TRỐNG ĐỒNG ÂU LẠC SỒNG ĐÀ 3

(*Nếu cần, bấm hai lần vào Tựa Bài để mở bài).

 TRỐNG ĐỒNG ÂU LẠC

SÔNG ĐÀ

 (TRỐNG NHÓM MẶT TRỜI LỬA

THÁI DƯƠNG LIÊN HIỆP THIẾU

ÂM THÁI ÂM).

  (phần 3)

Nguyễn Xuân Quang

NHÀ

Cũng như trống đồng âm dương Ngọc Lũ I nhà trên trống Sông Đà cũng có hai loại nhà mang tính nòng nọc, âm dương: nhà nọc, dương, mặt trời và nhà nòng, âm, không gian (xem thêm chương Ý Nghĩa Hình Nhà Trên Trống Đồng trong Giải Đọc Trống Đồng Nòng Nọc, Âm Dương Đông Nam Á).

Rất tiếc các chi tiết về nhà, khác nhau trên các hình vẽ của Nguyễn Văn Huyên dựa theo F. Heger

 

Hình vẽ hai ngôi nhà nọc (nguồn: Nguyễn Văn Huyên).

và của nhóm Phạm Huy Thông.

 Một ngôi nhà nọc mặt trời theo hình vẽ của Phạm Huy Thông và các cộng tác viên.

 Hình vẽ của Phạm Huy Thông và các cộng tác viên  thấy rõ người ở trong nhà.

 Hình chụp mặt trống không rõ. Vào viện bảo tàng Guimet tôi không xin được phép cho làm bản dập hay “can ke” (calquer) mặt trống. Vì thế ở đây tôi chỉ giải đọc dựa theo các chi tiết lớn cho an toàn.

Tôi chọn hình vẽ của Phạm Huy Thông và các cộng tác viên.

Nhà nọc ở bán viên Đoài 6 người.

Điểm khác biệt nhất là ngôi nhà nọc ở bán viên Đoài 6 người nhẩy múa có hai người nam nữ giã chầy cối ở sát cạnh nhà phía tay phải còn ngôi nhà nọc ở bán viên Chấn 8 người không có.

Ngôi nhà nọc, mặt trời ở bán viên Đoài 6 người nhẩy múa có cảnh giã chầy cối.

Trên nóc mỗi nhà đều có một con chim trĩ như thấy trên trống Ngọc Lũ I tuy nhiên hai con chim trĩ này đều quay mặt về phía tay trái, chiều âm cho biết rõ hai căn nhà nọc mặt trời này thuộc nhánh âm Đoài Chấn (trong khi ở trống Ngọc Lũ I, chim quay về phía tay phải cho biết nhà nọc mặt trời thuộc nhánh dương Li Càn như đã biết). Cả hai nhà đều có dàn trống bốn người đánh trống bên nhà. Như đã biết, dàn trống gắn liền với nhà trống, nhà nọc nhà đực, nhà mặt trời. Ở đây dàn trống để ở phía bên trái phía âm thay vì để ở phía bên phải phía dương như thấy ở các trống như trống đồng âm dương Ngọc Lũ I, Hoàng Hạ… Tại sao? Trống là đực, dương. Dàn trống để ở bên trái chiều âm để cho biết ngôi nhà trống nhà nọc này là của nhánh âm Đoài-Chấn của ngành nọc thái dương. Ở góc phải, dưới trong nhà để một chiếc trống đồng, trong khi ở ngôi nhà nọc ở bán viên 8 người không có (thay thế bằng một chiếc bình hay chum đựng nước). Trống có một kuo6n mặt với không khí, gió Đoài. Trống không. Trống cho biết căn nhà này là căn nhà Đoài. Rất tiếc vì hình quá mờ không rõ trống thuộc loại nào? Đúng lý thì phải là trống loại gió Đoài Nguyễn Xuân Quang III hình lọng vòm trời.

Như đã nói ở trên, bên tay phải ngôi nhà này có hai người giã chầy cối.

Hai người nam nữ giã chầy vào cối (nguồn: Nguyễn Văn Huyên)

Lưu ý người nữ trên áo có nhiều chấm nọc dương, lửa, thái dương cho biết người này thuộc phía nữ lửa, thái dương. Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt là phía Nàng Lửa, thái dương thần nữ Âu Cơ tức nhánh Lang Hùng theo mẹ lên núi.

Bán viên bên kia không có cảnh giã chầy cối. Đây là chủ ý của người làm trống.

Ta biết cảnh giã chầy vào cối là biểu tượng giao hợp âm dương của phía âm, nữ (cối biến âm với cái) đối ngược với cảnh đánh trống ở dàn trống của phía dương, nam. Như thế căn nhà nọc này vừa có cảnh đánh trống ở bên trái nhà vừa có cảnh giã chầy cối ở bên phải nhà diễn tả hai khuôn lưỡng hợp nòng nọc, âm dương của cả hai phía dương âm. Bây giờ ta hãy tìm xem dàn trống biểu tượng cho tộc nào, giã chầy cối biểu tượng cho tộc nào?

Như đã nói ở trên, cối biểu tượng cho cái, nữ, âm. Cảnh giã chầy cối để ở phía tay phải tức phía dương cho thấy nhà nọc này có khuôn mặt dương nữ Tốn. Ở trên trống được một khuôn mặt nam làm đại diện. Tốn gió âm có gió dương Đoài làm đại diện. Như thế căn nhà nọc mặt trời này có một khuôn mặt Đoài.

Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt là các Lang Hùng Vương Đoài theo mẹ Âu Cơ có một khuôn mặt Tốn sinh tạo lên núi. Đây là nhánh Hùng Vương mang khuôn mặt sinh tạo bầu trời, khi gió tức Đoài vũ trụ.

Thật vậy dàn trống ở bên phía trái nhà sẽ cho thấy rõ thêm điểm này.

Dàn trống ở bên trái nhà nọc (nguồn: Nguyễn Văn Huyên).

Trống biểu tượng cho sấm, mưa tức một khuôn mặt của Lạc Long Quân Chấn có một khuôn mặt là thần sấm mưa. Dàn trống để ở phía tay trái âm mang âm tính nghiêng về phía trống sấm mưa.

Như thế nhà nọc ở bán viên này có thêm một khuôn mặt thứ yếu Chấn (thứ yếu vì để phía bên trái, âm).

Như thế nhà nọc ở bán viên 6 người này có hai khuôn mặt chầy cối-Đoài và trống Chấn và khuôn mặt Đoài mang tính chủ.

Tóm lại, ở bán viên Đoài 6 người nhẩy múa, nhà nọc là nhà nọc Đoài.

.Nhà nòng ở bán viên 6 người.

Nhà nòng ở đây cũng vẫn giữ mái vòm hình mu rùa biểu tượng hư không, không gian và mang trọn vẹn ý nghĩa của Vũ Trụ Tạo Sinh ngành nòng.

Nhà nòng không gian ở bán viên Đoài 6 người (nguồn: Nguyễn Văn Huyên).

Mái ở đây trông có hình lõm xuống vì bị cắt bởi đường vành giới hạn của mặt trống, thật ra hình vòm dựa theo hai phần còn lại. Ở đây mái đặc đen mang âm tính.

Xung quanh hai nhà có những sọc nghiêng diễn tả không gian và vòng chấm nọc dương cho biết nhà nòng không gian của nhánh âm ngành nọc thái dương. Cả hai nhà đều không có cửa và người như thấy trên trống đồng âm dương Ngọc Lũ I. Một điểm khác biệt nữa là nhà sàn nòng ở đây có 6 trụ cột thay vì 4 cột như thấy ở  trống Ngọc Lũ I.

Như đã biết số 6 là số Tốn hôn phối được cả với Đoài và Chấn, nghĩa là hai ngôi nhà này một ngôi nhà của tộc Đoài và một của tộc Chấn. Trực giác nói cho ta biết ngay là ngôi nhà nòng âm không gian ở bán viên Đoài 6 người đã có nhà nọc Đoài thì nhà nòng phải là nhà Li mang tính chủ để có lưỡng hợp tiểu vũ trụ Đoài-Li

Ta thấy nhà nòng không gian ở bán viên Đoài 6 người, mặt trước căn nhà có những vòng tròn có chấm tức chữ vòng tròn-chấm. Chữ vòng tròn-chấm nọc mang nhiều nghĩa. Ở tầng tạo hóa mang tính nhất sinh tạo vòng tròn nòng-chầm nọc sinh tạo [chính là hình ảnh của bọc trứng vũ trụ, đĩa thái cực, là bọc trứng trăm lang Hùng,  chính là linh tự Ra, thần mặt trời tạo hóa (Sun as Craetor) lưỡng tính của Ai Cập cổ]. Ở tầng lưỡng nghi, ở cực dương chữ nọc vòng tròn là mặt trời, lửa sinh tạo. Ở tầng tứ tượng chữ vòng tròn-chấm theo duy dương là nọc-vòng tròn tức thiếu âm nguyên thể khí gió Đoài vũ trụ và theo duy âm là vòng tròn-nọc tức thiếu dương nguyên thể của Li (xem chương Chữ Nòng Nọc trong Giải Đọc Trống Đồng Nòng Nọc, Âm Dương Đông Nam Á).

Như vậy nhìn tổng quát qua các chữ vòng tròn-chấm ở trước nhà ta thấy rất rõ ngay ngôi nhà này là nhà Đoài/ Li. 

Ở đây là bán viên tộc người Đoài ta lấy theo nghĩa Li mang tính chủ.

Bây giờ đi vào chi tiết.

Hai hàng lẻ số 1 và số 3 có 6 hình chấm-vòng tròn và hai hàng chẵn 2 và 4 có 7 hình. Ta thấy hai hàng lẻ dương 1 và 3 cộng lại có 12 hình. Số 12 là số Cấn tầng hai. Số 4 Cấn núi âm non có khuôn mặt đại diện dương là số 5 Li núi dương. Ta thấy rõ số 4 nằm giữa số 3 ở phía âm bên trái và số 5 ở bên phải (3—4—5).

Vì là hai hàng mang số lẻ 1 và 3 tức số dương và ở bán viên dương Đoài ta chọn khuôn mặt số 5 Li.

Hai hàng chẵn số 2 và số 4 có 14 hình. Số 14 là số Tốn tầng 2. Ta cũng đã biết Tốn có thể hôn phối vối Đoài.

Vậy ngôi nhà nòng âm không gian ở bán viên Đoài 6 người là ngôi nhà nòng không gian Đoài-Li.

Bán Viên 8 Người Nhẩy Múa.

Bán viên có 8 người nhẩy múa.

Bán viên 8 người này vì không cân xứng ta thấy rõ nửa mặt trời ở đây có hơn 7 nọc tia sáng (theo đúng lý là 7). Bán viên này không có cảnh giã chầy cối, có hơn 9 con cò, trong đó có hai con đứng và hai khúc sóng hình thoi đứt đoạn ở hai bên (lý tưởng thì mỗi bán viên chỉ có một đoạn sóng hình thoi và một đoạn sóng uốn khúc hình vuông).

Người ở Bán Viên 8 Người Nhẩy Múa.

8 Người trên trống Sông Đà (nguồn:Nguyễn Văn Huyên).

Nhóm 8 người với số 8 là số Khôn OOO tầng 2 nghiêng về khuôn mặt Khôn bầu trời thế gian có khuôn mặt Chấn IOO làm đại diện là. Ta cũng thấy bán viên 8 người chia ra làm 2 nhóm nhỏ 4 người với số 4 là Cấn tương giao hôn phối với Chấn (Âu Cơ núi Cấn hôn phối với biển Chấn Lạc Long Quân). Nếu tính theo tổng số người là 12  thì số 12 là Cấn tầng hai (núi Âu Cơ) cũng hôn phối với Chấn (biển, Lạc Long Quân).

Như thế hai nhóm 4 người tức bán viên 8 người nhẩy múa này biểu tượng cho khuôn mặt Chấn của trống. Bán viên 8 người nhẩy múa là bán viên của tộc Chấn được diễn tả bởi những đoạn sóng hình vuông ở biên trống.

 Nhà ở bán viên 8 người nhẩy múa.

.Nhà Nọc, Mặt Trời.

Tổng quát tương tự như nhà nọc ở phía bán viên 6 người chỉ khác các chi tiết.

Nhà ở bán viên 8 người không có cảnh giã chầy cối (nguồn: Phạm Huy Thông và các cộng tác viên).

Trong nhà, ở góc phải dưới, có một vật đựng nước trông như một chiếc bình, chum, lớn mang âm tính cho biết rõ căn nhà này có khuôn mặt Chấn mang tính chủ.

Như đã biết bán viên này có một yếu tố then chốt là không có cảnh giã chầy cối mà chỉ có dàn trống để sát bên trái nhà. Dàn trống để bên trái mang âm tính cho biết là trống có một khuôn mặt Chấn sấm mưa. Như thế dàn trống chỉ cho biết nhà nọc có một khuôn mặt Chấn.

Tóm lại nhà nọc ở bán viên Chấn 8 người nhẩy múa có một khuôn mặt chủ là nhà nọc của tộc Chấn.

.Nhà Nòng Không Gian ở Bán Viên 8 Người Nhẩy Múa.

Theo suy luận, ta đã thấy ở bán viên Đoài 6 người nhẩy múa có một ngôi nhà nọc Đoài lưỡng hợp với ngôi nhà nòng Li dưới dạng tiểu vũ trụ thiếu âm thiếu dương thì ở bán viên Chấn 8 người nhẩy múa này ta suy ra ngay có ngôi nhà nọc Chấn lưỡng hợp với ngôi nhà nòng Càn dưới dạng lưỡng hợp đại vũ trụ thái âm thái dương.

Ở bán viên 8 người Chấn căn nhà nòng nằm giữa hai nhóm 4 người.

Nhà nòng không gian ở bán viên Chấn 8 người (nguồn: Nguyễn Văn Huyên).

Trước mặt nhà có ba hàng 5 chấm nọc nhỏ lửa sinh tạo xen kẽ với những hình sóng cuộn vòng tròn-chấm có tiếp tuyến.

Nhìn tổng quát ta thấy ngay những chấm nọc dương sinh tạo có một khuôn mặt lửa vũ trụ sinh tạo Càn và các sóng có chấm nọc dương là nước dương Chấn. Như thế nhà có hai khuôn mặt Càn-Chấn. 

Bây giờ đi vào chi tiết.

Ta thấy tổng cộng 3 hàng chấm nọc là 15 và 15 là con số Càn tầng 2 cõi đất thế gian. Ba hàng 6 hình vòng tròn-chấm nối kết lại với nhau vị chi là 18, là số Khảm nước tầng 3 cõi nước âm. Vì là Khảm nước nên các đường nối kết tiếp tuyến, ở đây mang khuôn mặt hình sóng nước. Đây là những hình sóng nước có chấm dương diễn tả nước dương, một khuôn mặt của Chấn. Thật vậy, ta thấy rõ số 2 Khảm nằm giữa số 1 Chấn và số 3 Đoài (1—2—3). Như thế theo duy âm (số 1 nằm về phía âm tay trái của số 2) Khảm 2 đi đôi với Chấn 1. Đây là nhà nòng âm ở trên trống (dương) nên những hình sóng nước dương mang số Khảm có một khuôn mặt của Chấn ngành âm.

Như vậy các hình chữ viết nòng nọc hình chấm nọc và hình sóng nước vòng tròn có chấm nọc có tiếp tuyến ở trước nhà cho thấy nhà này mang tính Càn-Chấn.

Đây là ngôi nhà nòng Càn của tộc Chấn phía nòng âm.

  1. Đất âm.

.Vành cò

Vành này có 18 con cò gồm 16 con bay và hai con đứng.

Đây là cách diễn tả “cọc cạch” khác biệt so với các trống khác. Trên các trống đồng ta thường thấy hoặc tất cả toàn là chim bay hoặc tất cả toàn là chim đứng.

Tại sao người làm trống lại cố ý làm 16 con cò bay và hai con cò đứng?

Ta thấy mười sáu con cò bay với số 16 là số Khôn thế gian tầng 3 (0, 8, 16). Khôn hôn phối với Càn. Hai cò đứng với số 2 là số Khảm vũ trụ, hôn phối với Li. Kiểm chứng lại ta cũng thấy hai con cò đứng trên đất có khuôn mặt đất dương là Li hiển nhiên là cò đất Li, trong khi bay biểu tượng cho cõi trời ăn khớp với lửa vũ trụ, lửa bầu trời Càn).

Như thế vành cò có hai khuôn mặt Càn Li.

Suy ngay ra bán viên 8 người Chấn hôn phối với khuôn mặt cò Càn theo lưỡng hợp đại vũ trụ thái dương Càn với thái âm Chấn và bán viên 6 người Đoài hôn phối với khuôn mặt cò Li theo lưỡng hợp tiểu vũ trụ thiếu dương Li với thiếu âm Đoài.

Lưu Ý

Vì hai bán viên không cân xứng nên ta chỉ dựa vào tổng số cò phân ra hai khuôn mặt cò bay và đứng mà không dựa vào số cò trong mỗi bán viên.

Bây giờ ta hãy mổ xẻ, giải đọc bằng chữ viết nòng nọc vòng tròn-que những con cò trên trống này.

Hình cò bay trên trống Sông Đà (nguồn: Nguyễn Văn Huyên).

.Những cò bay

Cò có mỏ thẳng, to, nhọn, không dài lắm mang dương tính, lửa. Có con mắt dương một vòng tròn-chấm. Bờm hình nọc lửa hơi cong của nhánh âm, có con trong mỏ có dấu hay chữ nọc que có nghĩa tổng quát là nọc, lửa (như thấy ở con đầu tiên ở ba con cò này). Nhưng điểm mấu chốt là tên cò. Ở giữa hai cánh có viết tên cò bằng chữ nọc mũi tên (mũi mác, răng cưa, răng sói) (>) cho biết cò có một khuôn mặt lửa vũ trụ thái dương Càn (giống chữ Càn nọc mũi tên ở khoảng không gian giữa tia sáng có hình thái tứ tượng ở trống đồng âm dương Ngọc Lũ I đã thấy ở trên).

Rõ như hai năm là mười các con cò bay là cò Càn của nhánh âm ngành nọc thái dương.

 Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt, cò gió Càn hôn phối với Chấn là chim biểu của đại tộc Lạc Việt thái dương nhánh âm ngành nọc thái dương Thần Nông thái dương.

.Hai con cò đứng

Hai con cò đứng.

Yếu tố chủ chốt là cò đứng trên mặt đất cho biết ngay là cò đất Li và số 2 là số Khảm hôn phối với Li. Đi vào chi tiết ta cũng thấy cò có mỏ ngắn và cong hơn cò bay Càn mang âm tính tức âm của dương, tức thiếu dương Li. Cò cũng có con mắt dương một vòng tròn-chấm có một nghĩa là Li. Bờm con thứ hai hình búa rìu có một biểu tượng cho đất Li. Tên của cò viết ở cổ bằng chữ viết chữ nọc que có một nghĩa là lửa núi trụ thế gian Li.

Trong mỏ một con có đánh dấu nọc que để nhấn mạnh thêm tính nọc lửa núi trụ thế gian Li.

Như thế hai con cò đứng là hai con cò đất, cò đá, cò Li.

Tóm lại vành cò diễn tả hai khuôn mặt Càn-Li. 16 cò bay Càn đi đôi với nhóm 8 người Chấn theo lưỡng hợp đại vũ trụ thái dương Càn với thái âm Chấn ngành nọc thái dương và 2 con cò đứng trên đất là cò đất Li đi đôi với nhóm 6 người Đoài theo lưỡng hợp tiểu vũ trụ thiếu dương Li với thiếu âm Đoài vũ trụ.

Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt, cò đất là cò núi, chim biểu của nhánh Lang Hùng theo mẹ Âu Cơ ứng với Âu Việt. Cò bay Càn-Chấn là cò nước thái dương, chim biểu của nhánh Lang Hùng theo cha Lạc Long Quân xuống biểu ứng với Lạc Việt.  Vành cò này cho ta thấy rõ trống Sông Đà là trống liên hiệp Âu-Lạc.  

Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt, cò đất là cò núi, chim biểu của nhánh Lang Hùng theo mẹ Âu Cơ ứng với Âu Việt. Cò bay Càn-Chấn là cò nước thái dương, chim biểu của nhánh Lang Hùng theo cha Lạc Long Quân xuống biểu ứng với Lạc Việt.  Vành cò này cho ta thấy rõ trống Sông Đà là trống liên hiệp Âu-Lạc.  

.Các vành chữ viết nòng nọc vòng tròn-que ở biên trống.

Ba vành ngoài biên ở mặt trống Sông Đà (nguồn: Phạm Huy Thông và các cộng tác viên).

Ngoài biên trống có ba vành chữ viết nòng nọc vòng tròn-que (‘hoa văn’) gồm hai vành ở ngoài hình nọc mũi tên (mũi mác, răng cưa, răng sói) có một nghĩa là nọc lửa, thái dương. Hai vành này kẹp ở giữa vành gồm bốn đoạn hình sóng hình thoi biểu tượng cho gió chuyển động. Kiểm chứng lại ta thấy trong các motifs của các tộc thổ dân Bắc Mỹ châu như Apache, Navajo và Hopi, hình thoi biểu tượng cho gió và cũng là biểu tượng cho sự sống (nguồn: http://www.whats-your-sign.com/native-american-symbol-wind.html).

Ta cũng thấy các thoi có phụ đề hai chữ nòng nọc vòng tròn-que hình chấm vòng tròn mang nghĩa gió dương Đoài. Đi cùng các đoạn sóng hình thoi là các hình sóng nước vuông góc thái dương mang nghĩa Chấn. Hai hình thái sóng gió dương thiếu âm Đoài hình thoi và sóng nước dương vuông góc thái âm Chấn ở trên cùng một vành cho thấy rõ đây là dạng liên liệp hay lưỡng hợp tương đồng cùng một ngành của thiếu âm với thái âm của hai tộc gió dương Đoài và nước dương Chấn cùng ngành nòng Khôn ngành thái dương.

Như thế ba vành này khác ở trống Ngọc Lũ I gồm hai vành nọc mũi tên (mũi mác, răng cưa, răng sói) có nghĩa là lửa, thái dương kẹp ở giữa một vành có hai hình thái sóng hình thoi Gió chuyển động Đoài và sóng cuộn vuông góc nước lửa Chấn ở biên trống thuộc nhánh âm Khôn Đoài-Chấn ngành nọc thái dương.

Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt là trống lưỡng hợp Âu Việt Đoài và Lạc Việt Chấn ngành nòng Thần Nông thái dương.

Tóm tắt lại:

Mặt trống từ tâm trống ra ngoài biên ta có: Thượng Thế là mặt trời 14 nọc tia sáng Tốn. Tốn có thể hôn phối với Đoài và Chấn. Không gian có vỏ là vành nét nhỏ bao quanh bởi một vành trống không nghiêng về khí gió Đoài vũ trụ mang tính chủ. Các khoảng không gian tứ tượng và các vành tứ hành sinh động mang nghĩa sinh tạo. Vùng đất dương có vành chủ yếu là sinh hoạt nhân sinh. Người thuộc hai tộc Đoài vũ trụ và Chấn. Nhà nọc mặt trời cũng là nhà Đoài-Chấn lưỡng hợp với hai nhà nòng không gian Li-Càn. Vùng đất âm có vành cò 16 cò bay Khôn Càn. Càn hôn phối với Chấn ở dạng hôn phối đại vũ trụ và 2 cò đứng Khảm-Li. Li hôn phối với Đoài ở dạng hôn phối tiểu vũ trụ.  Ba vành ngoài biên trống diễn tả liên hiệp Đoài-Chấn thái dương. Như thế tất cả các yếu tố trên mặt trống đều diễn tả một khuôn mặt liên hiệp Đoài-Chấn. Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt là liên hiệp của hai tộc Âu Việt và Lạc Việt  tức Âu Lạc của ngành Thần Nông thái dương.

(còn tiếp.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: