland:

Đài Tưởng Niệm Những Người Đã Bỏ Mình Giải Phóng Falkland Trong Trận Chiến 1982:

(ảnh của tác giả).

Quán rượu nổi tiếng ở Stanley:

…….

 Gần tối về lại tầu. Đêm nay tầu rời Falkland hướng tới Puerto Madryn, thuộc vủng Patagonia của Argentina. Như thế là chúng tôi rời Nam Cực trong an bình.

(còn nữa).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: