TẾT TRẮNG NAM CỰC
Nguyễn Xuân Quang
(xem minh họa bằng hình ảnh trong Hình Tiêu Biểu Tháng Hai, 2012).
Tết này ở rốn địa cầu,
Tết châu Nam Cực, trắng mầu tuyết pha (1).
Trắng mung lung, trắng bao la,
Trắng băng sa mạc, băng hà, băng sơn (2).
Rét từ vũ trụ khai nguồn,
Lạnh từ thiên cổ giờ còn cắt da (3).
Bốn mùa trong một sát na.
Nắng pha lê, nắng chói lòa, cháy da (4).
Bụi kim cương bay là đà,
Màn mây lấp lánh như là muôn sao (5).
Dông gầm, bão thét, gió gào (6).
Mưa phùn sương bụi, mưa rào tuyết khô (7).
Cầu vồng đóng đặc, nối bờ
Hai bên dòng đặc xanh lơ băng hà (8).
Đêm ba mươi trắng nõn nà,
Muôn đom đóm tuyết ngọc ngà bay bay.
Giao thừa mà vẫn còn ngày.
Mặt trời đêm lạnh, mặt mày tím thâm.
Nửa trăng vằng vặc rất rằm (9).
Ánh quang nam cực đầu năm đón chào (10).
Đêm trừ tịch, vẳng trên cao,
Ngân hà chuyển động, rì rào sóng lay..
Tinh sương, chim tuyết tung bay,
Vén màn mù đặc mở ngày tân niên.
Tìm nhau một đám băng quyên (penguin),
Tỏ tình, tình tự trên thuyền băng trôi (11).
Ăn no, vác bụng ra phơi,
Ngủ vùi hải cẩu mặc trời, mặc trăng.
Tiệc xuân tại điện tuyết băng (12),
Món gì cũng được nấu bằng băng sơn (13).
Bánh chưng vuông, bánh dầy tròn,
Thịt đông, dưa giá, muối dòn hành chua,
Mứt gừng, mứt bí, hạt dưa,
Kẹo đường, kem sữa, bánh dừa… trắng trong.
Ở đây trời đất tinh ròng,
Là nơi tiên cảnh, non bồng, thiên thai.
Về đây ta lột hình hài,
Vất đi lớp vỏ trần ai con người.
Tâm thanh tịnh, xác thảnh thơi.
Cái Ta-Trời Đất, Đất Trời-cái Ta.
————————-
Chú Thích
1. Tới 98% lục địa nam Cực bao phủ bởi nước đá, băng tuyết.
2.- Lục địa Nam Cực được coi như một sa mạc băng tuyết. Mưa rất ít, là lục địa khô nhất.
-Băng hà: dòng sông băng giá.
-Băng sơn: núi băng giá vỡ ra từ những bãi đá băng (ice shelf) hay từ băng hà trôi trên mặt biển. Phần nhô khỏi mặt nước chỉ bằng 1/9 của cả khối băng.
3. Nam Cực là lục địa lạnh nhất. Mùa đông trong nội địa có thể xuống tới cực tiểu là -80 tới -90 độ C (-112 tới -130 độ F).
Mùa hè vùng duyên hải nhiệt độ có thể lên tới cực đại là 5 tới 15 độ C (41 tới 59 độ F.)
4. Nắng Nam Cực dễ làm lòa mắt,bỏng da vì mặt tuyết phản chiếu lại tất cả các tia UV rơi xuống mặt tuyết.
5. Những màn mây là đà mặt tuyết có chứa những tinh thể tuyết, đá băng lóng lánh dưới ánh nắng trông như màn mây bụi kim cương.
6. Nam Cực là lục địa gió bão nhất. Vì là sa mạc nên gió bão khủng khiếp nghiệng trời, lệch đất, lật úp thuyền tầu, xẩy ra rất bất ngờ.
7. -Bụi sương đông lạnh bay trong gió thành mưa phùn bụi sương. Tuyết “hạt to” rất khô rơi như mưa rào gọi là snow shower.
8. -Cầu vòng trong băng giá như đông lạnh lại, xuất hiện rất lâu mới tan biến mất. Có lần cầu vồng sát thành tầu tác giả tưởng chừng như nắm được trong tay.
-Băng hà có mầu xanh lơ đậm rất tinh khiết. Nước đá, tuyết có mầu trắng vì không khí trong các tinh thể nước đá phản chiếu tất cả các làn sóng ánh sáng trắng. Trong bằng hà không khí bị nén chặt lại chỉ còn một ít bọt không khí phản chiếu rất ít ánh sáng, giúp ánh nắng đi sâu vào trong băng đá. Các tinh thể đá hấp thu các ánh sáng ở phía đầu mầu đỏ sáu lần nhiều hơn ở phía đầu mầu xanh lơ của quang phổ. Vì thế chỉ còn có ánh sáng xanh lơ phản chiều lại mắt chúng ta.
9. Trăng Nam Cực lúc giao thừa hình bán nguyệt đứng thằng như bổ dọc, xẻ làm đôi rất cân đúng như ‘vầng trăng ai xẻ làm đôi’, càng về sáng càng vằng vằng vặc như trăng tròn đêm rằm.
10. Ánh quang Nam Cực gọi là Southern light (aurora australis) sinh ra bởi gió mặt trời (solar winds) tạo ra những ráng muôn mầu rực rỡ, chuyển động, nhẩy múa ngoạn mục, mê hồn. Màn trình diễn ánh sáng Nam Cực của trời đất ở đây còn huy hoàng gấp ngàn lần pháo hoa đầu năm.
11. Tôi phiên âm penguin là băng quyên có một nghĩa là chim quyên băng tuyết (chúng ta đã có một loài chim quyên là đỗ quyên). Hiện nay có người dịch penguin là chim cánh cụt, theo tôi không chỉnh. Cánh của penguin giờ không còn dùng như cánh nữa. Chim penguin không biết bay. Cánh giờ dùng làm hai tay chèo để bơi, vật để bơi, Anh Mỹ gọi là flipper, không gọi là wing. Nếu muốn, theo tôi nên gọi là chim cánh tay chèo đúng hơn là chim cánh cụt. Tuy nhiên tôi thích dùng từ phiên âm là băng quyên hơn.
12. Băng sơn thiên hình vạn trạng. Có cái trông như một cung điện, lâu đài băng.
13. Ở đây chúng tôi ăn cỗ tết truyền thống Việt Nam rất thần tiên đầy mộng tưởng. Các món cỗ tết đầu nấu bằng thực phẩm trắng mầu bạch tuyết và đúc khuôn hình băng sơn.
