NHỮNG HẠT KIM CƯƠNG BIỂN (du ký).

 (*Nếu cần, bấm hai lần vào Tựa Bài để mở bài).

 

NHỮNG HẠT KIM CƯƠNG BIỂN

                        Nguyễn Xuân Quang

Chúng tôi đã từng viếng thăm nhiều đảo ở vùng biển Caribbean như Bahamas, Jamaica, Republic Dominica, Aruba… và tôi đã viết truyện ngắn Pho (đã in trong tuyển tập Đi) nhưng kỳ này chúng tôi chọn Puerto Rico để làm nơi tĩnh dưỡng, nghỉ xả hơi và để có được nhiều thì giờ đi sâu vào việc nghiên cứu, học hỏi về nền văn hóa vùng Tây Ấn (West Indies) này. Lý do giản dị chúng tôi chọn Puerto Rico là vì Puerto Rico thuộc khối thịnh vượng chung Hoa Kỳ (US commonwealth). Puetrto Rico gần như là một tiểu bang của Mỹ. Một người hướng dẫn viên du lịch đã nói với tôi là Puerto Rico có tất cả những gì ở Mỹ có ngoại trừ Victoria Secret. Ở đây có được cái thư thái như ở trên đất Mỹ mà lại có khí hậu nhiệt đới, có trời biển và văn hóa Tây Ấn. Ở Puerto Rico thoải mái hơn là ở các đảo khác của quần đảo Antilles ở vùng biển Caribbean này. Puerto Rico là đảo nằm giữa Đại Antilles (Greater Antilles) và Tiểu Antilles (Lesser Antilles). Puerto Rico có gần như tất cả những gì mà các đảo vùng biển Caribbean có. Puerto Rico (Cảng Giầu) có tên thổ dân là Borikén (Đảo của Lãnh Chúa Dũng Mãnh, Borikén có Bo- biến âm với Bố, Pu, thủ lãnh, tù trưởng), cũng như nhiều đảo quốc Antilles khác, có nền văn hóa bản địa của thổ dân Taíno, khoác thêm lên lớp áo văn hóa Phi châu do những người nô lệ da đen châu Phi mang đến và lớp áo văn hóa thuộc địa Tây Ban Nha. Văn hóa Puerto Rico là văn hóa Taíno-Châu Phi-Tây Ban Nha. Cũng cần biết thổ dân Taínos là một đại tộc chiếm phần lớn vùng biển Caribbean và tộc Caribs hải đảo chỉ là một thiểu số  nhưng người Tây Ban Nha khi đặt chân tới vùng này đã đặt tên là vùng Caribe theo tên của tộc Caribs. Sở dĩ như thế là vì thổ dân Taínos hiền hòa đón tiếp thân thiện với đám viễn chinh Tây Ban Nha trong khi đó người Caribs hải đảo (từ vùng lục địa lân cận ra) rất hiếu chiến và thù nghịch. Thổ dân đã nói với Colombus họ là Tainos có nghĩa là Người Hiền Hòa, Thiện Nhân, Cao Quí (khác với người Caribs). Thổ dân Taínos là đại tộc chính của quần đảo Antilles còn hai tộc Caribs hải đảo (ở đảo Guadeloupe và các đảo nhỏ phía nam) và tộc Guana-Hatabey (ở mỏm Guanamo phía tây Cuba) là những tộc nhỏ. Người Caribs khi giết kẻ thù, có tục ăn một bộ phận thân xác kẻ thù để lấy cái dũng cảm của kẻ thù (người Trung Hoa thì ăn gan mật để có can đảm), Anh ngữ  cannibal, ăn thịt người phát gốc từ Tây Ban Nha ngữ caribal. Người Caribs hải đảo đã làm các đám viễn chinh Tây Ban Nha khiếp đảm và tên Caribs đã ăn sâu vào đầu óc họ khiến họ đã gọi vùng Tây Ấn này là Vùng biển Caribe thay vì gọi theo tên Taínos.
Văn hóa Táinos trái ngược với văn hóa Caribs. Taínos có nhiều nét còn giống văn hóa cổ đại Đông Nam Á. Họ theo mẫu hệ có Thần Mẫu Atabey là thần mắn sinh và nước ngọt, ngồi ở tư thế sanh con giống như hình Mẹ Tổ Âu Cơ (xem Hình Tiêu Biểu Của Tháng Mười)

 

clip_image002

Hình Thần Mẫu Atabey khắc trên các trụ đá ở khu tế lễ Caguna (Irving Rouse, The Tainos, F.28, Yale University Press, 1992).

Thần tổ nam tối thượng con của Thần Mẫu Atabey là Yúcahu, chúa biển và cũng là thần củ sắn, củ mì (Yúcahu có yúca- đẻ ra từ yuca, củ sắn, củ mì). Xã hội theo nòng nọc, âm dương đề huề, đàn bà cũng có thể làm tù trưởng như đàn ông, không có tầng lớp tôi đòi, họ cũng thờ mặt trời, có tục ép cho đầu nhọn, thờ thần vật, ngẫu tượng zemis, vẽ người trong các buổi lễ lạc và khi ra trận chiến, bôi người mầu đỏ giống như thổ dân Da Đỏ Mỹ châu (Oklahoma có Okla- là đất đỏ, hoàng thổ ochre và -homa là Người, Oklahoma là tộc lấy đất đỏ bôi lên người thành Dân Da Đỏ), giống như Xích Quỉ Việt Nam (Khai Quật Kho Tàng Cổ Sử Hừng Việt). Họ cũng tin đám viễn chinh Tây Ban Nha là thần thánh của họ trở về, cho tới khi thử đem trấn nước một viên chức cao cấp Tây Ban và người ngày cũng chết như họ thì họ mới hết tin và nổi loạn…
Puerto Rico có những điểm đặc biệt khiến nổi bật hơn các đảo quốc khác. Một trong những cái khác lạ về thiên nhiên mà chúng tôi thích là Những Hạt Kim Cương Của Biển. Một sự trùng hợp kỳ thú là khi nhà viễn chinh Juan Poncé de Léon lúc tiến vào cửa vịnh chính của đảo đã thốt lên câu “Qué puerto rico!” (Hải cảng quá giầu!). Puerto Rico trở thành tên đảo (trước đó Christopher Colombus khi tìm thấy đảo này đã đặt tện là đảo San Juan Bautista). Và ngày nay ở Cảng Giầu lại có những vùng “biển kim cương”! Quả thật là Qué Puerto Rico!

Chúng tôi dành một ngày đi “vớt” Những Hạt Kim Cương Biển.

Mặc dầu kim cương biển chỉ thấy rõ nhất và đẹp nhất về đêm nhưng ngay từ sáng chúng tôi đã lên đường vì dự định nhân tiện thăm viếng một vài nơi ở dọc đường trong lúc chờ tới đêm xem kim cương biển.

Chúng tôi dùng đường tốc hành số 3 (Express Highway 3) đi về hướng đông dẫn tới bãi biển Laguna Grande vùng Fajardo còn gọi là Vịnh Sinh Học (Biobay).

Trạm đầu tiên chúng tôi dừng lại là khu Rừng Mưa El Yunque. Đây là khu rừng mưa nhiệt đới duy nhất thuộc về Hoa Kỳ. Mỗi năm hàng trăm tỉ gallons nước mưa trút xuống khu rừng này. Nguồn nước ngọt dồi dào này chính là điểm đã biến Puerto Rico thành một vùng chiến lược mà trước đây Tây Ban Nha đã chọn, rồi sau đó Hòa Lan, Anh muốn tiếm chiếm và cuối cùng đã lọt vào tay Hoa Kỳ. Nước nào chiếm được Puerto Rico thì nước đó kiểm soát được vùng biển Carribean. Nhờ có nguồn nước ngọt này với những hải cảng kín gió tốt cho tầu thuyền trú ẩn và ở vị trí nằm ở giữa quần đảo Antilles nên Puerto Rico là một điểm chiến lược để chiếm giữ và kiểm soát vùng biển Caribbean. Hệ thống pháo đài (fort) phòng thủ Cristobán (họ của Colombus) và San Filippe de Morro (El Morro là Mỏm Đất) ở thủ đô San Juan là một hệ thống pháo đài kiên cố nhất ở vùng biển Caribbean này (xây cất trên 200 năm mới xong). Ngày xưa, tầu thuyền rời Tây Ban Nha đi dọc theo bờ biển Bắc Phi rồi nương theo gió mậu dịch đến Puerto Rico rất dễ dàng.

Ngày nay cảng San Juan là cái ổ trục trung ương của các tuyến đường tầu tuần dương du lịch (cruise ship) ở vùng biển Caribbean.  Ngày chúng tôi đáp phi cơ đến San Juan, có tới bốn chiếc cruise ship đang cập bến. Cũng vì địa thế và nhờ trực thuộc với Hoa Kỳ mà Puerto Rico ngày nay trở thành một trung tâm tài chính, mậu dịch đứng vào hàng đầu, một thứ Miami, một thứ HongKong của vùng biển Caribbean. Bên cạnh đó Puerto Rico cũng là một trung tâm văn hóa Caribbean thăng hoa tột độ kể từ ngày Cuba theo chế độ cộng sản. Đời sống của dân bản địa ở đây cao nhất so với các dân ở các đảo quốc khác. Sau trận chiến Tây Ban Nha và Hoa Kỳ, Tây Ban Nha phải nhượng lại Puerto Rico, Cuba và Phi Luật Tân cho Hoa Kỳ. Phi Luật Tân đòi độc lập và Cuba “chống Mỹ cứu nước”. Hoa Kỳ đã chấp thuận “yêu sách” của họ, ở Phi chỉ thuê lại Vịnh Subic và ở Cuba chỉ giữ lại Guanamo. Kết quả đời sống dân chúng ở những đảo quốc này ngày nay vẫn còn khốn khổ, khốn nạn. Một Phi Luật Tân đi làm công làm mướn, ở đợ cho thế giới. Một Cuba lầm than dưới ách độc tài cộng sản. Puerto-Rico đã được Mỹ chọn làm một lãnh địa thuộc khối thịnh vượng chung Hoa Kỳ và người dân đã chấp thuận. Họ đã là công dân Hoa Kỳ từ năm 1917, thời Đệ Nhất Thế Chiến nhưng chưa muốn trở thành một tiểu bang Hoa Kỳ. Một trong những lý do họ từ chối là vì tinh thần quốc gia, họ muốn giữ sắc thái riêng của dân tộc mình. Tuy nhiên đã là công dân Mỹ, họ được hưởng tất cả những gì một công dân Mỹ được hưởng ngoại trừ quyền đi bầu tổng thống, họ được hưởng hệ thống an sinh xã hội nhưng những người có lợi tức cao không phải đóng thuế cho liên bang Hoa Kỳ. Dân Puerto Rico đã học được tất cả những tiến bộ của một nước tự do dân chủ ngay cả cái vệ sinh của Hoa Kỳ. Hãy nhìn những chiếc thùng rác cũng được làm đẹp bằng những hình hoa lan. vương giả chi hoa

 

clip_image002[4]

Thùng rác ở San Juan, thủ đô của Puerto Rico có hình hoa lan Vạn Dã (Vanda) (ảnh của tác giả).

Rừng mưa El Yunque thuộc hệ thống Công Viên Quốc Gia Hoa Kỳ (US National Park) nên được chăm sóc, gìn giữ với đầy đủ tiện nghi như bất cứ công viên quốc gia nào trên đất Mỹ. Tiện nghi cho người thăm viếng, nghiên cứu học hỏi. Vì mưa nhiều và bất chợt (nhưng mau tạnh vì là mưa bóng mây) nên cứ cách vài trăm thước lại có một trạm trú mưa. Có cả chòi ngụy trang ẩn nấp để rình ngắm muông thú. Tiện nghi môi sinh cũng được cung cấp cho cây cỏ, muông thú. Cung cấp những tổ chim làm trong các thân cây rỗng có khoét cửa cho loài chim két mầu xanh lá cây pha mầu lam phía trước có lông đỏ. Giống này đã có lúc có nguy cơ tuyệt chủng. Khi chim đẻ trứng, nhân viên kiểm lâm lấy trứng mang về cho ấp nhân tạo, nhờ vậy mà loài chim két này ngày nay đã trở lại bình thường. Có những ống hứng giữ nước mưa làm hệ thống điều hòa nhiệt độ, không khí cho chim muông trú ẩn trong những khi trời quá nóng…
Đi trong rừng mưa này, thấy mà thương xót cho những danh lam thắng cảnh và các sinh vật của Việt Nam, chúng đang bị tàn phá vì tiền, đang trên đà bị hủy hoại.

Ở đây là rừng mưa nhiệt đới dĩ nhiên có đủ loại cây cỏ (có rất nhiều loại phong lan) và muông thú nhiệt đới. Đặc biệt nhất có hàng triệu con nhái bén (ếch cây, tree frogs) tí hon chỉ to bằng đốt ngón tay gọi là coquí. Loài nhái cây này sống về đêm, ban ngày khó thấy được. Những con đực về đêm có tiếng kêu như tiếng chim hót cô-ki, cô-ki, cô-ki vì thế mới có tên là coquí.

clip_image002[8]

Một con coquí đang nằm “ngủ ngày” trong một cây bromelia (ảnh của tác giả chụp tại Rừng Mưa El Yunque, Puerto Rico).

Con coquí đực kêu để gọi bạn tình và cảnh báo cho tình địch biết phải ra khỏi lãnh địa của mình. Có một sự trùng hợp lý thú và giúp nhớ tên con vật này là coqui có coq- đồng âm với Việt ngữ cóc và cô-ki làm liên tưởng tới tiếng Việt cu ki có nghĩa là đơn côi như cu ki một mình. Những chàng coquí này than cu ki, cu ki, cu ki một mình nên van nài các nàng tới cho hết đơn côi, đến để cùng vui vầy mây mưa. Coqui được dùng làm thú biểu tượng cho Puerto Rico. Dĩ nhiên ở đây cũng có suối, có rạch, có thác… Đỉnh El Toro ở đây là đỉnh cao nhất của Puerto Rico. Lên đỉnh El Toro có thể nhìn thấy toàn cảnh Puerto Rico và các đảo lân cận. Ở đây có thể thấy đảo St Thomas của nhóm đảo Virgin cũng thuộc Hoa Kỳ, có thể thấy rõ eo biển Virgin nối biển Caribbean và Đại Tây Dương.
Cả một sườn núi mọc đầy một loại cây đặc biệt gọi là “cây lá hai mặt”. Mặt trên lá xanh và mặt dưới trắng. Thổ dân Taínos khi thấy triền núi đang xanh bỗng dưng trở thành trắng xóa thì biết sắp có mưa to, dông, bão. Gió to thổi lật mặt dưới mầu trắng của lá lên khiến cho cả triền núi có mầu trắng. Cũng nên biết Anh ngữ hurricane, Tây Ban Nha ngữ huracan, bão tố có gốc từ Taino ngữ haracan.
Ở đây chúng tôi gặp lại cây ilan ilan (cùng âm với Ỷ Lan, Ý Lan) mà chúng tôi đã thấy ở Costa Rica nhưng lần này may mắn hơn là cây đang ra hoa.

clip_image002[6]

Hoa ilan ilan.
(ảnh của tác giả chụp tại Rừng Mưa El Yunque, Puerto Rico).

Mùi hoa thơm phảng phất, dịu nhẹ rất khuê các, đài trang. Hoa ilan ilan dùng làm nước hoa Chanel 5.

Rời Rừng Mưa El Yunque đã quá trưa. Chúng tôi tới bãi biển Balneario de Luquillo, một trong những bãi tắm đẹp nhất đảo, ở gần đó. Ăn trưa trước khi đi tắm biển. Ở đây có một dẫy hàng quán bán thức ăn gồm các thức ăn Âu Mỹ và bản địa. Dĩ nhiên có nhiều đồ biển và rau quả vùng nhiệt đới. Đặc biệt là gà và heo quay của Puetro Rico rất nổi tiếng. Các món bản địa như arroz con pollo (cơm gà), gà hầm hay nướng, Anh ngữ  barbecue có gốc từ Taino ngữ barcoa, có nghĩa là cái vỉ làm bằng cây, hàm ý nướng vỉ; pasteles,  một thứ giống như bánh tamale của Mễ nhưng làm bằng khoai bột (plantain) nghiền, thịt, olive, nho khô và đậu gói trong lá chuối rồi luộc; món heo quay lechón asado, heo sữa  quay theo kiểu hải đảo (gần giống kiểu luau của Hawaii), mềm, ngọt nhưng tiếc là đã bị Mỹ hóa, họ dọn cho du khách toàn thịt nạc trong khi người Á châu  chúng ta lại thích ăn cả mỡ và da quay dòn; pastillos gồm bột nhồi thịt, cheese rồi rán ròn; tostones, chuối bột xanh tẩm bột chiên ròn giống như một thứ tempura của Nhật; jueyes, còng đất (land crabs) hấp; cơm chảo paella Tây Ban Nha và món súp cổ truyền  Puero Rico là asopao nấu bằng gạo, thịt gà hay tôm, với sốt rượu, thêm đậu, ớt, măng tây và trứng luộc… Điểm cần nói là các món phụ (side dishes) thường là cơm nấu kiểu hải đảo có thêm đậu, gia vị…, đậu đen hay trắng, chuối bột plantain chiên… Ngoài ra còn có những món dân dã đặc biệt là mofongo làm bằng chuối bột nghiền cho thêm bơ, tỏi, rau thơm ăn chung với các món chính thịt cá. Nhưng món căn bản ăn cho chắc dạ của dân bản địa là củ mì mà tiếng Taíno gọi là casabe, từ này đẻ ra từ cassava, món này  cũng được làm tương tự như mofogo. Củ mì là yuca là thực phẩm căn bản ăn cho chắc dạ vì thế như đã biết Thần Tổ Biển Yúcahu còn gọi thần củ mì. Đối chiếu với truyền thuyết và cổ sử Việt, Lạc Long Quân của chúng ta là Chúa Biển và cũng là thần lúa nước Lạc điền và gạo là thực phẩm ăn cho chắc dạ của người Việt. Chính củ sắn casabe của vùng Carribbean này truyền sang các đảo Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương, Á châu trong đó có Việt Nam.
Tráng miệng có món chuối chiên giống như của Việt Nam, kem với hương vị hải đảo nhiệt  đới như dừa, quả passion, pina colada, xoài, ổi, dứa…
Sau khi ăn trưa, nghỉ ngơi xong, chúng tôi đi tắm biển. Bãi biển hải đảo thơ mộng với rừng dừa và thông hay phi lao. Dĩ nhiên bãi biển được giữ gìn đúng theo tiêu chuẩn Mỹ. Có phòng thay đồ, locker, phòng tắm nước ngọt (chỉ mất một dollar). Có nhân viên cấp cứu life guard… Khu giải trí, trò chơi và thể thao dưới nước được để tách riêng ra xa, cách biệt hẳn với bãi tắm.

Nước biển trong xanh như ngọc, sạch và ấm.

Có một điểm đặc biệt mà không một nơi nào có là vùng bãi biển Luquillo này có một cơ sở trang bị dụng cụ giúp cho những người phế tật ngồi xe lăn có thể tắm biển được.   

Trời gần tối chúng tôi rời bãi tắm Luquillo. Ở đây gần Rừng Mưa, trời tối nhanh, trời đầy mây như báo trước đêm nay có mưa. Có nhiều mây càng tốt. Những đêm không trăng hay trời đầy mây thì kim cương biển càng tỏa rạng, càng ngời sáng.
Chúng tôi đến vùng biển Fajardo rồi xuống tận một xóm chài. Nơi đây còn gọi là Vịnh Sinh Học Biobay. Trời tối hẳn mặc dầu mới có hơn sáu giờ chiều. Tám giờ chúng tôi mới dùng kayak đi vào vùng kim cương biển.   

Còn thì giờ chúng tôi đi mua sắm các kỷ vật bản địa. Đồ thủ công nghệ đặc thù Puerto Rico mà không chỗ nào ở Caribe có là các tượng gỗ hình các vị thánh gọi là santos tạc bằng tay và nổi tiếng nhất là các mặt nạ lễ hội làm bằng papier-maché gọi là caretas. Những mặt nạ này trông kinh dị với sừng nhọn, răng nhọn, mắt lồi, nửa quỉ, nửa thú.

clip_image002[10]

Mặt nạ lễ hội Puerto Rico (ảnh của tác giả chụp tại Viện Bảo Tàng Thổ Dân Châu Mỹ Museo de Las Americas, San Juan, Puero Rico).

Trong các buổi lễ hội, những người tham dự vegigantes đeo những mặt nạ này, mặc áo cánh dơi đi rong phố từng đoàn. Những mặt nạ này bắt nguồn từ thời Trung Cổ Tây Ban Nha hay từ các bộ tộc châu Phi. Vào đầu thế kỷ 17, các đám rước cổ truyền Tây Ban Nha  mang những mặt nạ kinh dị nhằm mục đích đe dọa những kẻ tội lỗi hy vọng  kéo họ trở lại với giáo hội, với nhà thờ. Dân Puerto Rico đã pha trộn các lễ rước Tây Ban Nha này với các mặt nạ truyền thống châu Phi do các dân nô lệ châu Phi mang đến. Có sử gia cho rằng có thể thổ dân Taínos cũng đã có tục đeo mặt nạ từ thời cổ xưa. Mặt nạ cổ truyền có mầu đen, đỏ, vàng diễn tả lửa hỏa ngục và tội đầy địa ngục. Mặt nạ có nhiều sừng nhọn có khi lên tới cả trăm cái…
Sau đó chúng tôi vào một tiệm ăn tìm một món ăn lót dạ, thay quần áo bơi. Được biết đêm nay thế nào cũng có mưa. Phải tìm một thứ gì giữ cho ấm người. Dĩ nhiên không có thứ gì làm cho ấm người hơn là Rum ở đây. Rum là thứ nước uống quốc hồn quốc túy của Puerto Rico. Đảo này đứng hàng đầu về sản xuất Rum. Ở đây có thiên hình vạn trạng cách pha chế như Rum Collins, Rum chua,  Rum “cây vặn đinh ốc” screwdriver… Những nhà sản xuất rượu Rum lừng danh của Puerto Rico là Bacardi, Don Q (Don Quichote), Ron Bocoy, Ronrico…

Một cốc coctails Rum với hương vị hoa quả hải đảo nhiệt đới chắc chắn sẽ làm ấm người đêm nay dù có phải gội mưa đi nữa.

Hàng quán ở đây đã bắt đầu trang hoàng giáng sinh. Dân Puerto Rico ăn mừng lễ giáng sinh mang mầu sắc Tây Ban Nha-châu Phi-Thổ dân kéo dài từ giữa tháng tháng 11 cho tới giữa tháng giêng. Họ có tục lệ “cưỡng bắt giáng sinh” (Xmas holdup). Đêm giáng sinh, họ đi tới từng nhà bắt chủ nhà cho nhậu nhẹt, đàn ca, nhẩy nhót rồi lôi cổ chủ nhà đi theo qua nhà kế bên và cứ như thế cho tới sáng. Chủ nhân nhà cuối cùng phải lo bữa ăn sáng cho tất cả mọi người.

Gần tám giờ tối chúng tôi ra bến kayak. Trời nhiều mây thấp, tối đen như mực. Gió ẩm và mát. Chắc chắn đêm nay mưa. Bà xã tôi hơi lo là chưa rành chèo kayak lúc ban ngày mà bây giờ lại chèo kayak  trong rừng cây rậm rập vào lúc đêm tối như mực, hơn thế nữa có thể là dưới mưa đêm. Nhưng tôi vẫn yên tâm vì tin rằng ở đây thuộc đất Mỹ, người tổ chức bắt buộc phải tuân thủ triệt để đúng theo các tiêu chuẩn an toàn của Hoa Kỳ. Họ cung cấp thuốc xịt xua đuổi muỗi và côn trùng. Tất cả đều mặc áo phao. Họ khuyên để lại máy ảnh vì thế nào cũng bị ướt. Trước khi đi họ cho mọi người tham dự làm những động tác hâm nóng, thư dãn gân cốt, dậy cách chèo kayak và cách xử trí trong những lúc kayak bị lật úp. Chèo kayak phải xử dụng chính yếu là động tác hai vai. Chèo bên trái để đi qua phải và ngược lại. Người ngồi sau phải lo lèo lái…
Chúng tôi chèo từ bến chài đi qua vịnh rồi vào con rạch trong rừng cây đước. Dĩ nhiên có lúc thuyền của chúng tôi xoay dọc, xoay ngang.
Trong bóng tối những cây đước với rễ nổi trên mặt nước trông như một rừng người đứng dạng chân trong nước đang rình mò. Tiếng côn trùng. Tiếng chim đêm tung cánh hốt hoảng. Đặc biệt nhất là tiếng những con nhái bén cô-ki, cô-ki, cô-ki nghe thánh thót như tiếng chim trong rừng đêm đang tấu nhạc.
Khi vào tới giữa rừng đước. Tối đen như mực. Bỗng dưng hai bên mũi thuyền chạy tỏa ra những lằn sáng xanh huỳnh quang chuyển động như những sinh vật tí hon đang chạy ngoằn ngoèo trên mặt nước trông như những sợi tóc tiên lóng lánh tung bay tỏa ra hai bên mũi thuyền. Có một con vật gì vừa từ trên gốc cây đước nhẩy tõm xuống nước đang bơi trốn chậy. Chỉ thấy mặt nước rẽ ra tạo thành một giải lụa phát quang rực sáng. Những mái chèo chạm xuống mặt nước tạo ra những vòng sóng lân tinh, huỳnh quang (phosphorescent) lan tỏa ra. Mái chèo hất lên những giọt nước tung bay lung linh sáng như những hạt kim cương tung lên khỏi mặt nước trong bóng đêm.  Tôi thò tay xuống nước bên mạn thuyền kayak làm gợn lên những sóng nước lân tinh, lấy tay hất nước lên, những hạt kim cương nước rơi lả tả giống như đang hất tung lên từng vốc kim cương từ mặt nước. Những hạt kim cương còn sót lại lăn tròn trong lòng bàn tay. Lung linh. Những hạt nước kim cương chạy dài theo cánh tay rơi xuống mạn thuyền. Đột nhiên chúng tôi tìm thấy lại tuổi thơ ngày nào, ngồi nghịch nước. Tôi hất nước lên đầu người bạn đời. Hàng ngàn hàng vạn hạt kim cương đang rắc đổ xuống mái tóc. Mái tóc lung linh mhư một mái tóc thần tiên, mái tóc của một nàng tiên trong cổ tích.

Cơn mưa đổ ập xuống. Tầm tã. Những giọt mưa vỡ trên mặt nước thành những hạt kim cương li ti bắn tung lên. Hàng vạn, hàng triệu những hạt kim cương li ti chậy nhẩy trên mặt nước. Mưa lại làm cho những hạt kim cương trong sáng, rạng ngời hơn.  Mưa bóng mây một thoáng tạnh ngay. Chúng tôi như những đứa trẻ mải mê đùa nghịch với những hạt kim cương biển thần diệu cho tới khi thuyền kayak chui ra khỏi rừng cây đước tới vũng nước lớn Laguna Grande (Big Lagoon).

Tất cả thuyền qui tụ lại, cặp sát vào nhau. Người hướng dẫn viên giảng cho chúng tôi một bài học về cái gọi là hiện tượng phát quang sinh học (bioluminorescence) của nước biển. Hiện tượng này đã khiến cho những giọt nước biển lung linh ngời sáng như những hạt kim cương. Chính hiện tượng sinh học này đã khiến cho vùng vịnh này còn có tên là Vịnh Sinh Học Biobay.  Puerto Rico có hai nơi nổi tiếng là ở đây và vùng Vịnh Muỗi (Mosquito Bay) còn có tên là Vịnh Huỳnh Quang (Phosphorescent Bay) và  ở một vài nơi hiếm hoi khác trên thế giới,  nước biển có một loài vi sinh vật phát quang gọi là Noctiluca scintillans (Ánh sáng đêm lấp lánh). Loài vi sinh có khả năng phát quang sinh học (bioluminescent) mỗi khi bị khuấy động, có loại có thể thấy như ánh lửa nhấp nháy trên mặt biển. Giống này thực sự không phải là động vật (animal), là một nguyên sinh vật thuộc họ dinoflagellates còn gọi là pyrodinium (“xoắn lửa”). Dinoflagellates có dino– là haiflagelle là tiêm mao (lông roi). Loài này là loài nguyên sinh một tế bào có hai tiêm mao dùng để bơi và lượn xoắn tròn. Chúng chỉ nhỏ chừng 0. 13 cm. Khi bị khuấy động chúng phát quang rực sáng như những con đom đóm dưới nước.

clip_image002[12]

Noctiluca scintillans (hình trích trong Wikipedia)

Chúng thường thấy ở cửa sông, càng nở rộ thêm sau những trận mưa lớn. Hóa ra gặp mưa đêm nay lại là một chuyện may và hi hữu. Một gallon nước biển có thể chứa tới ba phần tư triệu vi sinh này. Người hướng dẫn viên nói nếu uống nước biển ở đây thì khi bài tiết ra chất bài thải cũng phát quang rực sáng trong đêm nhưng vì là ở đất Mỹ ông ta khuyên không nên uống thử. Chính chúng không độc nhưng nếu chúng ăn phải những loài phiêu sinh (plankton) có độc tính thì chúng có thể trở thành độc.

Khi quay trở về, tôi chỉ ngồi đùa nghịch với những hạt kim cương biển, rắc từng vốc kim cương lên mái tóc của người bạn đời, mặc chiếc kayak trôi dạt. Cũng may lượt về, con thuyền đi xuôi dòng nước, tự nhiên trôi theo dòng nước, không cần lèo lái nhiều.

Để kết thúc một đêm  kim cương thần tiên đẹp như huyền thoại, vợ chồng chúng tôi hẹn hò nhau ở một tiệm ăn dành riêng cho đôi lứa và các bạn tình có tên là Ostra Cosa ở số 154 Calle del Cristo, San Juan, Puerto Rico. Tiệm ăn chiếm phần sân sau của ngôi nhà thống đốc cũ, trang trí những hình, tượng trữ tình. Bàn ăn kê dưới tàng cây xanh. Nhà hàng ăn chuyên làm các món ăn kích dục, gợi tình. Món ăn có chứa nhiều phosphorus, kẽm, hương liệu kích dục… Ngoài sò, tôm, bạch tuộc, thực đơn còn có những món đặc biệt như salad Aphrodite (món này tôi đã nói tới ở truyện ngắn Pho trong tập du ký Đi) và món ốc tù và conch mà dân bản xứ cho là một thứ Caribbean Viagra. Các món ăn được xếp loại theo mấy chữ Wow hay mấy chữ Ay giống như các khách sạn được xếp theo mấy ngôi sao. Món ốc tù và conch được xếp vào loại “Ay Ay Ay!” Nếu chuyển qua Việt ngữ thì Ay Ay Ay về phương diện diễm tình có thể cứ coi như là ba chữ Việt viết theo kiểu vi tính không bỏ dấu!
Nhà hàng thả rất nhiều nhái bén trong vườn, những tiếng coquí, coquí, coquí nhắc nhở các cô, các bà là sau bữa ăn đừng để các ông cu-ki nằm chèo queo một mình. Nhìn các cô, các bà ăn xong nét mặt rạng rỡ tình nồng, dường như cũng đã xiêu lòng theo những tiếng gọi tình cô-ki, cô-ki, cô-ki…

Chắn chắn độc giả đã đoán biết được tôi chọn món gì rồi!  Và dĩ nhiên cũng đã đoán được phần kết của bài viết này.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: