GIẢI ĐỌC NHÓM TRỐNG CÓC/ẾCH (phần 3)

(*Nếu cần, bấm hai lần vào Tựa Bài để mở bài).

GIẢI ĐỌC NHÓM TRỐNG ĐỒNG CÓC/ẾCH.

(phần 3)

Nguyễn Xuân Quang

GIẢI ĐỌC VÀI TRỐNG CÓC/ẾCH SẤM TIÊU BIỂU.

Như đã biết ở trên, cóc/ếch không phải chỉ có nghĩa liên hệ với sấm mà còn mang trọn vẹn ý nghĩa Vũ Trụ Tạo Sinh trong vũ trụ giáo. Để giải đọc một trống cóc/ếch ta cần phải xem tượng cóc/ếch trên trống đó mang nghĩa biểu tượng nào? Biểu tượng cho sấm mưa, sấm dông gió hay mang một ý nghĩa, một khuôn mặt nào đó trong Vũ Trụ giáo.

Muốn biết xác thực ta phải dựa vào nhiều yếu tố khác của trống để xác định đó là con cóc hay ếch ví dụ như trống sấm phải có sự hiện diện của dóng sấm, búa thiên lôi (hình trâm)…

Lưu ý

Hiển nhiên ỡ Việt Nam cũng có trống ếch tuy ít hơn của phía âm nhất là các tộc gần biên giới Hoa-Việt vì Việt Nam là một hợp chủng quốc của Bách Việt có văn hóa lưỡng hợp Tiên-Rồng. Tương tự các tộc ở nơi khác cũng có trống cóc của phía dương.

Muốn phân biệt ta phải dựa vào nhiều yếu tố:

-Phân biệt cóc/ếch dựa vào các yếu tố đã nói ở trên.

-Số tượng cóc/ếch

.Thường thường có bốn tượng cóc mang ý nghĩa biểu tượng tứ tượng, tứ hành, tứ phương trời đất. Trống sấm thường có bốn tượng cóc/ếch. Con cóc “nghiến răng chuyển động bốn phương trời”.

.Vài khi trống có 6 tượng cóc. Con số sáu là số lão âm, âm thái dương, số thành, gồm âm dương, tứ tượng mang nghĩa sinh tạo, sự sống, tái sinh, hằng cửu vì thế trống với sáu tượng cóc/ếch mang ý nghĩa nghiêng nhiều về sinh tạo, sự sống, phồn thực, mắn sinh…

.Hiếm thấy hơn trống chỉ có ba con như trống Làng Mun, Nghệ An. Số 3 là số Đoài vũ trụ khí gió, với nghĩa này trống có thể là trống sấm dông. Rất tiếc không có hình trống nên không thể nói được gì thêm ở đây.

.Trống có một tượng cóc/ếch thấy ở tâm một trống Điền.

Vật đựng vỏ ốc sứ gồm hai trống đồng chồng lên nhau, trống dưới lật ngược dùng làm vật đựng, trống trên để nguyên dùng làm nắp đậy. Lưu ý có một tượng cóc/ếch nằm ở tâm trống.

Phần tâm trống theo chính thống là Trứng Vũ Trụ, Thái Cực mang nghĩa sinh tạo. Cóc/ếch ngồi ở trên mặt trời đĩa tròn ở tâm mặt trống dùng làm nắp vật đứng như thế cũng mang nghĩa sinh tạo. Như đã biết vật đựng vỏ ốc sứ của Vương quốc Điền dùng như Trục Thế Giới giúp cho hồn người chết về cõi trên để được tái sinh hay sống hằng cữu, hiển nhiên tượng cóc/ếch này cũng mang ý nghĩa biểu tượng như thế. Tuy hiên cũng có thể là làm theo một nét văn hóa địa phương không theo qui ước.

-Vị trí tượng cóc/ếch:

.Đứng riêng rẽ.

Thường các tượng cóc đứng riêng rẽ.

.Hai con cõng nhau.

Có nhiều trống có những tượng cóc cõng nhau. Thường hai con cõng nhau mang biểu tượng giao hợp, phồn thực, mắn sinh…

.Nhiều con chồng lên nhau thành hình tháp.

Vài khi ba hay bốn con cõng trên lưng nhau, càng lên trên càng nhỏ lại tạo thành hình tháp. Các con nhỏ ở trên có thể là các cóc con. Với mẹ, cha, con cái đầy đàn, tháp cóc/ếch này cũng mang ý nghĩa phồn thực, mắn sinh… Ta có thể thấy rõ qua vật thờ của tộc Bulang, Vân Nam. Họ có vật tổ là con cóc/ếch.

Vật thờ dương vật trên có hình ba con cóc/ếch chồng lên nhau thành hình tháp của tộc Bulang, Vân Nam (ảnh của tác giả).

Dương vật có một khuôn mặt biểu tượng cho mắn sinh, phồn thực phía dương. Ba vật tổ cóc/ếch (đúng ra phải là cóc vì cóc mang dương tính), con trên cùng là còn cái đang có bầu (mang biểu tượng sinh tạo, mắn sinh) con giữa là con đực và con dưới cùng nhỏ là con con. Nhìn chung ba vật tổ cóc/ếch chồng lên nhau mang nghĩa sinh tạo, mắn sinh, phồn thức được xác thực bằng vị trí khắc trên dương vật.

Lưu ý

Thật ra như đã thấy ở trên cóc/ếch vốn đã mang ý nghĩa sinh sản, mắn sinh, phồn thực, không nhất thiết phải chồng lên nhau. Vì thế phải lưu ý trường hợp cóc/ếch đứng riêng rẽ cũng vẫn có thể mang những biểu tượng này nhất là trong trường hợp có 6 con như đã nói ở trên và ở trên các trống diễn tả trọn vẹn ý nghĩa vũ trụ tạo sinh ví dụ như trống có các khoảng không gian giữa các nọc tia sáng có hình thái tứ tượng. 

.Chiều chuyển động

Phần lớn các con vật này đều “chuyển động” về hướng ngược chiều kim đồng hồ tức hướng dương, hướng mặt trời mang dương tính nên mang ý nghĩa biểu tượng ngành mặt trời, thái dương. Thường thường con cóc mang dương tính phải chuyển động theo chiều dương, mặt trời. Trong trường hợp là ếch thì là con ếch dòng thái dương hay con ếch đực. Cần phải dựa vào các chi tiết khác để xác định.

Thỉnh thoảng mới thấy chúng quay theo chiều âm, cùng chiều kim đồng hồ. Các trống này nếu là cóc thì mang một khuôn mặt âm và có thể đó là những con ếch của nước âm, thái âm.

Bình thường các con vật này chuyển động vòng tròn đầu quay theo chiều vòng tròn, chỉ có một vài trống có các con vật lưỡng cư này quay đầu ra ngoài nhìn xuống cõi nước tang trống. Ví dụ trên trống minh khí (miniature drum) Đặng Trung có bốn con cóc/ếch quay mặt ra ngoài biên trống nhìn xuống vùng nước tang trống.

Trống minh khí Đặng Trung

(nguồn: Nguyễn Văn Huyên, Hà Thúc Cần, p.217).

Những con vật này muốn nhẩy xuống vùng nước, chúng nghiêng nhiều về ếch. Ta cũng thấy rõ hai đùi to và dài gần tới đầu nghiêng về ếch.

Điều này cũng dễ hiểu, trống minh khí là trống dùng làm vật tùy táng, mang biểu tượng âm tính của cõi nước âm vì thế các tượng lưỡng cư quay ra ngoài như muốn nhẩy xuống nước cõi âm, mang hình bóng âm vì chúng mang ý nghĩa liên hệ với cõi âm.

-Chữ viết nòng nọc vòng tròn-que (hoa văn) hay trang trí trên người cóc/ếch.

Phần lớn các trống có tượng cóc/ếch liên hệ tới sấm, mưa,

Cóc/ếch có những nghĩa là Tạo Hóa (Creation), Mắn Sinh (Fertility), Sinh Đẻ (Birth) và Tái Sinh (Regeneration)… nên trống cóc/ếch thường có các chữ viết nòng nọc vòng tròn-que (hoa văn) mang ý nghĩa sấm, mưa, nước như hình thái uốn khúc sấm gầm, sóng lửa chuyển động như trên trống Hữu Chung, chữ hai vòng tròn đồng tâm nòng nước như trên trống Hích (Dong Son Drum In Việt Nam tr.226) hay hai vòng tròn đồng tâm có vòng tròn nhỏ ở tâm nghĩa là mặt trời nòng-nước như trống Làng Vặc (tr. 103) hay hai vòng tròn đồng tâm có chấm giữa Chấn, mặt trời nọc nước như trống Mông Sơn (tr.216), Na Dương (tr.218), Quan Hóa (tr.220) Hà giang I (tr.222)…

Các trống có tượng cóc có bản thể thiếu âm khí gió theo chính thống thường đi kèm với vành gạch đường rầy hay hình các thanh thang đứng (răng lược) nòng không gian Khôn, kẹp giữa vành sóng chấm-vòng tròn thiếu âm khí gió và có các vành sóng hình thoi nhọn có một nghĩa gió chuyển động…

Những trống có tượng cóc/ếch thường đi với trống sấm mưa Chấn có mặt trời có 12 nọc tia sáng, theo chính thống thường đi kèm với vành gạch đường rầy hay hình các thanh thang đứng (răng lược) nòng không gian Khôn, kẹp giữa vành sóng từ chấm-hai vòng tròn đồng tâm có nghĩa là nước dương Chấn và có các vành sóng nước chuyển động…

-Những hình tượng cóc/ếch không theo qui ước hay rởm.

Có nhiều trống có tượng cóc/ếch không theo qui ước như đã nói ở trên, đây là những trống muộn hay rất muộn bị ảnh hưởng của văn hóa địa phương hoặc đây là những trống rởm. Xin đưa ra vài ba ví dụ thấy ở các trống Nam Trung Hoa.

.Trống quận Teng, Quảng Tây, Thời Tam Quốc (220-280 AD), Viện Bảo Tàng Các Sắc Tộc Thiểu Số Quảng Tây có các tượng ếch đi xen kẽ với các tượng Chim nước (theo các nhà khảo cổ Trung Hoa).

(ảnh của tác giả).

Nếu quả đúng là chim nước thì hiển nhiên các tượng lưỡng cư này mang nghĩa liên hệ với mưa nghĩa là ếch mưa.

Theo tôi, hình chim này (rất tiếc không có hình vẽ chi tiết) trông giống chim sấm sét ‘lôi điểu’ thấy trên các trống đồng hai mặt kín đời nhà thương.

Hình ‘chim nước’ phóng lớn của trống Nam Trung Hoa ở trên.

Hãy so sánh với lôi điểu trên trống nhà Thương.

 Một cặp lôi điểu trên một trống đời nhà Thương (trống giả cổ, kỷ vật tác giả mua ở Trung Hoa).

Ta thấy rõ trên cánh có chữ viết nòng nọc vòng tròn-que móc xoáy nước, sóng cuộn và phía trên có nọc mũi tên (mũi mác, răng cưa, răng sói) lửa. Lửa-nước, chớp-mưa chuyển động, liên tác tạo ra sấm.

Lôi điểu cũng được thấtở một tượng chim:

Hình lôi điểu làm mô phỏng theo chim lôi điểu trên trống đồng nhà Thương ở một trung tâm thương mại phát huy văn hóa trống đồng nòng nọc, âm dương ở Nam Ninh (ảnh của tác giả).

Trên cánh con lôi điểu này thấy rất rõ hai chữ viết nòng nọc vòng tròn-que sóng cuộn nước và nọc mũi tên (mũi mác, răng cưa, răng sói) lửa.

So sánh ta thấy trên cánh cặp ‘chim nước‘ trên trống Nam Trung Hoa có chữ viết nòng nọc vòng tròn-que dạng móc nước xoáy nhưng đầu không cuộn rõ và chữ nọc mũi tên  không nhọn lắm. Đây có thể là một cặp lôi điểu nhưng hai chữ viết nòng nọc vòng tròn-que nước-lửa đã viết ‘nghuệch ngoạc’ vì trống muộn.

Ta thấy rất rõ cách diễn đạt ở đây rất ‘bình dân học vụ’ không dùng chữ viết nòng nọc vòng tròn-que hình thái uốn khúc có góc cạnh sấm gầm trên người tượng lưỡng cư. Họ phải cho thêm các cặp chim vào để giải thích ý nghĩa. Nếu là ‘chim nước’ thì tượng lưỡng cư là con ếch, nếu là lôi điểu thì chúng là con cóc. Trống có chim nước là trống mưa, trống có lôi điểu là trống sấm. Cách diễn đạt ‘bình dân học vụ’ này cho thấy trống rất muộn. Những người chế tạo ra trống này “mù chữ” chữ viết nòng nọc vòng tròn-que.

.Trống Guiping, Quảng Tây, Thời Tam Quốc (220-280 AD), Viện Bảo Tàng Các Sắc Tộc Quảng Tây có các tượng ếch (theo người Trung Hoa) đi xen kẽ với các tượng bò kéo xe có vật trông giống như vật dùng san bằng mặt đất để làm ruộng.

(ảnh của tác giả).

Hiển nhiên các tượng này mang nghĩa liên hệ với làm ruộng nghĩa là ếch mưa.

.Ngoài ra còn có các trống có các tượng ếch đi xen kẽ với các hình tượng khác rất tối nghĩa và nhiều khi cọc cạch không đi đôi, ăn khớp với nhau. Những hình tượng này mang một ý nghĩa nào đó liên hệ với văn hóa địa phương. Ví dụ trống có các tượng ếch đi xen kẽ với người cưỡi ngựa, và chim.

.

Một trống Nam Trung Hoa có các tượng ếch đi xen kẽ với người cưỡi ngựa, và chim.

.Trống có tượng cóc/ếch riêng rẽ đi xen kẽ với tượng cõng nhau.

Thấy ở trống Nam Trung Hoa. Trống này vừa diễn tả sấm vừa diễn tả sinh tạo?

Điêu khắc trống đồng làm phỏng theo một trống nam Trung Hoa ở một trung tâm thương mại phát huy văn hóa trống đồng nòng nọc, âm dương ở Nam Ninh có tượng cóc/ếch riêng rẽ đi xen kẽ với tượng cóc/ếch cõng nhau.

Cách diễn tả không theo qui ước này cho thấy trống này là trống rất muộn hay trống rởm.

GIẢI ĐỌC NHÓM TRỐNG ĐỒNG CÓC/ẾCH.

(phần 3)

Nguyễn Xuân Quang

GIẢI ĐỌC VÀI TRỐNG CÓC/ẾCH SẤM TIÊU BIỂU.

Như đã biết ở trên, cóc/ếch không phải chỉ có nghĩa liên hệ với sấm mà còn mang trọn vẹn ý nghĩa Vũ Trụ Tạo Sinh trong vũ trụ giáo. Để giải đọc một trống cóc/ếch ta cần phải xem tượng cóc/ếch trên trống đó mang nghĩa biểu tượng nào? Biểu tượng cho sấm mưa, sấm dông gió hay mang một ý nghĩa, một khuôn mặt nào đó trong Vũ Trụ giáo.

Muốn biết xác thực ta phải dựa vào nhiều yếu tố khác của trống để xác định đó là con cóc hay ếch ví dụ như trống sấm phải có sự hiện diện của dóng sấm, búa thiên lôi (hình trâm)…

Lưu ý

Hiển nhiên ỡ Việt Nam cũng có trống ếch tuy ít hơn của phía âm nhất là các tộc gần biên giới Hoa-Việt vì Việt Nam là một hợp chủng quốc của Bách Việt có văn hóa lưỡng hợp Tiên-Rồng. Tương tự các tộc ở nơi khác cũng có trống cóc của phía dương.

Muốn phân biệt ta phải dựa vào nhiều yếu tố:

-Phân biệt cóc/ếch dựa vào các yếu tố đã nói ở trên.

-Số tượng cóc/ếch

.Thường thường có bốn tượng cóc mang ý nghĩa biểu tượng tứ tượng, tứ hành, tứ phương trời đất. Trống sấm thường có bốn tượng cóc/ếch. Con cóc “nghiến răng chuyển động bốn phương trời”.

.Vài khi trống có 6 tượng cóc. Con số sáu là số lão âm, âm thái dương, số thành, gồm âm dương, tứ tượng mang nghĩa sinh tạo, sự sống, tái sinh, hằng cửu vì thế trống với sáu tượng cóc/ếch mang ý nghĩa nghiêng nhiều về sinh tạo, sự sống, phồn thực, mắn sinh…

.Hiếm thấy hơn trống chỉ có ba con như trống Làng Mun, Nghệ An. Số 3 là số Đoài vũ trụ khí gió, với nghĩa này trống có thể là trống sấm dông. Rất tiếc không có hình trống nên không thể nói được gì thêm ở đây.

.Trống có một tượng cóc/ếch thấy ở tâm một trống Điền.

Vật đựng vỏ ốc sứ gồm hai trống đồng chồng lên nhau, trống dưới lật ngược dùng làm vật đựng, trống trên để nguyên dùng làm nắp đậy. Lưu ý có một tượng cóc/ếch nằm ở tâm trống.

Phần tâm trống theo chính thống là Trứng Vũ Trụ, Thái Cực mang nghĩa sinh tạo. Cóc/ếch ngồi ở trên mặt trời đĩa tròn ở tâm mặt trống dùng làm nắp vật đứng như thế cũng mang nghĩa sinh tạo. Như đã biết vật đựng vỏ ốc sứ của Vương quốc Điền dùng như Trục Thế Giới giúp cho hồn người chết về cõi trên để được tái sinh hay sống hằng cữu, hiển nhiên tượng cóc/ếch này cũng mang ý nghĩa biểu tượng như thế. Tuy hiên cũng có thể là làm theo một nét văn hóa địa phương không theo qui ước.

-Vị trí tượng cóc/ếch:

.Đứng riêng rẽ.

Thường các tượng cóc đứng riêng rẽ.

.Hai con cõng nhau.

Có nhiều trống có những tượng cóc cõng nhau. Thường hai con cõng nhau mang biểu tượng giao hợp, phồn thực, mắn sinh…

.Nhiều con chồng lên nhau thành hình tháp.

Vài khi ba hay bốn con cõng trên lưng nhau, càng lên trên càng nhỏ lại tạo thành hình tháp. Các con nhỏ ở trên có thể là các cóc con. Với mẹ, cha, con cái đầy đàn, tháp cóc/ếch này cũng mang ý nghĩa phồn thực, mắn sinh… Ta có thể thấy rõ qua vật thờ của tộc Bulang, Vân Nam. Họ có vật tổ là con cóc/ếch.

Vật thờ dương vật trên có hình ba con cóc/ếch chồng lên nhau thành hình tháp của tộc Bulang, Vân Nam (ảnh của tác giả).

Dương vật có một khuôn mặt biểu tượng cho mắn sinh, phồn thực phía dương. Ba vật tổ cóc/ếch (đúng ra phải là cóc vì cóc mang dương tính), con trên cùng là còn cái đang có bầu (mang biểu tượng sinh tạo, mắn sinh) con giữa là con đực và con dưới cùng nhỏ là con con. Nhìn chung ba vật tổ cóc/ếch chồng lên nhau mang nghĩa sinh tạo, mắn sinh, phồn thức được xác thực bằng vị trí khắc trên dương vật.

Lưu ý

Thật ra như đã thấy ở trên cóc/ếch vốn đã mang ý nghĩa sinh sản, mắn sinh, phồn thực, không nhất thiết phải chồng lên nhau. Vì thế phải lưu ý trường hợp cóc/ếch đứng riêng rẽ cũng vẫn có thể mang những biểu tượng này nhất là trong trường hợp có 6 con như đã nói ở trên và ở trên các trống diễn tả trọn vẹn ý nghĩa vũ trụ tạo sinh ví dụ như trống có các khoảng không gian giữa các nọc tia sáng có hình thái tứ tượng. 

.Chiều chuyển động

Phần lớn các con vật này đều “chuyển động” về hướng ngược chiều kim đồng hồ tức hướng dương, hướng mặt trời mang dương tính nên mang ý nghĩa biểu tượng ngành mặt trời, thái dương. Thường thường con cóc mang dương tính phải chuyển động theo chiều dương, mặt trời. Trong trường hợp là ếch thì là con ếch dòng thái dương hay con ếch đực. Cần phải dựa vào các chi tiết khác để xác định.

Thỉnh thoảng mới thấy chúng quay theo chiều âm, cùng chiều kim đồng hồ. Các trống này nếu là cóc thì mang một khuôn mặt âm và có thể đó là những con ếch của nước âm, thái âm.

Bình thường các con vật này chuyển động vòng tròn đầu quay theo chiều vòng tròn, chỉ có một vài trống có các con vật lưỡng cư này quay đầu ra ngoài nhìn xuống cõi nước tang trống. Ví dụ trên trống minh khí (miniature drum) Đặng Trung có bốn con cóc/ếch quay mặt ra ngoài biên trống nhìn xuống vùng nước tang trống.

Trống minh khí Đặng Trung

(nguồn: Nguyễn Văn Huyên, Hà Thúc Cần, p.217).

Những con vật này muốn nhẩy xuống vùng nước, chúng nghiêng nhiều về ếch. Ta cũng thấy rõ hai đùi to và dài gần tới đầu nghiêng về ếch.

Điều này cũng dễ hiểu, trống minh khí là trống dùng làm vật tùy táng, mang biểu tượng âm tính của cõi nước âm vì thế các tượng lưỡng cư quay ra ngoài như muốn nhẩy xuống nước cõi âm, mang hình bóng âm vì chúng mang ý nghĩa liên hệ với cõi âm.

-Chữ viết nòng nọc vòng tròn-que (hoa văn) hay trang trí trên người cóc/ếch.

Phần lớn các trống có tượng cóc/ếch liên hệ tới sấm, mưa,

Cóc/ếch có những nghĩa là Tạo Hóa (Creation), Mắn Sinh (Fertility), Sinh Đẻ (Birth) và Tái Sinh (Regeneration)… nên trống cóc/ếch thường có các chữ viết nòng nọc vòng tròn-que (hoa văn) mang ý nghĩa sấm, mưa, nước như hình thái uốn khúc sấm gầm, sóng lửa chuyển động như trên trống Hữu Chung, chữ hai vòng tròn đồng tâm nòng nước như trên trống Hích (Dong Son Drum In Việt Nam tr.226) hay hai vòng tròn đồng tâm có vòng tròn nhỏ ở tâm nghĩa là mặt trời nòng-nước như trống Làng Vặc (tr. 103) hay hai vòng tròn đồng tâm có chấm giữa Chấn, mặt trời nọc nước như trống Mông Sơn (tr.216), Na Dương (tr.218), Quan Hóa (tr.220) Hà giang I (tr.222)…

Các trống có tượng cóc có bản thể thiếu âm khí gió theo chính thống thường đi kèm với vành gạch đường rầy hay hình các thanh thang đứng (răng lược) nòng không gian Khôn, kẹp giữa vành sóng chấm-vòng tròn thiếu âm khí gió và có các vành sóng hình thoi nhọn có một nghĩa gió chuyển động…

Những trống có tượng cóc/ếch thường đi với trống sấm mưa Chấn có mặt trời có 12 nọc tia sáng, theo chính thống thường đi kèm với vành gạch đường rầy hay hình các thanh thang đứng (răng lược) nòng không gian Khôn, kẹp giữa vành sóng từ chấm-hai vòng tròn đồng tâm có nghĩa là nước dương Chấn và có các vành sóng nước chuyển động…

-Những hình tượng cóc/ếch không theo qui ước hay rởm.

Có nhiều trống có tượng cóc/ếch không theo qui ước như đã nói ở trên, đây là những trống muộn hay rất muộn bị ảnh hưởng của văn hóa địa phương hoặc đây là những trống rởm. Xin đưa ra vài ba ví dụ thấy ở các trống Nam Trung Hoa.

.Trống quận Teng, Quảng Tây, Thời Tam Quốc (220-280 AD), Viện Bảo Tàng Các Sắc Tộc Thiểu Số Quảng Tây có các tượng ếch đi xen kẽ với các tượng Chim nước (theo các nhà khảo cổ Trung Hoa).

(ảnh của tác giả).

Nếu quả đúng là chim nước thì hiển nhiên các tượng lưỡng cư này mang nghĩa liên hệ với mưa nghĩa là ếch mưa.

Theo tôi, hình chim này (rất tiếc không có hình vẽ chi tiết) trông giống chim sấm sét ‘lôi điểu’ thấy trên các trống đồng hai mặt kín đời nhà thương.

Hình ‘chim nước’ phóng lớn của trống Nam Trung Hoa ở trên.

Hãy so sánh với lôi điểu trên trống nhà Thương.

 Một cặp lôi điểu trên một trống đời nhà Thương (trống giả cổ, kỷ vật tác giả mua ở Trung Hoa).

Ta thấy rõ trên cánh có chữ viết nòng nọc vòng tròn-que móc xoáy nước, sóng cuộn và phía trên có nọc mũi tên (mũi mác, răng cưa, răng sói) lửa. Lửa-nước, chớp-mưa chuyển động, liên tác tạo ra sấm.

Lôi điểu cũng được thấtở một tượng chim:

Hình lôi điểu làm mô phỏng theo chim lôi điểu trên trống đồng nhà Thương ở một trung tâm thương mại phát huy văn hóa trống đồng nòng nọc, âm dương ở Nam Ninh (ảnh của tác giả).

Trên cánh con lôi điểu này thấy rất rõ hai chữ viết nòng nọc vòng tròn-que sóng cuộn nước và nọc mũi tên (mũi mác, răng cưa, răng sói) lửa.

So sánh ta thấy trên cánh cặp ‘chim nước‘ trên trống Nam Trung Hoa có chữ viết nòng nọc vòng tròn-que dạng móc nước xoáy nhưng đầu không cuộn rõ và chữ nọc mũi tên  không nhọn lắm. Đây có thể là một cặp lôi điểu nhưng hai chữ viết nòng nọc vòng tròn-que nước-lửa đã viết ‘nghuệch ngoạc’ vì trống muộn.

Ta thấy rất rõ cách diễn đạt ở đây rất ‘bình dân học vụ’ không dùng chữ viết nòng nọc vòng tròn-que hình thái uốn khúc có góc cạnh sấm gầm trên người tượng lưỡng cư. Họ phải cho thêm các cặp chim vào để giải thích ý nghĩa. Nếu là ‘chim nước’ thì tượng lưỡng cư là con ếch, nếu là lôi điểu thì chúng là con cóc. Trống có chim nước là trống mưa, trống có lôi điểu là trống sấm. Cách diễn đạt ‘bình dân học vụ’ này cho thấy trống rất muộn. Những người chế tạo ra trống này “mù chữ” chữ viết nòng nọc vòng tròn-que.

.Trống Guiping, Quảng Tây, Thời Tam Quốc (220-280 AD), Viện Bảo Tàng Các Sắc Tộc Quảng Tây có các tượng ếch (theo người Trung Hoa) đi xen kẽ với các tượng bò kéo xe có vật trông giống như vật dùng san bằng mặt đất để làm ruộng.

(ảnh của tác giả).

Hiển nhiên các tượng này mang nghĩa liên hệ với làm ruộng nghĩa là ếch mưa.

.Ngoài ra còn có các trống có các tượng ếch đi xen kẽ với các hình tượng khác rất tối nghĩa và nhiều khi cọc cạch không đi đôi, ăn khớp với nhau. Những hình tượng này mang một ý nghĩa nào đó liên hệ với văn hóa địa phương. Ví dụ trống có các tượng ếch đi xen kẽ với người cưỡi ngựa, và chim.

.

Một trống Nam Trung Hoa có các tượng ếch đi xen kẽ với người cưỡi ngựa, và chim.

.Trống có tượng cóc/ếch riêng rẽ đi xen kẽ với tượng cõng nhau.

Thấy ở trống Nam Trung Hoa. Trống này vừa diễn tả sấm vừa diễn tả sinh tạo?

Điêu khắc trống đồng làm phỏng theo một trống nam Trung Hoa ở một trung tâm thương mại phát huy văn hóa trống đồng nòng nọc, âm dương ở Nam Ninh có tượng cóc/ếch riêng rẽ đi xen kẽ với tượng cóc/ếch cõng nhau.

Cách diễn tả không theo qui ước này cho thấy trống này là trống rất muộn hay trống rởm.

(Còn tiếp)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: