NHÓM TRỐNG MẶT TRỜI THÁI DƯƠNG: NGỌC LŨ I TRỐNG BIỂU NGÀNH MẶT TRỜI THÁI DƯƠNG, CÀN THẾ GIAN (17).

(*Nếu cần, bấm hai lần vào Tựa Bài để mở bài).

TRỐNG NHÓM MẶT TRỜI THÁI DƯƠNG.

NGỌC LŨ I, TRỐNG BIỂU NGÀNH MẶT TRỜI THÁI DƯƠNG, CÀN THẾ GIAN.  

  (phần 17)

Nguyễn Xuân Quang

 Ý NGHĨA HÌNH NGƯỜI TRÊN THUYỀN TRÊN TRỐNG ĐỒNG ÂM DƯƠNG NGỌC LŨ I.

Tổng Quát về Người Trên Thuyền.  

Mấu Chốt Chính:

.Thuyền mang tính thái dương vì ở trên trống nhóm thái dương và có 6 con thuyền với 6 là số Tốn âm thái dương tầng 1 vũ trụ. Do đó người mang tính thái dương. Ở trên thuyền là người thái dương (II)  phía âm (O)  tức IIO (quẻ Đoài vũ trụ khí gió) mang tính chủ. Ta cũng thấy người trên mặt trống là ngành phụ Càn Li với Li mang tính chủ, như vậy người trên thuyền vùng nước ngược lại là người ngành phụ Càn Tốn Chấn Đoài vũ trụ khí gió với Đoài vũ trụ khí gió mang tính chủ để có lưỡng hợp  Càn Li với Chấn-đoài vũ trụ khí gió. Tóm lại người trên thuyền thuộc nhánh nòng âm Chấn-Đoài với đại tộc Đoài vũ trụ khí gió chim rìu bổ nông Gió mang tính chủ.

Người trên thuyền hóa trang thành người Bổ Nông Chim Rìu Nước, Đường Nga ngược với người nhẩy múa trên mặt trống hoá trang thành Người Bổ Cắt, Chim Riu Lửa, Hồng Hoàng.  

.Thuyền là thuyền thiêng liêng mang nghĩa biểu tượng tín ngưỡng, thần kỳ. Đây là các Thuyền Phán Xét Linh Hồn mang trọn vẹn ý nghĩa vũ trụ tạo sinh. Sáu thuyền gồm có hai thuyền dẫn đầu đại diện của hai đại tộc nhánh âm thái dương nước và bốn thuyền còn lại là bốn thuyền biểu của bốn tộc ứng với tứ tượng.   

*

Phần lớn những người trên thuyền đều có trang phục đầu có nét cong mang âm tính ngược với trang phục đầu có góc cạnh mang dương tính của những người nhẩy múa trên mặt trống thuộc nhánh nọc thái dương.

Trang phục đầu có những nết cong mang âm tính.

Trang phục đầu có nét cong này cho biết những người trên thuyền thuộc nhánh nòng âm thái dương.

Những người ở đầu thuyền là thuyền trưởng đều ngồi. Ta đã biết ngồi là âm, đứng là dương (xem Chữ Nòng Nọc Vòng Tròn-Que). Điểm này cũng cho thấy rõ những đại tộc, tộc này thuộc nhánh nòng âm thái dương.

Ngoại trừ một số người chèo thuyền và những người đứng trên đài cao còn lại những người khác có trang phục đầu phía trước đều có hình chim có mỏ dài cong cắm xuống trán. Chim là dương, là trời, có mỏ dài và cong như lưỡi mác, lưỡi kiếm cong (một thứ vật nhọn tương đương với rìu) mang tính thái dương âm, đầu có bờm gió. Đây là chim rìu nước bổ nông gió Đoài vũ trụ khí gió, chim biểu của đại tộc Đoài vũ trụ khí gió, khuôn mặt chủ của người Càn âm Chấn Đoài vũ trụ khí gió ở vùng nước. Đầu chim này xác thực khuôn mặt Đoài vũ trụ khí gió mang tính chủ.

Phần sau trang phục đầu có hình dạng và các chữ nòng nọc vòng tròn-que khác nhau thay đổi theo tính nòng nọc (âm dương) cho biết rõ người đó thuộc đại tộc, tộc nào.

Tất cả những người thuyền trưởng hay đại biểu của đại tộc hay tộc ngồi ở mũi thuyền tay đều cầm gậy hay khí biểu (ceremonial weapon) đầu chẻ hai chữ Y hình đầu chim Rìu có sừng mà đa số các tác giả hiện nay cho rằng đây là cây rìu chiến.

Cũng như tất cả các dấu, hiệu, vật biểu tượng, người, thú… khí biểu, gậy thờ biểu tượng cũng mang trọn vẹn ý nghĩa Vũ Trụ giáo nên  phải được giải đọc theo âm dương, tứ hành, sinh tạo, nói một cách khác phải theo dịch lý. Vì thế Rìu này có đầu rìu thay đổi với tính âm dương.

Ngày nay người Fuji cũng còn có một thứ vũ khí cổ truyền hình rìu này mà họ gọi là cái “bẻ cổ” (neck breaker).

Rìu bẻ cổ của người Fuji.

Tôi cũng đã thấy một chiếc rìu loại này ở Bảo Tàng Viện Fonck chuyên về nền văn hóa đảo Easter và Đa Đảo ở Valparaiso, Chile. 

Rìu chữ Y ở Đa Đảo ở bảo tàng viện Fonck, Valparaiso, Chile (ảnh của tác giả).

Như vậy nhìn theo vật tổ thì rìu có hình đầu chim Rìu, ở trên thuyền là Rìu Nước và khuôn mặt Rìu Nước Bổ Nông mang tính chủ. Như đã biết con chim nông chúng ta thuộc dòng nươc. sống ở vùng sông biển gọi theo duy âm là con Nông biến âm của Nang tức gọi theo cái túi ở dưới cổ. Người Tây phương theo duy dương gôi theo chiếc mỏ to như chiếc riu nên gọi là Pelican có gốc Pelekus là Rìu. Pelican là chim Rìu Nước trong khi chim cắt Lửa là chim Rìu Lửa. Phần đầu tiên phía trước của trang phục đầu hình chim bổ nông mỏ dài cong vòng cung  biểu tượng bầu trời dương, thái dương của Cõi Nước, Cõi Âm.

Ta thấy rõ như dưới ánh mặt trời Đông Sơn các người trên thuyền hóa trang thành người Bổ Nông Chim Rìu Nước, Đường Nga ngược với người nhẩy múa trên mặt trống hoá trang thành Người Bổ Cắt, chim Riu Lửa, Hồng Hoàng.  

Tất cả các thuyền đều có một (thuyền 3, 4, 5, 6) hay hai người tí hon (thuyền 1 và 2)  ngồi bệt dưới sàn thuyền bị canh gác mà hiện nay các nhà khảo cổ học về trống đồng đang hiểu lầm là tù nhân. Đây chính là những linh hồn người chết (xem dưới).

Những linh hồn này cho biết cảnh sinh hoạt của những người trên thuyền liên hệ với sự phán xét linh hồn.

Tất cả những người chèo thuyền đều cầm tay chèo có đầu chèo hình đầu chim cho thấy những con thuyền này biểu tượng cho Cõi Trời của dòng tộc nước và đều có thể bay trong không gian được, bằng chứng là dưới thuyền không có một dấu vết sóng nước nào cả.

Tay chèo cũng là một mấu chốt chính để nhận diện ra danh tính con thuyền.

 

Đầu tay chèo hình đầu chim.

Đây là những thuyền trời cõi nước.

Tôi chia những người trên thuyền ra như sau:

-Thuyền trưởng hay đại biểu của đại tộc hay tộc.

Đây là người đầu tiên ngồi sau mũi thuyền (xem hình ở trên).

-Người phụ tá thuyền trưởng.

Người này ở ngay phía sau người thuyền trưởng.

 

Người phụ tá thuyền trưởng, ở đây đang gác một linh hồn.

Đôi khi người này là đại biểu của một chi cùng tộc với người thuyền trưởng và trong trường hợp thuyền có hai linh hồn (thuyền 1 và 2) người này giữ thêm vai trò canh gác linh hồn thứ nhất.

–Linh hồn.

Trống Ngọc Lũ I và các trống họ hàng có những hình người nhỏ bé trần truồng trông như những đứa trẻ con ngồi bệt dưới sàn thuyền bị canh gác và phán xét mà các tác giả hiện nay gọi lầm là những tù nhân.

 

Linh hồn người chết như một đứa trẻ trần truồng ngồi trên sàn thuyền đang bị canh giữ và phán xét. Trên thuyền này có hai linh hồn.

Đây chính là những hồn người chết. Vũ trụ quan của Việt cổ tin là lúc nào hồn con người cũng trẻ thơ như một đứa trẻ, hồn sinh ra trẻ thơ như trẻ thơ, tự nhiên, thiên nhiên, trần truồng không quần áo, không trang sức. Với năm tháng thân xác con người già đi nhưng hồn người mãi mãi vẫn là trẻ thơ. Khi chết những linh hồn trẻ thơ này vẫn thế và được về miền vĩnh cửu hay tái sinh. Quan niệm này thấy rõ trong đức tin của người Mường cũng như ở các hải đảo Nam Á. Xin trích dẫn nguyên văn một đoạn nói về đức tin linh hồn trẻ thơ này trong cuốn Les Mường của J. Cuisinier (Jeanne Cuisinier, Les Mường, Géographie humaine et Sociologie, Paris, Institut  d’Ethnologie, 1946, p.463-64):

 “À côté du cercueil, on installe l’autel du mort devant lequel seront presentées les offandes et recitées les prières jusqu’à la fin du deuil; parfois (nous l’avon observé dans le Mường Vang et à Ngọc Mỹ) on suspendre entre les deux un étrange objet appelé ‘jouet à huit angles’ tlai kon bát yák parce qu’il doit de deux carrés superposés auxquels pendent des écheveaux de soie multicolores, de petits cubes et de petits calices en calocot blanc ou en papier d’oré. On le met entre l’autel et le cercueil pour que l’âme du mort s’amuse avec ce jouet, parce que les âmes, disent les Mường, même dans le corps de vieillards, sont toujours pareilles à de jeunes enfants. Devant la croyance en une perpétuelle enfance de lâme, on ne peut s’empêcher d’évoquer les Dayak chez lesquels, au cours de leurs grandes fêtes funéraires, les prêtresses portent dans les plis de leurs vêtements, comme des petits enfants, les âmes des donateurs de la fêtes” (R. Hertz, Contribution à une étude sur la présentation collective de la mort, p.102). (Bên cạnh quan tài, người ta dựng bàn thờ người chết, trước đó dâng cúng lễ vật và cầu nguyện cho tới mãn tang lễ, đôi khi (chúng tôi nhận thấy ở Mường Vang và Ngọc Mỹ) người ta treo giữa quan tài và bàn thờ một vật lạ gọi là “đồ chơi tám góc” tlai kon bát giác bởi vì gồm có hai hình vuông chồng xéo lên nhau trên đó có treo các sợi tơ đa sắc và các khối lập phương và hình chén nhỏ bằng calocot trắng hay giấy vàng. Người ta để đồ chơi này giữa bàn thờ và quan tài để cho linh hồn người chết vui chơi bởi vì người Mường cho rằng linh hồn người chết ngay cả trong các thân xác người già, vẫn luôn luôn giống như những trẻ thơ. Trước đức tin là linh hồn trẻ thơ mãi mãi, ta không thể không nói tới ở người Dayak, trong suốt các tang lễ lớn, những nữ pháp sư, nữ tế mang các linh hồn người chết chủ lễ trong các túi gấp nếp ở quần áo của họ như địu (mang) các trẻ con (R.Hetz). J. Cuisinier cũng dẫn thêm cho rằng các người Fidji cũng quan niệm linh hồn người chết “chỉ là những đứa trẻ” (et on songe aussi à la conception de l’âme chez les Fidjiens qui se servent de grands éventails pour protéger l’âme du mort qu’ils enterrent, afin de la protéger, dit Frazer “because as one explained to a missionary his soul is only a little child”) (D’une lettre du  Rev. Lorimer Fison, citée par Frazer in Taboo and the perils of the soul, p.30). Người Semang Pygmies, một trong nhóm người cổ đại nhất ở quần đảo Mã Lai cho rằng người chết trở thành trẻ con trở lại, do đó sửa soạn cho một đời khác trên thế gian (among one of the most archeic peoples of the Malay Peninsula, the Semang Pygmies beleive that the dead become infants again, thus preparing themselves for another life on earth) (M. Eliade, Shamanism, p.280- 281).

Rõ như ban ngày những người nhỏ bé trẻ thơ trần truồng đang bị canh giữ, phán xét ngồi trên sàn thuyền chính là những linh hồn và cũng chính vì có sự hiện diện của những linh hồn này mà thuyền mới được gọi là thuyền linh hồn là vậy. Tất cả thuyền trên trống Ngọc Lũ I đều có cảnh một hay hai linh hồn ngồi dưới sàn thuyền đang được phán xét, riêng ở trống Hoàng Hạ, ở thuyền số một, có một linh hồn sau khi đã làm xong thủ tục phán xét đang đi vào cổng Trục Thế Giới để vượt qua cầu thử thách hình Tam Thế để lên Cõi Trời.

Ở một thuyền trên trống Hoàng Hạ, một linh hồn sau khi đã làm xong thủ tục phán xét đang đi vào cổng Trục Thế Giới để đi qua cầu thử thách hình Tam Thế để lên Cõi Trời (nguồn: Nguyễn Văn Huyên).

* Cần lưu tâm

.Cần phải phân biệt những người nhỏ bé như trẻ con trần truồng là những linh hồn với những người lớn trần truồng (như những người đánh trống ở trần hay trần truồng hay hai người gác cổng trời trần truồng ở thuyền số 1 và 2 trên trống Ngọc Lũ I) là những người cõi trời hay thuộc ngành âm đội lốt người nhà trời. Người thế gian thường có quần áo.

.Như đã thấy ở trên, hồn người chết đi qua cầu thử thách ở Phong Đô Trung Hoa cũng trần truồng.

Tóm lại những người nhỏ bé trẻ thơ đang bị canh giữ, phán xét ngồi trên sàn thuyền chính là những linh hồn và cũng chính vì có sự hiện diện cửa những linh hồn này mà thuyền mới được gọi là thuyền phán xét linh hồn là vậy.

-Người phán xét linh hồn.

 

Người phán xét linh hồn.

Người này một tay để lên đầu linh hồn, một tay gõ vào trống Cây Vũ Trụ, Cây Đời để khơi động vòng tử sinh trong quá trình định giá linh hồn (xem chương Ý Nghĩa Dấu, Hình, Biểu Tượng Trên Trống Đồng Âm Dương Đông Nam Á).

-Người gác cổng cõi trên hay thiên đường.

Người gác cổng trời, cổng thiên đường đứng trên đài cầu cao Tam Thế cầm lao và khiên hay chỉ cầm khiên thôi.

Một người gác cổng cõi trên hay thiên đường chỉ cầm khiên không có lao.

Sáu người gác cổng trời có một người trần truồng (thuyền số 2) mang tính thái âm, biểu tượng đại tộc nước Chấn (ứng với Thần của ngành Thần Nông), một người ở trần (thuyền số 1) theo duy âm mang tính thiếu âm, biểu tượng đại tộc Gió Đoài (ứng với Nông) và theo duy dương mang tính thiếu dương và bốn người còn lại ở bốn thuyến 1, 2, 3, 4 đều mặc áo, có ba người nhìn về chiều dương mũi thuyền thuộc về tộc ứng với phía dương và ba người nhìn về chiều âm đuôi thuyền thuộc về tộc ứng với phia âm cho thấy họ là đại biểu của những đại tộc, tộc khác nhau.

Người chèo thuyền tay cầm tay chèo có đầu hình chim như đã nói ở trên. Tay chèo là một trong những mấu chốt, một thứ căn cước để nhận dạng ra một con thuyền vì thế người chèo thuyền có một khuôn mặt là chủ đại tộc hay tộc.

(còn nữa).

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: