SẮC MẦU CẦU VỒNG PERU
(phần 2 và hết).
Nguyễn Xuân Quang
.Ca vũ dân tộc.
Vũ dân tộc 1 (ảnh của tác giả).
Vũ dân tộc 2 (ảnh của tác giả).
Nơi nổi tiếng nhất của các điệu nhẩy múa dân tộc là ở Puno, thành phố được người Tây Ban Nha mệnh danh là Thành Phố Vàng, ngày nay Puno là thủ đô của vũ dân tộc Peru. Tại đây có hơn ba trăm điệu vũ dân tộc. Nhiều điệu có nghệ thuật cao với trang phục lộng lẫy rất đắt tiền và đã được UNESCO thừa nhận là di sản thế giới. Đến Puno, chúng tôi đã lên chương trình đi tham dự đại hội ca vũ dân tộc nhưng không may trong đoàn sau chuyến viếng thăm hồ Titicaca ngày hôm đó, có quá nhiều người bị hội chứng say núi cấp tính AMS (Acute Mountain Sickness) tức bị chứng cao độ (altitude sickness) (các bà đang bị chứng tiền kinh Pre-Menstrual Sickness, PMS thì lại càng dễ bị AMS!). Đành phải mượn một hai tấm hình của một tác giả khác:
Một điệu vũ dân tộc ở Puno ( www.villadeayora.com).
Một điệu vũ quỉ thần kinh dị của Puno (www.villadeayora.com).
Hình ảnh này làm gợi nhớ tới các vũ điệu của Tây Tạng hay Bali, Indonesia.
.Âm nhạc.
Trình diễn sáo trúc (ảnh của tác giả)..
.Hội họa, Nhiếp ảnh, Tranh dệt, Đồ gốm.
Không cần phải nói tới, trong lãnh vực này dĩ nhiên cũng muôn hồng ngàn tía.
Tranh dệt mô tả đời sống ở đảo nổi Uros làm bằng cây totora (một thứ cây giống cây papyrus của Ai Cập) trên hồ Titikaka với những ngôi nhà làm bằng cây totora, thuyền đầu báo Puma làm bằng cây totora. Lưu ý có ba vật tổ chim Condor, báo Puma và rắn nước biểu tượng cho Tam Thế (kỷ vật tác giả mua tại đảo nổi Uros).
Bình gốm vẽ mẹ địu con. Đàn bà đội mũ và tóc đuôi sam là hình ảnh đặc thù thấy phổ thông trong mỹ thuật dân gian Peru (kỷ vật tác giả mua ở Peru).
Tranh dệt bằng lông alpaca cảnh cửa hàng bán hoa (ảnh của tác giả).
Và dĩ nhiên cũng thấy trong mọi khía cạnh khác của đời sống.
.Nhà ở
Có những khu nhà ở như ở ngoại ô Lima, nhà cửa sơn phết mầu cầu vồng.
Một khu nhà ngoại ô Lima (www.flickr.com/photos/al-ien/2970369696/).
.Phố chợ
Chợ là một giá đĩa pha mầu vẽ (palette).
Mầu sắc rạng rỡ chan hòa nhất là những khu bán đồ tiểu công nghệ.
Một góc bán đồ tiểu công nghệ trong chợ Pisaq.
Rặng núi Andes và rừng mưa Amazone đã nuôi dưỡng dân Peru nói riêng và là nguồn thực phẩm nuôi nhân lọai nói chung, cung cấp không biết bao nhiêu là thực phẩm và dược phẩm. Khoai papa (potato) là một món ăn no chính của Peru. Peru là đất khai sinh ra các loại khoai. Có 85 loại khoai dại và 9 loại thuần chủng với khoảng hai ngàn giống khác nhau. Chúng ta gọi một thứ khoai khi lần đầu thấy người Tây ăn là “khoai Tây” là sai lầm. Đặc biệt là một thứ khoai sấy khô thành một thứ củ bột.
Một thứ khoai “Tây” xấy khô. Thứ củ trong chậu xanh là củ sacha oca, một loại cây ở Amazone dùng làm thuốc và củ nấu ăn rất ngon (ảnh của tác giả).
.Ngô (bắp) cũng là món ăn đầy dạ dầy của Mỹ châu. Hàng chục loại bắp đủ mầu đủ sắc.
Bắp đủ mầu sắc, đã có mặt ở Peru khoảng 6.000 năm, được tin là có nguồn gốc ở Trung Mỹ châu. Có ít nhất 35 loại tại Peru chia ra rất nhiều giống (ảnh của tác giả).
Đủ loai trái cây rừng nhiệt đới và rừng mưa như mãng cầu “Xiêm” (dĩ nhiên không phải có gốc từ Thái Lan), quả passion, đặc biệt có cả quả trứng gà gọi là lucima. Passion ở đây để chín khô ăn rất ngọt.
Quả trứng gà lucima, quả mãng cầu Xiêm, quả passion… (ảnh của tác giả).
.Nghề nghiệp
Hiển nhiên nhũng người xe kết sắc mầu là những người dệt mầu sắc.
Một phụ nữ đang dệt vải (ảnh của tác giả).
Len nhuộm bằng mầu thiên nhiên như cánh kiến, thảo mộc và khoáng chất (ảnh của tác giả).
. Vận chuyển đại chúng
(Một xe ba bánh giống xe Lam Việt Nam, xe túc túc của Thái được biến chế từ xe gắn máy (ảnh củia tác giả).
.Ẩm Thực
Ẩm thực Peru mang đậm hương vị sắc mầu (colorful flavors). Ngoài các món ăn cổ truyền đặc thù của Peru, nghệ thuật nấu ăn mới của Peru vay mượn, pha chế với nghệ thuật nấu nướng của nhiều quốc gia khác như Tây Ban Nha,Trung Đông, Pháp, Ý, Anh. Riêng ẩm thực của các tộc Inca hòa hợp với ẩm thực vùng Basque của Pháp tạo thành một thứ mỹ vị hài hòa tuyệt vời. Món ceviche hải sản ăn sống đặc thù của Peru làm gợi nhớ tới món shushi của Nhật nhưng ăn đậm đà, có nhiều khẩu vị hơn. Riêng thức ăn Trung Hoa được dân Peru rất ưa chuộng. Từ ăn cơm của Trung Hoa đã được Peru hóa. Các tiệm ăn Trung Hoa được gọi là chifa. Những dân phu Trung Hoa đến làm việc ở Peru trước đây đem theo món ăn Quảng Đông của họ. Một số về sau ra mở tiệm ăn Tầu và rao hàng, chào mời khách bằng tiếng Quảng Đông Shikfan (sực phàn) có nghĩa là ăn cơm. Từ sực phàn shikfan Peru hóa thành Chifa. Ngày nay các tiệm chifa với các món ăn Trung Hoa nhuốm mầu cầu vồng của Peru.
Dĩ nhiên còn nhiều nữa……
