SỰ TƯƠNG ĐỒNG GIỮA TRUYỀN THUYẾT VIỆT VÀ AI CẬP CỔ (4)

 (*Nếu cần, bấm hai lần vào Tựa Bài để mở bài). 

 

SO SÁNH TRUYỀN THUYẾT VIỆT và AI CẬP CỔ DƯỚI CÁI NHÌN BAO QUÁT.

(tiếp theo, bài số 4)

Nguyễn Xuân Quang

Đó là cái nhìn “thông thường” duy tục là Nut và Keb là Trời và Đất. Trời Đất nòng nọc, âm dương, là nhìn Keb là vị Thần Đất Trụ Chống Trời, Núi Trụ thế gian, theo cái nhìn là Trụ Cọc (C…c) của Keb chống vòm trời chuông úp (vòm âm đạo dạ con) của Nut.

Nhưng xét kỹ lại ta thấy thần Đất Keb trong truyền thuyết Cửu Thần có điểm khác biệt rất quan trọng so với thần Đất thế gian. Thật vậy thần Keb ở đây theo truyền thuyết Cửu Thần mang khuôn mặt là thần Đất ở Cõi Trời  của thế gian đúng như truyền thuyết đã ghi là Keb đẻ ra bốn vị thần đầu tiên của cõi đất thế gian là Thần Seth, Nephtys, Osiris, Isis (their children, the great-grandchildren of Atum, were the first gods of earth: Osiris and Isis, and Set and Nephthys) (xem dưới). Bốn vị thần này là bốn vị thần đầu tiên của cõi đất hiển nhiên Keb còn là vị thần ở Cõi Trên.
Thần Đất Keb ở đây còn ở Cõi Trời do đó đây là Li cõi trời tức mang khuôn mặt Càn thế gian (Càn ngành nòng âm). Keb đội lốt mặt trời Ra thế gian giống như Kì Dương Vương Li  cõi đất thế gian (Kì Dương Vương là vua tổ thế gian đầu tiên của Đại Tộc Việt) đội lốt Đế Minh Càn thế gian (Khai Quật Kho Tàng Cổ Sử Hừng Việt).
Hiểu theo khuôn mặt Keb Li đội lốt Càn thế gian, ta thấy cây Cọc chống trời của Keb là cây Cọc Lửa tương đương với Pillar of Fire của Shiva (Shiva cũng có khuôn mặt là lửa trời Càn tay cầm đinh ba lửa trời).  Cọc là nọc, hào dương (I) lửa là hai hào dương (II) mang hình ảnh hai cây cọc làm ra lửa. Cọc lửa = III, ba hào dương là Càn.

Xin lưu tâm

Núi Trụ thế gian thường thường biểu tượng cho Đất dương thế gian Li nhưng trong Núi Trụ thế gian có Trục Thế Giới nối thông suốt Tam Thế. Trục Thế Giới có ba khuôn mặt Lửa: khúc ở Thượng Thế cõi trên có khuôn mặt là Càn Lửa vũ trụ, khúc ở Trung Thế cõi đất thế gian có khuôn mặt là Lửa đất thế gian Li và ở Hạ Thế có khuôn mặt là Lửa nước Chấn cõi âm nước.
Như thế Núi Trụ thế gian có Trụ Thế Gian nằm trong Trục Thế Giới có thể có ba khuôn mặt, ta phải tùy loại Dịch, tùy bài bản (text), tùy truyền thuyết mà chọn lấy một khuôn mặt thích ứng. Ở đây theo truyền thuyết Cửu Thần, người Ai Cập cổ chọn khuôn mặt Lửa Càn khi Keb mang khuôn mặt của một vị thần ở Cõi Trên.

Ở truyền thuyết Cửu Thần này Li đội lốt Càn.

Kiểm chứng lại ta cũng thấy đúng trăm phần trăm. Ta thường biết Li Lửa thế gian thường hôn phối với Nước Khảm thế gian như Li Kì Dương Vương hôn phối với Khảm Thần Long trong khi Càn lửa vũ trụ hôn phối với nước vũ trụ Khôn giống như Càn Đế Minh hôn phối với Khôn Vụ Tiên. Ở đây ta thấy rõ Keb không hôn phối với mẹ Khảm Tefnut  mà là con của Tefnut. Keb hôn phối với thần nữ Bầu Trời Nut có bản thể Tốn (OII). Ta thấy rành rành Keb Càn (III) là thần nam (I) ngành lửa thái dương (II) và Nut Tốn (OII) là khuôn mặt nữ (O) của ngành lửa thái dương (II). Rõ như “con cua tám cẳng hai càng, một mai hai mắt rõ ràng con cua” là Keb và Nut cùng một ngành Lửa vì họ vốn là anh em (hay chị em) ruột thịt. Có truyền thuyết cho rằng hai người là anh em/chị em sinh đôi làm thần mặt trời Ra, ông nội của họ, tức giận, vì họ quá khắng khít  ôm nhau thường trực, làm tình với nhau (In the tale of Geb and Nut, the twins angered the sun god Ra, their grandfather, by being so close together in a permanent embrace, making love…) nên thần mặt trời Ra nói cha của hai người là Shu phải đứng nâng Nut lên cao để tách hai người ra, vì vậy mới tạo ra trời và đất. Truyền thuyết Keb ôm cứng Nut làm tình này phải hiểu theo Dịch là diễn tả Vũ Trụ Tạo Sinh thoạt đầu Trời và Đất còn dính với nhau làm một rồi sau đó mới tách ra thành Bầu Trời âm và Đất dương (xem hình Bầu Trời đêm Nut người có đầy sao ở dưới).

Hai người là song sinh thì dĩ nhiên có đồng bản thể.

So sánh với Shu và Tefnut ta cũng thấy ăn khớp trăm phần trăm. Như đã biết Shu và Tefnut là cặp sinh đôi đã là hai khuôn mặt nam nữ có bản thể thiếu âm (IO) của ngành nòng âm Hathor, ở đây Keb và Nut có bản thể thái dương (II) của ngành nọc dương Ra mặt trời thái dương.
Ta thấy bốn vị thần ở cõi sinh tạo, tạo hóa, cõi trên này thuộc hai ngành nòng nọc, âm dương (nhìn theo âm thì Tefnut là nước âm và Nut là lửa âm) của Hathor-Ra sinh tạo.

Như vậy qua khuôn mặt Tốn của Nut, Keb mang khuôn mặt Càn sinh tạo cõi trời (Li đất thế gian đội lốt Càn thế gian).

                               

clip_image002

Thần Đất Keb.

Một điểm thuyết phục trăm phần trăm nữa cho thấy Keb mang hay đội lốt Càn là qua hình ảnh của Thần Keb. Thần người mầu đỏ mầu lửa, đứng là dương, quay mặt về phía tay phải dương, tay phải cầm biểu tượng ank “chìa khóa của sự sống” mang nghĩa sinh tạo,  tay trái cầm quyền trượng was nòng nọc, âm dương (hiện nay các nhà Ai Cập cổ giải thích was là tiêu biểu cho quyền lực, sức mạnh), cây trượng có đầu trên hình đầu thú có sừng là nọc, dương, đầu dưới có hình chuông úp  âm. Gậy âm dương biến hóa vô cùng, có sức sinh tạo vô biên, dĩ nhiên trong đó “quyền lực”, “sức mạnh”… chỉ là chuyện nhỏ. Hiểu gậy was theo nghĩa “quyền lực”, “sức mạnh” là hiểu theo nghĩa duy tục. Tôi gọi gậy was là Gậy Âm Dương hay Gậy Tạo Hóa.

Nhưng điểm quan trọng nhất là trên trang phục đầu của thần có hình con ngỗng. Ngỗng là một loài chim mà chim biểu tượng cho cõi trên, cõi trời (ngỗng nguyên thủy vốn là loài ngỗng trời) cho thấy thần Keb thuộc về cõi trời, Lửa trời Càn. Ngỗng là một loài chim nước chân có màng cho thấy thần Keb thuộc ngành mặt trời nước, hoàng hôn Atum-Ra. Ngỗng có cổ ngổng mang dương tính nên cũng là chim biểu cho dương, cọc, lửa trời Càn, mặt trời  ngành nước. Điểm cọc dương này ăn khớp với cọc chống trời của Keb thấy trong hình trên.
Cũng có truyền thuyết nói Geb là Con Ngỗng Great Cackle sinh ra Trứng Thế Gian nở ra các vị thần thế gian: một truyền thuyết khác tin rằng Geb và Nut tạo ra Trứng Thế Giới từ đó nở ra mặt trời dưới hình dạng con chim bnw-phượng hoàng. Nữ thần Isis được cho là “Trứng của Ngỗng” là do truyền thuyết này (Another tradition believed that Geb and Nut produced the World Egg from which the sun was born in the form of a bnw-bird – a phoenix. Isis is referred to as ‘The Egg of the Goose’, referring to this) (Caroline Seawright, Geb, God of the Earth, In the Earth and Under the Earth…).


Trong linh tự tên Geb có con ngỗng.

clip_image002[4]

Linh tự Keb.

Trái đất được coi là “Nhà của Geb”  house  clip_image002clip_image003 (“The House of Geb”). 

Con ngỗng rõ ràng xác quyết khuôn mặt sinh tạo ở cõi trên của Keb là Càn.
.Ở truyền thuyết Cửu Thần Thần Đất keb ỡ cõi trời mang tính Càn.

Trên đây là khuôn mặt anh em hay chị em sinh đôi có cùng bản thể tương đồng lửa, thái dương của Keb và Nut. Nut Tốn (OII) có khuôn mặt là nòng O (không gian) lửa thái dương II. Đây là bầu trời Ban Ngày. Điểm này giải thích tại sao có truyền thuyết nói Nut là nữ thần  bầu trời ban ngày (She was the goddess of the daytime sky). Với khuôn mặt dương ban ngày, Nut là chị hay em của Keb.


Bây giờ ta phải đi tìm khuôn mặt vợ chồng.

Theo truyền thuyết khác cho biết biểu tượng của Nut là sao đêm, bầu trời đêm, con bò cái (Symbols: stars, the night sky, cows).
Khuôn mặt trời sao, bầu trời đêm này thấy qua hình nữ thần Nut có người đầy sao.

clip_image002[1]

 

Nut với khuôn mặt Bầu Trời Đêm Khôn người đầy sao. Lưu ý  tronh hình thần Shu đứng nâng Nut lên trời. Thoạt khởi thủy Nut và Geb ôm chặt lấy nhau làm tình suốt ngày đêm nên cha là thần Không Khí Shu đứng nâng Nut lên cao tách ra khỏi Geb để tạo ra trời âm Khôn và đất dương Càn.

Khuôn mặt này cho thấy Nut là không gian Khôn. Con Bò Cái là biểu tượng của Hathor ở cõi Tạo Hóa, ở cực âm Lưỡng Nghi là Khôn thái âm cũng có một khuôn mặt Khôn âm. Với biểu tượng là con bò cái, Nut đội lốt không gian âm Khôn Hathor.
Rõ nhất là nhiều khi Nut được hình dung một cách tiêu biểu cho thấy là một người nữ trên đầu đội một bình nước
 

pot

 (The goddess was typically portrayed as a woman who wears on her head a vase of water) . (Wikipedia).
Lưu ý là cái bình này có hình bầu tròn chữ nòng O, không gian (khác hình cái bầu nước trên đầu Nunet ở trên có hình bầu dục, hình Trứng Vũ Trụ mang tính sinh tạo, tạo hóa). Bầu nòng O nước cho biết là Bầu Trời Nước ứng với Khôn âm, Khôn nữ.

Khuôn mặt Khôn nữ này cũng thấy rất rõ qua linh tự Nut.

 

nut hieroHình vòm trời giống như trần nhà ở trên có hình cái bình nước bên có chỉ định tố chữ T (mang nghĩa nữ dòng thái dương). Gộp lại linh tự có nghĩa là bầu trời Khôn nước dòng nữ lửa thái dương.

Như thế rõ ràng Nut mang một khuôn mặt Khôn hôn phối với Keb có khuôn mặt Càn.

Các nhà Ai Cập học hiện nay không hiểu tại sao Nut khi thì là bầu trời ban ngày, khi thì là bầu trời ban đêm, về sau, không còn là bầu trời ban ngày mà thôi mà trở thành bầu trời nói chung chung (In later periods, she was no longer the goddess of the daytime sky, but of the sky in general). Ta thấy rất rõ khi nhìn dưới lăng kính của Dịch, Nut là nữ thần Bầu trời có khuôn mặt dương ban ngày Tốn cùng bản thể lửa trời với Keb, hai người là anh em/chị em ruột thịt sinh đôi và khuôn mặt bầu trời âm Khôn ban đêm là vợ của Keb Càn.

Tóm lại Keb và Nut có hai khuôn mặt: một là chị em/em anh sinh đôi có bản thể Lửa thái dương Càn/ Tốn và hai là vợ chồng có bản thể là Càn/ Khôn.

Xin lưu tâm

Điểm khác biệt quan trong giữa truyền thuyết Cửu Thần này và truyền thuyết Việt là thần Đát Keb thuộc về cõi trời trong khi thần Đất Kì Dương Vương thuộc về cõi thế gian. Tại sao có sự khác này? (xem dưới).

.6, 7, 8 và 9:  Bốn Vị Thần Cõi Đất Thế Gian: Thần Seth, Nephrys, Osiris, Isis.

Sau đó, Geb và Nut sinh ra bốn người con tức là chắt của Atum, đây là những vị thần đất thế gian: thần Oasis, nữ thần Isis, thần Seth và nữ thần Nepthys. 

-Thần Seth

Seth là thần hủy diệt và đối nghịch. Seth là anh của Osiris và là kẻ đối nghịch với Osiris, giết Osiris để chiếm ngôi.

Tên Seth có gốc Ai Cập cổ ngữ là Set, hiện nay giải thích theo nghĩa là đối nghịch. Từ Set đẻ ra từ Satan. Trong tiếng Hebrew Satan có nghĩa là “adversary” (thù nghịch). Đối chiếu với Việt ngữ Seth đồng âm với Việt ngữ Sét, Sẹt liên hệ với Lửa. 

Với nghĩa hủy diệt, Seth gần cận với thần Shiva của Ấn giáo. Thần Hủy Diệt Shiva có một khuôn mặt là lửa thế gian, núi trụ thế gian Kailash ở Himalya tức là Li, đất dương, lửa thế gian.
Seth thù nghịch, đối nghịch với Osiris mà Osiris có một khuôn mặt  nước dương (Osisris tương đương với Lạc Long Quân có khuôn mặt là thần BIển) nên Seth đối nghịch với Osiris có khuôn mặt là lửa thế gian, là núi dương, núi lửa (giống như Âu Cơ  có khuôn mặt Núi đối nghịch với Biển Lạc Long Quân).
Vậy Seth có một khuôn mặt Lửa đất Li. Một lần nữa ta thấy rõ Keb ở cõi trên phải có khuôn mặt Càn lửa vũ trụ sinh tạo trong khi Seth ở cõi đất thế gian có khuôn mặt là Li, lửa thế gian đất núi dương. Đây là dòng âm nên Seth nghiêng nhiều về lửa âm, lửa quỉ do đó Seth là một ác thần, Seth giết em là Osiris.

seth

Thần Seth đầu thú Setekh

Thần Seth có khi được diễn tả bằng hình người đầu thú Setekh. Ta thấy rõ khuôn mặt Li lửa thế gian và là Li âm, lửa quỉ này qua con thú biểu Setekh này.

 

setekclip_image002[8]

 

Thú biểu của Seth là con thú Setekh sống ở sa mạc tức vùng đất lửa. Hiện nay không ai biết rõ con thú này là con vật gì, thường được cho là giống con chó jackal, sơn dương, lừa, ardvaark, okapi… Nhưng theo tôi, đây là con cầy lửa thuộc họ nhà cáo (xem dưới). Setekh có bản thể đất lửa sa mạc ứng với Li. Setekh là thú bốn chân sống trên mặt đất cho thấy Seth là thần lửa thế gian, có mạng đất lửa thế gian tức Li. Setekh có hai tai thẳng đứng hình sừng là hai nọc thái dương, lửa biểu tượng cho Li. Những con thú biểu tượng cho dương, lửa, mặt trời phải có hai sừng như hươu sừng, dê sừng ví dụ như Kì Dương Vương là con Cọc, con hươu nọc Lộc Tục…  Hai sừng ở con thú này có hình chữ V mang âm tính ngược với chữ A mũi mác, hình tháp /\ (tháp biểu tượng cho núi lửa, núi dương Li, pyramid có pyro- là lửa) cho thấy Seth là Li mang âm tính, lửa quỉ. Hai đầu sừng bằng đầu, hình chữ nhật mang tính thiếu dương nguyên thể của đất dương biểu tượng cho cõi đất bằng thế gian Li. Con thú quay về phía trái chiều âm mang tính lửa âm. Con thú này có mõm nhọn hình mũi mác mang dương tính lửa như các con thú trên trống đồng nòng nọc, âm dương (cóc mõm nhọn, cá sấu, cá… có mõm, miệng nhọn mũi mác) và có đuôi hình đinh ba biểu tượng cho lửa Càn (ba nọc nhọn là ba hào dương tức Càn). Càn ở đây là Càn âm (đầu là dương, đuôi là âm, Càn ở đuôi là Càn âm, lửa vũ trụ âm).

Xin lưu tâm là con thú này trông giống con chó đen Jackal Anubis, thần tẩm liệm nhưng Anubis đuôi luôn luôn cụp xuống vì mang âm tính và mầu đen cũng là mầu âm, liên hệ với cõi âm, cõi chết. Theo một vài truyền thuyết Anubis là con của Seth. Như thế Setekh là con cầy lửa, cáo lửa cùng loài chó âm Anubis. Cầy, cáo chồn biểu tượng cho gian ác, tà ma, quỉ quyệt.

Như thế Seth có hai khuôn mặt: khuôn mặt là Lửa thế gian Li  (khuôn mặt chính) và lửa trời Càn âm. Với khuôn mặt lửa nói chung ta thấy tên Seth cùng âm với Việt ngữ Sẹt (lửa) không phải là không có lý.

Ở đây một lần nữa cho thấy Keb cũng có hai khuôn mặt Càn cõi trên và Li thế gian tương ứng với Seth. Khi Keb ở ngành âm mang khuôn mặt Càn thì Seth là Li như thấy ở truyền thuyết Cửu Thần này và ngược lại khi Keb có khuôn mặt Li đất dương ở ngành dương như ở truyền thuyết Việt thì Seth có khuôn mặt Càn trời, lửa sinh tạo. Điều này cũng giải thích là Seth ngoài khuôn mặt lửa quỉ là ác thần còn có khuôn mặt là một hiền thần mang tính sinh tạo (tay cầm trượng ankh) mà trong nhiều truyền thuyết của nhiều triều đại đã lập đền thờ tôn vinh, tôn thờ Seth.  Seth cũng có khuôn mặt thiện. Thần Seth bảo vệ thuyền trời của Re trong phần dạ hành đi qua âm thế của thuyền trời của Re và thần Seth chiến đấu với ác quỉ Apep (Apophis) dạng rắn. Ta thấy rất rõ nhờ có khuôn mặt Càn âm này mà Seth là vị lương thần ở âm thế. Seth là Lửa trời cõi âm đối nghịch với Nước âm thế nên Seth chống lại, tiệu diệt, được ác thần Rắn Apep (rắn biểu tượng cho nước, con rắn này có hình sóng nước).


Một lần nữa cũng cho thấy Núi Trụ thế gian, Trục Thế Giới có ba khuôn mặt là Lửa trời Càn, Lửa đất Li và Lửa nước Chấn.


Tóm lại Seth có một khuôn mặt chính ở cõi đất thế gian là Li ngành âm và một khuôn mặt phụ là Càn âm.

-Nữ thần Nepthys

Nepthys là chị/em và cũng là vợ của Seth.

Nepthys có những đặc tính sau đây. Nepthys là nữ thần có một khuôn mặt uyển chuyển đáng kể (Nephthys, a goddess of notable flexibility) trong các vị nữ thần trong Cửu Thần.
Nhìn tổng quát ta có thể nhìn thấy ngay những nét mặt chính của Nepthys qua vị thần Seth. Như đã biết Seth có hai khuôn mặt Lửa: Lửa thế gian Li và Lửa vũ trụ Càn thì theo Dịch thông thường ta thường biết thì Nepthys phải có hai khuôn mặt chính hôn phối với Li và Càn là Khảm và Khôn. Ngoài ra ở truyền thuyết này ta đã thấy thần Keb Càn hôn phối với Nut thần nữ Bầu Trời Nut có một khuôn mặt ruột thị sinh đôi là Tốn như thế Nepthys cũng có thể có khuôn mặt là Tốn thế gian.
Với sự hiểu biết các khuôn mặt chính của Nepthys như thế ta có thể dùng làm “chỉ nam” để nhận diện Nepthys không khó.

Nephthys là tên Hy Lạp ngữ của Nebet-het hay Nebt-het.

 

clip_image002[10]

               Nữ thần Nepthys

a.    Khuôn mặt vợ chồng tương phản.

Trang phục đầu có hình ngữ hình chữ nhật có nghĩa là “nhà”, là chỗ quây kín (enclosure) mang một nghĩa không gian. Trên nóc nhà có hình vật đựng như cái chậu neb có nghĩa là mistress, lady tức nữ, phái nữ (vật đựng biểu tượng cho âm nữ).
(Ở bài trước ta đã biết từ neb có một nghĩa là mistress, lady trông giống như hình cái chậu đựng nước mang hình ảnh nửa mặt trời dưới đường chân trời hay nửa không gian âm, nước đối nghịch với chỉ định tố T.
Đây là phía nữ thái âm nước có hình nửa vòng tròn nằm dưới đường chân trời mang âm tính ngược với nửa vòng tròn T trên đường chân trời mang tính thái dương).

Như thế Nepthys có khuôn mặt chính là không gian Khôn âm nước nhưng vì Nepthys là nữ thần cõi đất thế gian nên là nước thế gian ứng với Khảm.

Giải nghĩa theo Dịch, ta thấy trụ hình chữ nhật mang hình ảnh Trụ Thế Gian  trên có đĩa neb hứng nước nên là nước thế gian Khảm. Ta thấy rõ “căn nhà” hình trụ chữ nhật mang hình ảnh trụ qua sự giải thích tên Nepthys là Pillar, temple pylon hay the great flagstaff.

Khuôn mặt Khảm nước này hôn với khuôn mặt Li Lửa thế gian của chồng Seth. Đây là khuôn mặt vợ chồng.

Mặt khác nếu ta hiểu theo “nghĩa đen” neb là mistress, lady và trụ chữ nhật là “nhà” (house) “chỗ quây kín” (enclosure) mà các nhà Ai Cập cổ học hiện nay giải thích là “Lady of the House” thì ta phải giải thích “nhà”, “chỗ quây kín” là không gian tức là nhà nữ, nhà âm, không gian âm tức Khôn. Khuôn mặt Khôn cũng thấy rõ trong linh tự tên của Nepthys có chỉ định tố hình trứng biến thể của nòng O mang tính sinh tạo (ứng với hình ngữ ankh Nepthys cầm ở tay trái).

clip_image001[12]clip_image001[16]clip_image001[14]

Linh tự tên của Nepthys có chỉ định tố hình trứng.

Với khuôn mặt thiện sinh tạo, tái sinh đối nghịch với khuôn mặt ác của chồng Seth này mà Nepthys đã giúp em Isis phục sinh lại Osiris và nuôi dưỡng Horus.
Trong một vài truyền thuyết nhận diện Nepthys với Hathor, phần âm của vũ trụ, tức Khôn.
Khuôn mặt Khôn thái âm sinh tạo hôn phối với Càn sinh tạo của Seth ngành âm.

-b. Khuôn mặt tương đồng chị em/ anh em.

Seth là vị thần cõi đất thế gian có khuôn mặt chính là Li (IOI), tức dương (I) thiếu dương (OI), nam thiếu dương (núi lửa, núi dương)  như thế Nepthys phải có cùng bản thể tương đồng là nữ (O) thiếu dương (OI) tức Cấn OOI, núi âm, núi nước, non. Trở lại hình ngữ tên của Nepthys ở trên hình trụ chữ nhật mang hình bóng núi trụ có âm tính (vì hai cạnh là hai nọc thái dương nhưng một dài một ngắn, ngắn mang tính âm như thế là thái dương Li mang âm tính). Cái chậu âm neb ở trên cho thấy rõ núi trụ âm, nước nghĩa là núi âm, non, Cấn. Nepthys có bản thể là đất âm Cấn cùng bản thể núi dương Li với Seth. Khuôn mặt Cấn này ruột thịt với Isis, có một khuôn mặt đất âm Cấn (xem dưới).  Điều này giải thích tại sao có truyền thuyết cho rằng Nepthys và Isis là hai chị em sinh đôi hay Nepthys là hình bóng của Isis (She is the counterpart, or twin, of Isis).  Điều này cũng giải thích tại sao Nepthys lại tận tâm, tận lực giúp chị tái sinh Osiris và nuôi nấng, làm vú em cho Horus, con của Isis và Osiris.

Nhưng xét cho kỹ thêm thì Nepthys có khuôn mặt Cấn nhưng khác với Cấn của Isis một chút. Cấn của Nepthys là Pillar, temple pylon hay the great flagstaff tức Trụ Thế Gian (vì là vị thần thế gian) nằm trong núi Trụ Thế Gian. Còn Cấn của Isis là núi thế gian, Núi Trụ Thế Gian biểu tượng bằng chiếc ngai vua (xem dưới). Nepthys nằm trong lòng Isis.

Còn đối với khuôn mặt phụ Càn III (chàng thái dương, lửa của Seth thì Nepthys có cùng bản thể thái dương là nàng (O) thái dương, lửa (II) tức Tốn OII, gió âm. Khuôn mặt gió Tốn này thấy rất rõ qua bốn cái bình gọi là Canopic jar dùng để đựng các cơ quan nội tạng khi  ướp xác. Bốn bình này ứng với Tứ Tượng. Nepthys là bình đựng phổi ứng với Tượng Gió. Phổi là cơ quan hô hấp ruột thịt với khí, gió. Nepthys là phái nữ nên là khí gió âm Tốn.
Ngoài ra khuôn mặt gió âm Tốn này cũng thấy rất rõ qua hình ảnh Nepthys lúc đầu liên kết với diều hâu (Nephthys’s early association with the kite or the Egyptian hawk).Trong chức vụ tang ma, Nepthys thường được diễn tả là con diều hâu hay con chim ưng hoặc là một người nữ có cánh chim ưng thường xoải rộng ra như là biểu tượng cho các xu hướng che chở, bảo vệ của thần (In the funerary role, Nephthys often was depicted as a kite or falcon, or as a woman with falcon wings, usually outstretched as a symbol of her protective proclivities).

nepth

Nepthys trên quan tài đá của Tutankhamun có đôi cánh chim ưng  xoải rộng để bảo vệ Tutankhamun.

Chim có khuôn mặt biểu tượng cho gió. Diều hâu, ưng ó là loài mãnh cầm mang dương tính, lửa. Nepthys có bản thể lửa thái dương âm tức gió Tốn vì thế mà có biểu tượng là chim diều hâu, ưng.

Rõ như ban ngày tại sao Nepthys là một vị thần nữ rất “uyển chuyển”, đa diện vì Nepthys có bản thể là Khảm, Khôn tạo hóa hôn phối với Seth và là Trụ và cũng là Trục Thế Gian Pillar nên có các khuôn mặt ở ba cõi. Ví dụ vì có khuôn mặt sinh tạo tái sinh đội lốt Hathor vũ trụ ở cõi trên nên giúp Osiris tái sinh, với khuôn mặt Trụ Thế Gian ở cõi đất tức Núi Trụ Thế Gian mang khuôn mặt  Isis, nên thay thế Isis nuôi nấng Horus, với khuôn mặt lửa âm là chim diều hâu, ưng ó cõi âm, cùng với khuôn mặt Trụ Thế Gian nên Nepthys dẫn đắt, che chở cho các linh hồn người chết để được tái sinh hay về cõi hằng cửu. Với khuôn mặt cõi âm và Trụ Thế Gian này (Trụ Thế Gian nằm trong Trục Tam Thế djed của Osiris) nên Nepthys gần cận với Osiris vì vậy mà Nepthys cũng hết mình giúp chị Isis trong việc giúp Osiris tái sinh…


Một lần nữa ở đây ta thấy rõ các nhà Ai Cập học hiện nay hiểu tên Nepthys có một nghĩa là Pillar nhưng không hiểu Pillar có nghĩa thật sự là gì, rồi chỉ suy diễn ra tán hươu tán vượn. Truyền thuyết, cổ sừ Ai Cập cổ phải hiểu theo Vũ Trụ Tạo Sinh, theo Dịch, Pillar phải hiểu theo nghĩa biểu tượng là Trụ Thế Gian nằm trong Trục Thế Giời vì thế mà Nepthys mới rất đa diện thấy ở cả ba cõi.

Tóm lại Set và Nepthys có hai khuôn mặt chính: một là chị em/em anh có bản thể Lửa thiếu dương Li/Tốn và hai là vợ chồng có bản thể là Li/ Khảm.  Nepthys còn có thêm một khuôn mặt quan trọng nữa là Trụ Thế Gian.


                                (còn tiếp)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: