THẤT THẬP CỔ LAI HI
Nguyễn Xuân Quang
Tuần qua, cuối tháng năm, tôi bước vào tuổi Thất Thập Cổ Lai Hy. Các con và các cháu có tổ chức một buổi lễ tạ ơn Trời Đất, Vũ Trụ và Tổ Tiên và cũng có mục đích tạo ra một dịp để bà con họ hàng quyến thuộc hai họ nội ngoại và bằng hữu có cơ hội họp mặt.
Theo Phương Đông thất thập cổ lai hy là một cái mốc quan trọng của đời người. Thất thập cổ lai hy có nghĩa là sống tới bẩy mươi tuổi thật là hi hữu. Nhà thơ Đỗ Phủ thời Đường trong bài thơ Khúc Giang II (Khúc Sông II) có hai câu:
Tửu trái tầm thường hà hữu xứ,
Nhân sinh thất thập cổ lai hi.
Ông tự bào chữa vì vào tuổi đó ông thường hay uống rượu “ghi sổ nợ” và rất tự hào là mình đã sống được tới tuổi ít người thời ấy sống được:
Nợ tiền uống rượu là chuyện tầm thường, ở đâu chả có.
Đời người sống được đến bẩy mươi tuổi mới là hi hữu.
Thi sĩ Tản Đà đã dịch:
Nợ tiền uống rượu, đâu chả thế,
Sống bẩy mươi năm dễ mấy người.
Dĩ nhiên ngày nay tuổi thọ cao hơn tuổi 70 rất nhiều.
Thật ra, bước vào tuổi bẩy mươi mới chỉ là bước vào tuổi Thọ, mới chỉ là Tiểu Thọ, sống tới tám mươi là Trung Thọ, tới chín mươi là Thượng Thọ và tới một trăm tuổi là Bách Niên Giai Lão.
Có nhiều người thắc mắc hỏi tại sao lại lấy tuổi 70 làm cái mốc bước vào tuổi thọ? Thật ra một người sống giáp được một vòng 60 năm rồi trở lại chu kỳ mới gọi là Đáo Tuế ngày xưa đã được coi là lão làng, đã được lên hàng kỳ lão, đã được ngồi vào hội đồng kỳ mục để chăm lo việc làng.
Theo tôi, đây là dựa vào Dịch lý.
Dịch có 8 quẻ nếu đánh số thì từ 0 tới 7. Trong tám quẻ có 4 quẻ dương ứng với bốn số dương là số lẻ 1,3,5, 7 và bốn quẻ âm là số chẵn ứng với bốn số chẵn 0, 2,4, 6. Như thế về phái nam, con số 1 là giai đoạn từ lúc mới sanh cho tới 10 tuổi là tuổi ấu thơ, chưa tới tuổi dậy thì. Số 3 là con số trưởng thành ứng với tuổi 30. Vì thế Khổng Tử (rất uyên thâm về Dịch lý) đã nói: “tam thập nhi lập”, tuổi ba mươi là tuổi tự lập, lập thân. Số 5 là số đứng tuổi (số năm là số trục, trong ma phương 5/15, số 5 là số trục nằm ở giữa tâm ma phương) ứng với tuổi 50. Khổng Tử nói: “Ngũ thập nhi tri thiên mệnh”. Tuổi 50 mới hiểu rõ trời đất, vũ trụ, thiên mệnh. Số 7 là số dương lớn nhất gọi là lão dương. Vì thế 70 tuổi được coi là tuổi lão, tuổi thọ. Khổng Tử nói: “Thất thập nhi tòng tâm...”. Tuổi 70 là tuổi “theo ý mình”, làm theo và làm được những việc theo ý mình (dĩ nhiên trong vòng lễ giáo của Khổng giáo). Đây là lý do tại sao 70 được coi là một cái mốc trọng đại của một đời người.
Tương tự về phái nữ, số 0 ứng với tuổi thơ, số 2 ứng 20 tuổi tuổi bước vào trưởng thành, số 4 ứng với tuổi đứng tuổi và số 6 là số lão âm ứng với tuổi bước vào tuổi thọ. Vì thế mà chúng ta thường nghe bài hát có câu “Em ơi, 60 mươi năm cuộc đời...”.
Ngày nay phái nữ sống thọ hơn phái nam.
Bước vào tuổi Thất Thập Cổ Lai Hi là buớc vào tuổi thọ, con người sống theo một chu kỳ sống xuất tục, xuất thế, sống với vũ trụ, trời đất, với nhân quần, đất nước, không còn vướng vào tục lụy, vào vòng danh lợi nữa.
Cũng trong bài thơ Khúc Giang II, nhà thơ Đỗ Phủ đã viết hai câu tả cảnh đời thoát tục lúc tuổi Thất Thập Cổ Lai Hi:
Xuyên hoa giác điệp thâm thâm hiện,
Điểm thủy thanh đình khản khản phi.
Thi sĩ Tản Đà dịch:
Bươm bướm luồn hoa phơ phất liệng,
Chuồn chuồn giỡn nước lửng lơ chơi.
Sau đây là một vài hình ảnh kỷ niệm ngày Thất Thập Cổ Lai Hy của tác giả.
Chúc mừng sinh nhật của báo Thời Luận của anh chị Đỗ Tiến Đức.
Gia đình tác giả: từ trái qua phải, con rể bác sĩ Mike Minh Nguyễn bồng cháu ngoại nhỏ Ryan, tác giả, phu nhân dược sĩ, luật sư Michelle Thanh Mai Nguyễn, đứng trước là cháu ngoại lờn Ethan; trưởng nử luật sư An Mai Nguyễn và thứ nữ bác sĩ, thường trú Giải Phẫu Đầu Cổ-Tai Mũi Họng Amy Á Mỹ Nguyễn.
Trưởng nử An Mai Nguyễn trưởng nhớm tổ chức đại diện tỏ lời cán ơn trời đất, tổ tiên, chúc mừng tuổi thọ bố mẹ và chào mừng cùng cảm tạ quan khách họ hàng nội ngoại.
Người đứng phía sau, bên trái là M.C. luật sư Nguyễn Hoàng Dũng.
Minh chúc tuổi.
Amy chúc tuổi.
Ethan chúc mừng “Happy Birth Day Ông Bà”.
Bà xã cảm tạ tất cả mọi người và chúc tuổi.
tác giả cảm tạ và nói về ý nghĩa Thất Thập Cổ Lai Hi (ảnh của bác sĩ James Phương Dinh, cháu của tác giả).
Tiện dịp phu nhân tác gỉả ra mắt CD Trên Đỉnh Bình Yên (đây là CD Thanh Mai 2) (ảnh của bác sĩ Vũ Công Liêm) .
Thanh Mai hát bài Mùa Xuân Trên Đỉnh Bình Yên của Từ Công Phụng, nhạc phẩm gợi ý cho tên CD.
Thổi nến sinh nhật.
Nghị viên thànnh phố W estminster Little Saigon Tạ Đức Trí thay mặt bà thị trưởng Margie L. Rice trao tặng giấy tưởng lục về sự đóng góp vào công cuộc phát huy và bảo tồn văn hóa Việt nhân dịp ngày sinh nhật.
Người mặc áo xám là phu nhân nghị viên Tạ Đức Trí.
