ECUADOR: MỘT CHÂN BẮC, MỘT CHÂN NAM BÁN CẦU.
Nguyễn Xuân Quang
Một Xích Quỉ đứng trên xích đạo, một chân Bắc bán cầu, một chân Nam bán cầu tại La Mitad del Mundo (The Middle of the World), Giữa Thế Giới, ở Quito, Ecuador.
Nước Ecuador có tên là Xích Đạo vì có đường xích đạo đi qua. Thật ra xích đạo là một đường tưởng tượng ở giữa quả đất đi qua nhiều vùng, nhiều quốc gia trên thế giới (14 nơi), tuy nhiên không một quốc gia nào khác lấy tên là nước Xích Đạo. Hơn nữa địa điểm xích đạo ở những nơi khác nằm trong rừng sâu, núi hiểm, sa mạc, biển cả nên không thuận tiện bằng ở Ecuador cho các nhà khảo cứu. Vì thế mà khi nói tới Xích Đạo người ta nghĩ tới ngay nước Ecuador và Ecuador nổi tiếng nhờ xích đạo.
Xích đạo chia mắt trái đất ra hai phần Bắc và Nam bán cầu. Theo định nghĩa, tại xích đạo là vĩ tuyến (latitude) O độ.
Một điểm đặc biệt ở trên đường xích đạo là mọi ngày trong năm có chiều dài vào khoảng 12 giờ, Vì thế không thể nói là mùa hạ hay mùa đông. Thay vào đó phải nói các vùng nhiệt đới thường chỉ có mùa ướt và mùa khô mà thôi.
Hai lần mỗi năm vào ngày 21 tháng ba và 23 tháng chín mặt trời đi qua đường xích đạo, lúc đó ngày và đêm ở khắp nơi trên thế giới có chiều dài gần bằng nhau.
Hiển nhiên khi tới Ecuador không thể không đến viếng thăm một nơi nổi tiếng nhất của Ecuador (Nước Xích Đạo) là La Mitad Del Mundo (The Middle of the World), đường Giữa Thế Giới là nơi có đường xích đạo chia trái đất ra làm hai phần: Bắc bán cầu và Nam bán cầu. La Mitad Del Mundo tọa lạc tại ngôi làng San Antonio de Pichincta cách Quito, thủ đô của Ecuador khoảng 22 km về phía Bắc. Tại đây có tháp đài trên có để quả địa cầu bằng đồng thau đường kính 4.5 m, để ngay trên đường xích đạo.
Đài Mitad del Mundo.
Năm 1736, Charles-Marie de La Condamine đã mở cuộc thám hiểm ở đây để đo lường chứng minh rằng đây quả đúng là đường xích đạo. Sự đo lường này đã khai sinh ra hệ thống đo lường chiều dài mét (metric system). Sự đo lường này cũng cho thấy quả đất không hoàn toàn tròn vo mà hơi phình ra ở đường xích đạo.
Tại đây là chỗ ta có thể xoạc chân ra đứng một chân ở Bắc bán cầu và một chân ở Nam bán cầu.
Tại đây còn có viện bảo tàng nói về các cách đo Trái Đất, Bảo Tàng Viện Văn Hóa Mặt Trời Solar Culture Museum (với sự trưng bầy cách thăm dò mới nhất về con đường chia đôi quả đất) và Planetarium có những shows về thiên văn học. Ở đây cũng có viện bảo tàn dân tộc học (Ethnic).
Với kỹ thuật vi tính hiện nay cho thấy cách tính cũ có sai lệch chút đỉnh (lệch ra ngoài đường xích đạo khoảng 200m), nên bên cạnh đẻ ra một viện bảo tàng mới có đường xích đạo chính xác hơn dựa vào G.V.S. Đó là viện bảo tàng Museo de Sitio Intiñan.
Yoga trên xích đạo.
Tại đây cũng chứng minh rằng tại dường xích đạo sức hút quả đất đi thẳng vào lòng trái đất nên có thể để một quả trứng đứng trên đầu một cây đinh (để ở vị thế có trọng tâm quả trứng rơi ngay vào tâm điểm của đầu cây đinh).
Quả trứng để đứng trên đầu cây đinh.
Sức hút thằng vào lòng đất nên kéo vật gì xuống rất dễ dàng (ví dụ đẩy tay xuống rất dễ dàng, không cưỡng giữ lại được vì sức hút kéo xuống).
Thử sức hút quả đất tại xích đạo.
Khi nhắm mắt lại, hệ thống cân bằng trong tai không còn giữ cho cơ thể cân bằng được khiến lảo đảo, ngả nghiêng như người say rượu, không thể nhắm mắt lại đi trên đường xích đạo được:
Bà xã tác giả nhờ tập yoga Tây Tạng nên giữ được thăng bằng đi được vài bước:
Xích đạo và Chiều nước xoáy.
Ngay trên đường xích đạo, nếu ta đổ nước xuống cống, bồn rửa chén, hay vặn nước xả bồn cầu, nước sẽ bị hút tụt thằng xuống đất. Nếu ở phía bắc đường xích đạo, tức bắc bán cầu, đổ nước xuống bồn rửa chén hay xả bồn cầu, nước bị hút xuống chạy xoáy theo một chiều.
Nước xoáy theo những chiều khác nhau ở trên xích đạo, bắc và nam bán cầu.
Đổ nước vào bồn rửa chén ngay phía trên, phía bắc đường xích đạo, bỏ vào vài chiếc lá để thấy cho rõ chiều chẩy xoáy của nước xuống lỗ thoát(ảnh của tác giả).
Ngược lại ở ngay dưới đường xích đạo hay nam bán cầu, hiện tượng sẽ ngược lại. Nước sẽ bị hút xuống chảy xoáy theo chiều ngược lại.
Xích đạo và Xích Quỉ
Theo quan niệm của người cổ và ngay cả nhiều người ngày nay cho rằng trên đường xích đạo mặt trời đứng ngay trên đỉnh đầu mỗi ngày (thật ra không phải vậy chỉ xẩy ra vào hai ngày mỗi năm. Đó là hai ngày equinox equi- = bằng, nox = đêm).
Theo truyền thuyết và cổ sử Việt vua tổ của họ Hồng Bàng thế gian của chúng ta là Kì Dương Vương có nước tên là Xích Quỉ, Kẻ Đỏ Người Mặt Trời. Kì Dương Vương là vua mặt trời trên đỉnh núi Kì, Núi Trụ Thế Gian, Trục Thế Giới tức mặt trời thiên đỉnh, giữa trưa, chính ngọ rạng rỡ nhất. Kì Dương Vương là vua của nước Việt đầu tiên tên là Xích Quỉ, Kẻ Đỏ, Người Mặt Trời (Khai Quật Kho Tàng Cổ Sử Hừng Việt).
Từ Xích trong Xích Quỉ chỉ mặt trời thiên đỉnh, chính ngọ, trên đỉnh đầu có cùng nghĩa với từ xich trong từ đôi xích đạo cũng có nghĩa là đường có mặt trời ngay ở trên đỉnh đầu (như đã thấy tại xích đạo sức hút đi thằng xuống lòng đất). Tại xích đạo là những chỗ duy nhất trên thế giới nơi mặt trời có thể đi thẳng từ thiên đỉnh (Zenith) tới rốn vũ trụ (nadir) và ngườc lại, tức trên hai đầu Trục Thế Giới giống như mặt trời Kì Dương Vương. Của nước Xích Quỉ.
Kẻ Đỏ, Xích Quỉ, Người Mặt Trời thái dương rạng ngời nhất trong ngày là con dân của Kì Dương Vương, mặt trời thiên đỉnh, chính ngọ rất chí lí. Ta thấy rất rõ Hùng Vương là vua mặt trời rạng ngời, người Việt là Người Mặt Trời Rạng Ngời thuộc dòng thần mặt trời Viêm Đế.
vân vân và vân vân…
